Supreme Court dismissed appeal; employee's termination date outside 9-month window bars Funduszhelp despite Art. 6(7).
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the employee's cassation appeal against the Social Security Court's refusal to pay benefits from the Employees' Guarantee Fund. The court held that while Article 6(7) of the Act on Protection of Employees' Claims in Case of Employer's Insolvency covers claims arising on the day of termination, this is conditional upon the termination occurring within the nine-month period preceding insolvency defined in Article 6(6). Since the employee's termination happened over a year before the employer's insolvency, the statutory time limit was not met, and the claim was inadmissible under the Guarantee Fund's rules.
Legislator headnote
AI generatedArt. 6 ust. 6, 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy; świadczenia podlegające zaspokojeniu z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych muszą powstać w okresie dziewięciu miesięcy poprzedzających niewypłacalność pracodawcy lub ustanie stosunku pracy, a ustanie stosunku pracy musi mieścić się w tym okresie.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Wyrok z dnia 6 czerwca 2000 r.
I PKN 688/99
Przepis art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń
pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 1994 r. Nr 1, poz.
1 ze zm.) oznacza, że zaspokojeniu ze środków Funduszu Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych podlegają także świadczenia powstałe w dniu niewypłacalności pracodawcy lub ustania stosunku pracy, ale pod warunkiem, że
spełnione są wymagania art. 6 ust. 3-6 tej ustawy.
Przewodniczący SSN Barbara Wagner, Sędziowie SN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Walerian Sanetra.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2000 r. sprawy z powództwa Jerzego F. przeciwko Funduszowi Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
w K. o wypłatę świadczeń, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego –
Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 26 sierpnia 1999 r. [...]
o d d a l i ł kasację i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Powód Jerzy F. domagał się zasądzenia od Funduszu Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych w K. kwoty 9 860,52 zł tytułem należności pracowniczych,
których nie uzyskał od niewypłacalnego pracodawcy.
Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Katowicach wyrokiem z dnia 12 maja 1999 r. [...]
zasądził na rzecz powoda kwotę 4 930,26 zł i oddalił powództwo w pozostałej części.
Sąd Rejonowy ustalił, że powód był pracownikiem Przedsiębiorstwa ProdukcyjnoUsługowego i Handlowego "P." spółki z o.o. w M. w okresie od 1 września 1994 r. do
31 sierpnia 1997 r. Stosunek pracy rozwiązał się na podstawie art. 55 § 1 1 KP ze
względu na opóźnianie się pracodawcy z wypłatami wynagrodzenia. Niewypłacalność pracodawcy wystąpiła w sierpniu 1998 r. i polegała na faktycznym zaprzestaniu
działalności. W dniu 19 listopada 1998 r. Sąd Gospodarczy ogłosił upadłość pracodawcy. Sąd Rejonowy uznał, że stosunek pracy powoda ustał w dniu nie mieszczącym się w okresie dziewięciu miesięcy poprzedzających niewypłacalność pracodawcy, a więc niezgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie
roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 1994 r. Nr 1,
poz. 1 ze zm.). Zdaniem Sądu pierwszej instancji, strona pozwana, odmawiając wypłaty świadczeń, pominęła jednak art. 6 ust. 7 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem
zdaniem Sądu, odprawa pieniężna podlega zaspokojeniu także w przypadku, gdy
uprawnienie do niej powstanie w dniu ustania stosunku pracy. Ponieważ powód nabył prawo do odprawy w dniu rozwiązania stosunku pracy, to Sąd Rejonowy uznał
roszczenie w tym zakresie za zasadne na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy o ochronie
roszczeń pracowniczych. Sąd Rejonowy oddalił natomiast powództwo w zakresie
żądania dotyczącego odszkodowania z art. 55 § 11 KP, gdyż takie świadczenie nie
podlega zaspokojeniu w trybie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych.
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 26 sierpnia 1999 r. [...] oddalił apelację powoda oraz w uwzględnieniu
apelacji pozwanego, zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo. Sąd
drugiej instancji przede wszystkim stwierdził, że roszczenia powoda nie powstały w
okresach określonych w art. 6 ust. 6 ustawy o ochronie roszczeń. Pomiędzy datą
ustania stosunku pracy, a datą niewypłacalności upłynął bowiem okres jednego roku,
a więc dłuższy niż 9 miesięcy. Zdaniem Sądu drugiej instancji, wykładnia art. 6 ust. 7
ustawy przedstawiona przez Sąd Rejonowy jest nieprawidłowa, gdyż podważa celowość regulacji poprzednich ustępów tego artykułu. Według Sądu Okręgowego, art. 6
ust. 7 ustawy stanowi jedynie uzupełnienie poprzednich regulacji, a nie ich wyłączenie.
Kasację od tego wyroku wniósł powód, który zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 7 ustawy ochronie roszczeń pracowniczych oraz art. 361 KP.
Zdaniem powoda, orzeczenie Sądu drugiej instancji jest sprzeczne z treścią art. 6
ust. 7 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych. Przepis ten stanowi, iż świadczenia wymienione w art. 6 ust. 2, podlegają zaspokojeniu także w przypadku, gdy
uprawnienie do nich powstanie w dniu niewypłacalności pracodawcy lub w dniu ustania stosunku pracy. Powód rozwiązał umowę o pracę w dniu 31 sierpnia 1997 r. na
podstawie art. 55 § 11 KP. Zdaniem powoda, roszczenie o odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia powstaje w dniu rozwiązania umowy o pracę. W tym mo-
mencie powstaje również roszczenie o wypłatę odprawy z tytułu rozwiązania umowy
o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Przyjęcie takiej chwili powstania
roszczeń uzasadnia zasądzenie należności właśnie na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy
o ochronie roszczeń.
Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji i zasądzenie kosztów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzuty dotyczące odszkodowania związanego z rozwiązaniem umowy o
pracę mogły być rozważane dopiero po uznaniu zasadności zarzutów dotyczących
wykładni i zastosowania art. 6 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych. Przyjęcie
bowiem zasadności wykładni dokonanej w tym zakresie przez Sąd drugiej instancji
prowadzi do bezzasadności powództwa w całości.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie roszczeń w razie niewypłacalności pracodawcy nie zaspokojone roszczenia pracownicze podlegają zaspokojeniu ze
środków Funduszu. Dotyczy to między innymi należności głównych z tytułu odszkodowania, o którym mowa w art. 361 § 1 KP (art. 6 ust. 2 pkt 3 lit. g) oraz odprawy pieniężnej przysługującej w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących
pracodawcy (art. 6 ust. 2 pkt 3 lit. h), o które chodziło w niniejszej sprawie. Świadczenia te podlegają zaspokojeniu, jeżeli ustanie stosunku pracy nastąpiło w okresie
nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności
pracodawcy lub w okresie nie dłuższym niż 9 miesięcy następujących po tym dniu
(art. 6 ust. 6). Ponieważ ustanie stosunku pracy powoda nastąpiło na rok przed
dniem niewypłacalności pracodawcy, to nie zostały spełnione przesłanki art. 6 ust. 6
ustawy. Przepis ten nie może być inaczej rozumiany jak tylko w ten sposób, że
świadczenia powstałe poza okresami w nim wymienionymi (wcześniej lub później)
nie podlegają zaspokojeniu przez Fundusz. Jest to więc przepis ograniczający odpowiedzialność Funduszu. Wykładnia art. 6 ust. 6 ustawy byłaby prosta i jednoznaczna, gdyby nie zamieszczono art. 6 ust. 7. Przepis ten stanowi, że świadczenia,
o których mowa w ust. 2 podlegają zaspokojeniu także w przypadku, gdy uprawnienie do tych świadczeń powstanie w dniu wystąpienia niewypłacalności pracodawcy
lub w dniu ustania stosunku pracy. Literalnie można go więc odczytać w ten sposób,
że ustawodawca odróżnił świadczenia powstające przed i po rozwiązaniu stosunku
pracy od świadczeń powstających w tym dniu. Można więc twierdzić, że świadczenia
powstające w dniu ustania stosunku pracy zostały uprzywilejowane, w tym znaczeniu, że zostają zaspokojone przez Fundusz bez względu na to czy dzień ustania
stosunku pracy mieści się w okresach wymienionych w art. 6 ust. 3-6 ustawy, względem powstania niewypłacalności pracodawcy. Taka wykładnia prowadziłaby jednak
do całkowitego zanegowania tych przepisów, a w każdym razie bezprzedmiotowości
normy art. 6 ust. 6 ustawy. Świadczenia, których dotyczy art. 6 ust. 6 (wymienione w
art. 6 ust. 2 pkt 3 lit. f-i) zawsze powstają w dniu ustania stosunku pracy. Tym samym, świadczenia te zawsze podlegałyby zaspokojeniu przez Fundusz, mimo że
powstawałyby poza okresami wymienionymi w art. 6 ust. 6 ustawy. Taka wykładnia
jest niemożliwa i słusznie została odrzucona przez Sąd drugiej instancji. Zaprzecza
ona bowiem spójności systemu, jest sprzeczna z wyraźnym brzmieniem art. 6 ust. 6 i
zaprzecza jego funkcji, polegającej na ograniczeniu odpowiedzialności Funduszu.
Powstaje oczywiście problem jakie znaczenie nadać w tej sytuacji art. 6 ust. 7
ustawy. Jak słusznie stwierdził Sąd drugiej instancji, należy uznać, że przepis ten
uzupełnia art. 6 ust. 3-6. Przepisy te stanowią bowiem, że zaspokojeniu podlegają
świadczenia powstałe przed dniem niewypłacalności (ustania stosunku pracy) i po
tym dniu. Inaczej mówiąc, odczytując te przepisy dosłownie, nie podlegałyby zaspokojeniu świadczenia powstałe właśnie w tych dniach. Gdyby więc dosłownie odczytać
art. 6 ust. 3-6, to świadczenia powstające dokładnie w dniu niewypłacalności pracodawcy lub ustania stosunku pracy nie podlegałyby zaspokojeniu przez Fundusz.
Usunięciu takiej możliwości wykładni służy właśnie art. 6 ust. 7 ustawy. Oznacza on
więc, że zaspokojeniu podlegają także świadczenia powstałe dokładnie w dniu niewypłacalności pracodawcy lub ustania stosunku pracy, ale pod warunkiem, że spełnione są wymagania art. 6 ust. 3-6 ustawy, a więc, że między tymi datami zachowane są okresy wymienione w tych przepisach.
Wobec tego należało uznać, że kasacja nie powoływała się na usprawiedliwione podstawy, co prowadziło do jej oddalenia z mocy art. 39312 KPC. O kosztach
postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 KPC.