Supreme Court dismisses social security appeal, ruling bridge pension right arises when all conditions are met, not upon final decision.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the social security agency's cassation appeal against a lower court ruling granting a bridge pension. The agency argued that the right to the pension was not established because the applicant remained employed when filing her request, despite having met all statutory requirements. The court held that the right arises ex lege once all cumulative conditions are fulfilled, making the administrative decision merely declaratory rather than constitutive.
Legislator headnote
AI generatedArt. 4 pkt 7 ustawy o emeryturach pomostowych; Art. 15 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych: The right to a bridge pension arises ex lege upon the simultaneous fulfillment of all statutory conditions, rendering the administrative decision declaratory.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I UK 238/16 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K.o emeryturę pomostową,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 marca 2017 r.,skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (..)z dnia 7 stycznia 2016 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 października 2014 r., mocą którego zmieniono częściowo zaskarżoną przez M. W. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 27 stycznia 2014 r., w ten sposób, że przyznano wnioskodawczyni prawo do emerytury pomostowej od dnia 1 stycznia 2014 r., w pozostałym zakresie postępowanie zostało umorzone. W ocenie Sądu Apelacyjnego, spór w sprawie dotyczył ustalenia daty nabycia przez wnioskodawczynię M.
W. prawa do emerytury pomostowej, a konkretnie wyjaśnienia czy na skutek wniosku z dnia 7 stycznia 2014 r., prawo do tego świadczenia przysługiwało jej od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia przyznania jej przedmiotowego świadczenia na mocy decyzji organu rentowego z dnia 28 lutego 2014 r.W zakresie okoliczności faktycznych Sądy a meriti ustaliły, że wnioskodawczyni, w dniu 7 stycznia 2014 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do emerytury pomostowej, legitymując się wymaganym ogólnym okresem ubezpieczenia oraz stażem pracy w warunkach szczególnych, który przypadał zarówno przed dniem 1 stycznia 1999 r., jak i po dniu 31 grudnia 2008 r.
Ponadto, z treści wniosku, jak i dołączonych do niego dokumentów wynika fakt, że z dniem 31 grudnia 2013 r. doszło do rozwiązania stosunku pracy, jaki łączył wnioskodawczynię z jej dotychczasowym pracodawcą tj. Szpitalem […]Sąd Apelacyjny po dokonaniu opisu warunków otwierających drogę do uzyskania prawa do emerytury pomostowej (art. 4 z uwzględnieniem art. 5-12 ustawy o emeryturach pomostowych, jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 965), skonstatował, że wnioskodawczyni spełniała wszystkie przesłanki do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym rozwiązała stosunek pracy i z tym właśnie dniem powstało po jej stronie prawo do przedmiotowego świadczenia, tj. 1 stycznia 2014 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ rentowy zaskarżając go w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 965).We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący odwołał się do podstawy wymienionej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne), mianowicie czy prawo do emerytury pomostowej przysługuje osobie, która w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pozostaje w stosunku pracy, gdyż zgodnie z powołanym przepisem art. 4 pkt 7 ustawy o emeryturach pomostowych, prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, z którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy.
Nadto skarżący zauważa potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości.Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) oraz wyroku Sądu Okręgowego w K. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie operuje podstawami uzasadniającymi przyjęcie jej do merytorycznego rozpoznania.Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:
1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nie chodzi też o formalne powołanie się na wybraną podstawę, lecz o jej jurydyczne uzasadnienie. Stąd skarżący jest zobowiązany do przedstawienia wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz, że skarga jest oczywiście uzasadniona.W przedmiocie pierwszej podstawy wnioskodawca zwrócił uwagę na występowanie istotnego zagadnienia prawnego.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się do rozwoju prawa. Jak wyjaśniono w orzecznictwie Sądu Najwyższego przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Konieczne jest wyjaśnienie, jakie zagadnienie prawne występuje w sprawie i dlaczego jest ono istotne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, LEX nr 2110562).
Skarżący w sposób ogólny odwołał się do wymienionej wyżej przesłanki, przedstawiając pytanie, na które - jego zdaniem - Sąd Najwyższy powinien odpowiedzieć.Sformułowanie pytania, w którym wyrażone zostaje zagadnienie prawne, musi, jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2005 r., III PK 93/04), pozostawać w związku ze stanem faktycznym sprawy. Nie może jednak polegać na kwestionowaniu ustaleń faktycznych czy oceny dowodów dokonanej przez sądy niższych instancji, działanie takie nie podlega bowiem kontroli Sądu Najwyższego w świetle art. 3983 § 3 k.p.c. Lektura treści pytania prowadzi do wniosku, że skarżący swym działaniem pragnie osiągnąć taki efekt, kwestionuje bowiem prawidłowość ustaleń Sądów a meriti w zakresie określenia momentu nabycia prawa do emerytury pomostowej w aspekcie spełnienia przesłanek warunkujących nabycia prawa do przedmiotowego świadczenia.Zgodnie z ogólną zasadą, prawo do świadczeń z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa, przy czym chodzi o przesłanki, które musi spełnić osoba uprawniona do świadczenia (art. 100 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych).
Analogicznie, prawo do świadczenia jakim jest emerytura pomostowa powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa (art. 15 ustawy o emeryturach pomostowych). Co do zasady prawo do tego świadczenia powstaje ex lege w dniu spełnienia ustawowych warunków (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2001 r., II UKN 136/00, LEX nr 54876). Od tej zasady ustawodawca przewiduje wyjątek (art. 15 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych), tj. powstanie prawa przesuwa się do końca okresu pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia chorobowego, który w przedmiotowej sprawie nie zachodzi.Wykładnia językowa i funkcjonalna przepisów art. 4 i art. 15 ustawy o emeryturach pomostowych prowadzi do wniosku, że tylko kumulatywne, jednoczesne spełnienie wszystkich przesłanek warunkujących nabycie prawa do emerytury pomostowej prowadzi do nabycia prawa do tego świadczenia.
Należy zatem ustalić dzień, w którym ubezpieczony ubiegający się o przedmiotowe świadczenie spełnia faktycznie wszystkie te przesłanki łącznie.Jednym z warunków nabycia prawa do emerytury pomostowej jest rozwiązanie stosunku pracy (art. 4 pkt 7 ustawy o emeryturach pomostowych). W prawie ubezpieczenia społecznego rozwiązanie stosunku pracy występuje w podwójnej roli, tj. jako warunek realizacji prawa nabytego ex lege albo jako warunek nabycia prawa. Rozwiązanie stosunku pracy w roli warunku nabycia prawa uniemożliwia ustalenie prawa, dopóki nie nastąpi rozwiązanie stosunku pracy (spełnienie się wszystkich warunków).Artykuł 4 pkt 7 ustawy o emeryturach pomostowych czyniąc z rozwiązania stosunku pracy warunek nabycia prawa do emerytury pomostowej, łączy to prawo z zakończeniem pracy (stosunku pracy) w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a nie z ostatecznym odejściem z rynku pracy.
Z tego względu rozwiązanie powinno dotyczyć tylko stosunku pracy uprawniającego do emerytury pomostowej. Bez znaczenia zatem dla nabycia prawa do emerytury pomostowej przez wnioskodawczynię ma fakt, że w dniu złożenia wniosku (następującym po dniu spełnienia wszystkich normatywnie określonych przesłanek łącznie) pozostawała w zatrudnieniu, wskutek ponownego nawiązania stosunku pracy. Innymi słowy, prawo do emerytury pomostowej powstaje ex lege w tym dniu, w którym wnioskodawczyni spełniła wszystkie warunki wymagane do jego nabycia.
Na gruncie przedmiotowej sprawy będzie to oznaczać, że prawo do emerytury pomostowej powstało w dniu, w którym został spełniony ostatni z kumulatywnych warunków przewidzianych w art. 4 z uwzględnieniem art. 5-12 ustawy o emeryturach pomostowych, tj. rozwiązała stosunek pracy. Skoro zatem prawo do emerytury pomostowej powstaje z mocy prawa, to wydawana w tym przedmiocie decyzja organu rentowego ma wyłącznie charakter deklaratoryjny (stwierdzający spełnienie przez ubezpieczonego określonych ustawowo przesłanek nabycia prawa do przedmiotowego świadczenia), a nie konstytutywny (prawokształtujący).Mając na uwadze powyższe, można podnieść, że wystarczającą przesłanką nabycia prawa do emerytury pomostowej jest spełnienie przez wnioskodawczynię wszystkich warunków in abstracto, a zatem niekoniecznie potwierdzonych deklaratoryjną decyzją organu rentowego.Skarżący nie zdołał przekonać, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne i potrzeba wykładni przepisów prawa, które zostały przywołane w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Suma powyższych uwag obliguje do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w myśl art. art. 3989 § 2 k.p.c. l.n