Legislator Case Law & Legislation
I PKN 708/99 AI generated

Supreme Court allows reinstatement claim by council member, ruling it does not violate local government law.

Case Number I PKN 708/99
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court quashed the lower court's dismissal of a council member's claim for reinstatement to his former job. The lower courts had rejected the claim because the employee was a municipal council member and the employer was a liquidated entity, citing a statutory ban on council members working in the municipality. The Supreme Court held that the ban only grants unpaid leave or resignation, not an automatic termination of the employment contract, and that the liquidation of the specific branch did not legally prevent reinstatement to the municipal office.

Legislator headnote

AI generated

Art. 24b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym; Art. 24b ust. 2 i 3 ustawy o samorządzie gminnym: The statutory prohibition on a council member performing work in the municipality's office does not equate to a termination of the employment contract; instead, it mandates unpaid leave or resignation upon request, meaning a claim for reinstatement is not inherently incompatible with the law.

Keywords

AI generated
municipal council member reinstatement to work statutory prohibition employment contract termination unpaid leave mandate liquidation of employer labor law conflict

Cited Legislation

AI generated
Art. 24b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
nie jest sprzeczne z określonym w art. 24b ust.
Art. 24b ust. 2 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
nie jest sprzeczne z określonym w art. 24b ust.
Art. 56 § 1 Kodeksu pracy
art. 56 § 1 KP przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowanie.
Art. 56 § 2 Kodeksu pracy
art. 56 § 1 KP przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowanie.
Art. 45 § 2 Kodeksu pracy
związku z art. 45 § 2 KP i nie uwzględnił żądania przywrócenia do pracy, uznając że
Art. 231 Kodeksu pracy
lub jego części na innego pracodawcę określonych w art. 231 KP.
Art. 393 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego
Rozpatrywana kasacja powoda miała tylko jedną podstawę dotyczącą naruszenia prawa materialnego (art. 3931 pkt 1 KPC) i w konsekwencji tylko w tym zakresie Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę stosownie do art.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Wyrok z dnia 29 czerwca 2000 r.

I PKN 708/99

Przywrócenie do pracy w urzędzie gminy pracownika będącego radnym

nie jest sprzeczne z określonym w art. 24b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym (jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.)

zakazem wykonywania pracy w urzędzie gminy przez jej radnego.

Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Walerian Sanetra .

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2000 r. sprawy z powództwa Józefa S. przeciwko Urzędowi Gminy S. o dopuszczenie do pracy i inne

roszczenia, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pacy i

Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach z dnia 6 września 1999 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

W rozpatrywanej sprawie powód Józef S. dochodził dopuszczenia do pracy i

wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. W pozwie z dnia 22 marca 1999 r.

roszczenia powyższe zostały skierowane przeciwko Komunalnemu Zakładowi Gospodarczemu w S., a następnie – wobec zlikwidowania tego Zakładu – przeciwko

Urzędowi Gminy w S.

Rozpoznający sprawę w pierwszej instancji Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Końskich ustalił, że pozwany pracodawca rozwiązał umowę o pracę z powodem bez wypowiedzenia, chociaż nie było zasadnej ku temu przyczyny. Powodowi na podstawie

art. 56 § 1 KP przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowanie. Pomimo to Sąd Rejonowy zastosował art. 56 § 2 KP w

związku z art. 45 § 2 KP i nie uwzględnił żądania przywrócenia do pracy, uznając że

uwzględnienie tego żądania jest niemożliwe. Dlatego po pierwsze, że został zlikwidowany Komunalny Zakład Gospodarczy, a po drugie, że powód będąc radnym

gminy nie może równocześnie być zatrudniony w jednostkach organizacyjnych tej

gminy, co wynika z art. 24b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

(jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.).

Wychodząc z powyższych założeń, Sąd Pracy wyrokiem z dnia 14 maja 1999

r. zasądził od Gminy w S. na rzecz powoda kwotę 900 zł z ustawowymi odsetkami od

12 kwietnia 1999 r., tytułem odszkodowania odpowiadającego w myśl art. 58 KP wynagrodzeniu powoda za miesiąc pracy, natomiast oddalił roszczenie o przywrócenie

do pracy.

Na skutek apelacji powoda sprawę rozpoznał w drugiej instancji Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach. Sąd ten – wbrew zasadniczemu zarzutowi apelacji – podzielił ustalenia Sądu Pracy. Według Sądu Okręgowego z przysługujących powodowi dwóch roszczeń to z nich, które dotyczy przywrócenia do pracy jest niemożliwe wobec likwidacji zakładu pracy i jest sprzeczne z art.

24b ustawy o samorządzie gminnym. Uznając prawidłowość zastosowania art. 45 § 2

KP, Sąd Okręgowy ustalił, że powodowi przysługuje odszkodowanie odpowiadające

wynagrodzeniu za pracę z okresu trzech miesięcy. Z powyższych przyczyn wyrokiem

z dnia 6 września 1999 r. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Pracy w

jego części oddalającej powództwo przez dodatkowe zasądzenie kwoty 1.900 zł (z

ustawowymi odsetkami), natomiast dalej idącą apelację oddalił.

W kasacji powód zarzucił naruszenie prawa materialnego, wskazując na

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 8, art. 23 1 § 1 i art. 30 §

1 KP oraz art. 24a ust. 1, art. 24b i art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Na

tej podstawie wnoszący kasację pełnomocnik powoda żądał „uchylenia zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa” oraz zasądzenia kosztów procesu według

norm przepisanych lub uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpatrywana kasacja powoda miała tylko jedną podstawę dotyczącą naruszenia prawa materialnego (art. 3931 pkt 1 KPC) i w konsekwencji tylko w tym zakresie Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę stosownie do art. 39311 KPC. Oznacza to, że

nie podlegały badaniu zawarte w zaskarżonym wyroku ustalenia faktyczne. Te bowiem wynikają z zastosowania przepisów postępowania, których naruszenia – jako

podstawy kasacji (art. 3931 pkt 2 KPC) – nie zarzucono.

Wychodząc z powyższych założeń co do zakresu rozpoznania sprawy należy

stwierdzić, że kasacja nie zakwestionowała zasadniczych ustaleń zaskarżonego wyroku, po pierwsze, co do rozwiązania stosunku pracy z powodem, i po drugie, co do

tego, że z powodem rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem

przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie. Sąd Okręgowy – jak to wyżej

przedstawiono – zaakceptował ustalenia Sądu pierwszej instancji. Ustalenia te obejmują zarówno fakty jak i ich ocenę w świetle wskazanych przepisów prawa materialnego. Decydujące znaczenie miało ustalenie, że Wójt Gminy S. w piśmie skierowanym do powoda zawiadomił go, że jego praca w Komunalnym Zakładzie Gospodarczym kończy się z dniem 31 marca 1999 r. Na skutek tej czynności dokonanej przez

Wójta działającego w imieniu pracodawcy powód nie został dopuszczony do pracy

po wskazanym przez pracodawcę terminie, traktowanym – w tej sytuacji – jako termin rozwiązania stosunku pracy. Należy zauważyć, że powyższe ustalenia nie zostały zakwestionowane właściwą podstawą procesową, a w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego nie zostało w kasacji objęte zastosowanie art. 56 § 1 KP

odpowiednie do ustalenia, że: „pozwany rozwiązał z powodem umowę o pracę bez

wypowiedzenia, pomimo braku przyczyn uzasadniających ten sposób rozwiązania

stosunku pracy”.

Z tego co wyżej powiedziano wynika, że punktem odniesienia dla oceny trafności zarzutów kasacji, że zostały naruszone wskazane w niej przepisy prawa materialnego jest ten stan faktyczny sprawy, który został już ustalony. Biorąc pod uwagę

to założenie, a w szczególności ustalenie odpowiedzialności strony pozwanej, wynikające z niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia

(art. 56 § 1 KP) należało zbadać czy bez naruszenia przepisów prawa materialnego

Sąd Okręgowy zasadnie podzielił ocenę wyroku Sądu Pracy, że uwzględnienie żądania powoda o przywrócenie do pracy jest niemożliwe, a nawet byłoby sprzeczne z

prawem. Przystępując do przedstawienia powyższej kwestii należy zauważyć, że

kasacja nie wskazała bezpośrednio na naruszenie art. 56 § 2 KP w związku z art. 45

§ 2 KP, na których opiera się kwestionowane rozstrzygnięcie. Jednakże ta podstawa

prawna wyroku została pośrednio objęta zakresem kasacji przez zarzucenie naruszenia wskazanych przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Chodzi mianowicie o

to, że przesłanką rozstrzygnięcia nieuwzględniającego żądania przywrócenia powoda do pracy była ocena, że żądanie to było sprzeczne z art. 24b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Ta ocena zaskarżonego wyroku została zasadnie w kasacji zakwestionowana. Źródłem błędnej oceny wyroku jest swoiste zrównoważenie odmiennych sytuacji prawnych – z jednej strony przywrócenia do pracy, a z drugiej względnego zakazu wykonywania pracy w urzędzie gminy przez osobę wybraną na radnego. W pierwszej z tych sytuacji chodzi o restytucję rozwiązanego stosunku pracy –

ażeby pracownik pozbawiony pracy z naruszeniem prawa tę pracę odzyskał. Z tym

zasadniczym celem roszczenia o przywrócenie do pracy – wbrew ocenie zaskarżonego wyroku - nie pozostaje w sprzeczności przedstawiony przepis ustawy o samorządzie gminnym. Trzeba mieć tu na uwadze przede wszystkim to, że konsekwencje

prawne zakazu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy

przez radnego danej gminy wcale nie prowadzą do rozwiązania stosunku pracy. Stosownie bowiem do przepisów art. 24b ust. 2 i 3 ustawy o samorządzie gminnym

radny - na swój wniosek - otrzymuje urlop bezpłatny, a jeżeli nie złoży takiego wniosku, to dochodzi do zrzeczenia się mandatu.

Z powyższego wynika, że ocena zaskarżonego wyroku jakoby przywrócenie

powoda będącego radnym Gminy S. do pracy w Urzędzie tej Gminy było sprzeczne z

prawem, nie ma oparcia w powołanych przepisach ustawy o samorządzie gminnym.

Słuszne są także zarzuty kasacji co do braku oceny w zaskarżonym wyroku szczególnej ochrony stosunku pracy z radnym przewidzianej w art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Budzi zastrzeżenia także druga z przesłanek kwestionowanego

rozstrzygnięcia, że przywrócenie powoda do pracy było niemożliwe wobec likwidacji

poprzedniego zakładu pracy. W tym zakresie ocena zaskarżonego wyroku zawiera

wewnętrzną sprzeczność, jeżeli bowiem Sąd przyjął, że powodowi przysługują roszczenia z art. 56 § 1 KP do Urzędu Gminy S., to nie wiadomo dlaczego przeszkodę i

to ujętą tak kategorycznie miałby stanowić fakt likwidacji Komunalnego Zakładu Gospodarczego. Bliższą analizę sytuacji prawnej Urzędu Gminy S. jako strony w stosunku pracy z powodem uniemożliwia brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku

podstaw tej oceny, w szczególności w kontekście warunków przejścia zakładu pracy

lub jego części na innego pracodawcę określonych w art. 231 KP.

Z przedstawionych przyczyn zasadny był wniosek kasacji o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 393 13 § 1

KPC), pomimo bezzasadności pozostałych zarzutów kasacji.

W związku z zarzutem naruszenia art. 8 KP należy stwierdzić, że przepis ten

w ogóle nie stanowił podstawy dla nieuwzględnienia roszczenia powoda. Naruszenia

zaś art. 30 § 1 pkt 3 KP wnoszący kasację upatrywał w nieprawidłowym ustaleniu w

tym zakresie podstawy faktycznej. Zarzut ten – jak to zauważono we wstępnej części

powyższych rozważań - nie jest odpowiedni do faktów ustalonych przez Sąd i nie

zakwestionowanych skutecznie wobec braku zarzutu naruszenia przepisów postępowania.