Labor dispute case dismissed by Supreme Court due to invalid single-judge trial without jurors.

- 1 Wyrok z dnia 14 czerwca 1994 r.

I PRN 34/94

Rozpoznanie sprawy ze stosunku pracy przez jednego sędziego bez

udziału ławników narusza art. XII przepisów wprowadzających kodeks

postępowania cywilnego a w konsekwencji powoduje nieważność postępowania.

Skutkiem tego uchybienia jest uchylenie orzeczenia wydanego przez tak

obsadzony sąd i zniesienie postępowania dotkniętego nieważnością.

Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Jerzy

Kwaśniewski (sprawozdawca),

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Jana Szewczyka, po rozpoznaniu w

dniu 14 czerwca 1994 r. sprawy z powództwa Zarządu Miasta i Gminy w S. przeciwko

Andrzejowi I. o zapłatę na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od

wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 9 października 1991 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok, zniósł dotychczasowe postępowanie w sprawie i

przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Poznaniu - Sądowi Pracy.

Uzasadnienie

W pozwie złożonym dnia 14 czerwca 1991 r. do Sądu Rejonowego w Poznaniu

Zarząd Miasta i Gminy w S. żądał zasądzenia od powoda Andrzeja I. kwoty 8.910.249

zł. z ustawowymi odsetkami. Podstawę żądania - jak to wynika z uzasadnienia pozwu i

dołączonych do pozwu dokumentów - stanowił stosunek pracy z pozwanym jako

dyrektorem Ośrodka Sportu i Rekreacji w S. w związku z twierdzeniem strony

powodowej, że pozwany pobrał nienależnie zawyżone wynagrodzenie za pracę.

W wyroku zaocznym z dnia 9 października 1991 r., który został wydany przez

jednego sędziego bez udziału ławników, Sąd Rejonowy w Poznaniu uwzględnił w

całości żądanie pozwu, zasądzając od pozwanego na rzecz Zarządu Miasta i Gminy w

S. żądane kwoty wraz z kosztami postępowania.

W rewizji nadzwyczajnej od tego wyroku wniesionej do Sądu Najwyższego 13

maja 1994 r. Minister Sprawiedliwości zarzucił rażące naruszenie art. XII przepisów

wprowadzających k.p.c. i art. 139 § 1 k.p.c. oraz naruszenie interesu Rzeczypospolitej

Polskiej na skutek rozpoznania sprawy z zakresu prawa pracy przez jednego sędziego

oraz przez bezpodstawne przyjęcie skuteczności zastępczego doręczenia pozwanemu

zawiadomienia o rozprawie pomimo niewyjaśnienia, czy o złożeniu tego zawiadomienia

urząd pocztowy zawiadomił adresata w sposób określony w art. 139 § 1 k.p.c. Wniosek

rewizji nadzwyczajnej dotyczył uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Poznaniu - Sądowi Pracy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

- 2 Art. XII przepisów prowadzających k.p.c. dopuszcza w drodze zarządzenia

prezesa sądu rejonowego - rozpoznanie każdej sprawy należącej do właściwości tego

sądu przez jednego sędziego, wyraźnie zastrzegając, że nie dotyczy to jednak spraw ze

stosunków rodzinnych i ze stosunku pracy. W tych ostatnich zatem sprawach powołany

przepis szczególny co do składu sądu nie ma zastosowania co oznacza, że

rozpoznanie sprawy ze stosunku pracy następuje - zgodnie z zasadą określoną w art.

47 § 1 k.p.c. - w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego oraz dwóch

ławników. Kwestionowany wyrok został wydany bez udziału ławników w sprawie z

pozwu zakładu pracy przeciwko pracownikowi o zwrot nadpłaconego wynagrodzenia za

pracę, co pozwala przyjąć zasadność oceny przedstawionej w rewizji nadzwyczajnej, że

jest to sprawa ze stosunku pracy w rozumieniu art. XII przepisów wprowadzających

k.p.c. oraz art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. Wydanie tego wyroku z naruszeniem przepisów o

składzie sądu powoduje nieważność postępowania (art. 369 pkt 4 k.p.c.). Jeżeli

ponadto w rewizji nadzwyczajnej zasadnie zarzucano, że do wydania przedmiotowego

wyroku zaocznego doszło bez upewnienia się przez sąd czy pozwany został

zawiadomiony o rozprawie - to zgodzić się trzeba z Ministrem Sprawiedliwości, że

wskazane naruszenia uzasadniają ich kwalifikację nie tylko w kategorii rażącego

naruszenia prawa a także naruszenia interesu Rzeczypospolitej Polskiej. W

konsekwencji - stosownie do art. 422 § 1 i § 2 k.p.c. w związku z art. 388 § 2 k.p.c. i art.

423 k.p.c. - należało uchylić zaskarżony wyrok i znosząc dotychczasowe - dotknięte

nieważnością postępowanie przed Sądem Rejonowym w Poznaniu - przekazać sprawę

do rozpoznania właściwemu Sądowi Rejonowemu w Poznaniu-Sądowi Pracy.