Supreme Court dismisses judge disqualification request citing lack of statutory grounds and invalidity of internal ruling.

I PSK 60/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa T.P.‎przeciwko G. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W., S. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i S.1 spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 maja 2025 r.,‎wniosku pozwanych o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej ‎od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym, ‎sygn. akt I PSK 60/24, oddala wniosek.

UZASADNIENIE

Sędzia Sądu Najwyższego Renata Żywicka została wyznaczona do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda T. P. na etapie przedsądu.Pełnomocnik pozwanych Spółek w piśmie z 9 kwietnia 2025 r. wniósł o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej od orzekania w sprawie z powołaniem się na art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c.W uzasadnieniu wskazał na powołanie sędzi na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw oraz uchwałę Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110-1/20, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 19 ust. 1 TUE, art. 47 Karty Praw Podstawowych, wyroki ETPCz i TSUE oraz orzeczenia Sądu Najwyższego i NSA.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek nie jest zasadny.Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP).Oznacza to, że wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy nie może być dowolne.Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego z art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c.Uchwała Sądu Najwyższego nie może być sprzeczna z ustawą. Sama w sobie nie jest też źródłem prawa powszechnego i dlatego nie zastępuje ustawy (art. 87 ust. 1, art. 176 ust. 2 Konstytucji RP).Za właściwe należy przyjąć stanowisko, iż uchwała składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, nie wiąże formalnie sędziów Sądu Najwyższego, natomiast zawarte w niej myśli mogą być wykorzystywane w praktyce orzeczniczej w granicach normalnych sposobów wykładni prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21).Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy (art. 176 ust. 2 Konstytucji RP). Uchwała Sądu Najwyższego nie mogła wyłączyć od orzekania określonej grupy sędziów, a tym bardziej indywidualnego sędziego.Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprost stanowi, iż niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 29 § 3).Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne.

Chodzi wszak o wyłączenie sędziego w danej sprawie.Podstawy wyłączenia sędziego od orzekania nie stanowi art. 45 ust. 1 Konstytucji RP a także powołane we wniosku przepisy prawa międzynarodowego.Kwestie sporne jakie wystąpiły w tym zakresie rozstrzygnęły orzeczenia polskiego Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroki: z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, z dnia 2 czerwca 2020 r., P 13/19; z dnia 7 października 2021 r., K 3/21; z dnia 24 listopada 2021 r., K 6/21; z dnia 23 stycznia 2022 r., P 10/19; z dnia 10 marca 2022 r., K 7/21.Nie spełnia się zatem przesłanka wyłączenia sędziego z mocy ustawy z art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. a także z art. 49 ust. 1 k.p.c. Nie jest nią powołanie sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (zob. choćby wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2020 r., P 13/19, z 23 stycznia 2022 r., P 10/19).Nie występuje zatem zarzucana podstawa nieważności postępowania – art. 379 pkt 4 k.p.c.Z tych motywów wniosek nie został uwzględniony. [M.D.][r.g.]‎