Supreme Court dismisses late appeal when court-appointed lawyer refused to file it.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal filed after the statutory deadline. Although the plaintiff argued that two previous court-appointed lawyers refused to draft the appeal, the court held that the final appointed lawyer's refusal was valid. The court reasoned that since the final lawyer, authorized to act on the plaintiff's behalf, did not file the appeal within the time limit, the appeal was inadmissible.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3935 KPC; Art. 168 § 1 KPC: A court-appointed lawyer may refuse to draft an appeal if it is inadmissible or obviously unfounded, and such refusal precludes the court from granting a time extension for filing a late appeal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Postanowienie z dnia 2 lipca 2001 r.
I PKN 61/01
Wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji nie uzasadnia
zakwestionowanie przez stronę odmowy jej sporządzenia przez adwokata
ustanowionego z urzędu.
Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lipca2001
r. sprawy Grażyny L. przeciwko Szkole Podstawowej w P. o nakazanie, na skutek
kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1999 r. [...]
o d r z u c i ł kasację.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 grudnia 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Poznaniu oddalił apelację powódki od wyroku Sądu RejonowegoSądu Pracy w Poznaniu z dnia 1 października 1999 r. oddalającego powództwo o
złożenie oświadczenia, że w aktach osobowych powódki pozostaną wyłącznie dokumenty nie będące zawartością tych akt według ich stanu przedstawionego do
sprawy.
Na żądanie powódki wyrok ten z uzasadnieniem został jej doręczony w dniu
28 stycznia 2000 r.
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2000 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu ustanowił dla powódki adwokata. W piśmie z dnia 18 lutego 2000 r. adwokat Maria B.
poinformowała Sąd Okręgowy w Poznaniu, że jako wyznaczony z urzędu pełnomocnik powódki, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie znajduje podstaw prawnych
do wniesienia kasacji. Z kolei telegramem nadanym w dniu 28 lutego 2000 r. kolejny
wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w P. pełnomocnik z urzędu adwokat
Anna J.-W. także poinformowała Sąd Okręgowy w Poznaniu, że nie znalazła podstaw prawnych do wniesienia kasacji.
Kasacja, którą powódka wniosła osobiście, została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 marca 2000 r. Zażalenie na to postanowienie oddalił Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 20 czerwca 2000 r.
W dniu 1 sierpnia 2000 r. do Sądu Okręgowego w Poznaniu została wniesiona w imieniu powódki kasacja przez kolejnego jej pełnomocnika adwokat Mariana K.
wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w P. Kasacja ta połączona została
z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, uzasadnionym w ten sposób,
że od daty wyznaczenia adwokat Mariana K. pełnomocnikiem (19 lipca 2000 r.)
upłynęło zaledwie 11 dni, natomiast wcześniej powódka mogła tylko sama, a więc
nieskutecznie, wnieść kasację, natomiast nie miała wpływu na to, że jej dwaj poprzedni pełnomocnicy odmówili sporządzenia kasacji. Sąd Okręgowy w Poznaniu
postanowieniem z dnia 12 grudnia 2000 r. przywrócił powódce termin do wniesienia
kasacji, a następnie przedstawił kasację Sądowi Najwyższemu.
Sąd Najwyższy na skutek powyższej kasacji, wniesionej w imieniu powódki
przez jej pełnomocnika w dniu 1 sierpnia 2000 r., zważył, co następuje:
Nie ulega wątpliwości, że kasacja została wniesiona po upływie terminu i z
tego powodu podlegałaby odrzuceniu (por. art. 3935 KPC), gdyby nie został przywrócony termin do jej wniesienia. Tak więc od oceny zasadności przywrócenia terminu
zależała dopuszczalność rozpoznania kasacji powódki. W kwestii tej Sąd Najwyższy
stwierdził, że z przedstawionych wyżej okoliczności niezachowania terminu do wniesienia kasacji wynika, iż - wbrew postanowieniu Sądu Okręgowego w Poznaniu - nie
można uznać, iż zachodziły warunki przywrócenia terminu określone w art. 168 § 1
KPC. Wyznaczony adwokat, będąc pełnomocnikiem powódki, był umocowany do
wykonywania w imieniu powódki czynności procesowych, w szczególności wniesienia kasacji. Niewniesienie kasacji w przewidzianym do tego terminie przez działającego w imieniu powódki pełnomocnika stanowiło konsekwencję przyjęcia, że kasacja
byłaby bezpodstawna. Takie stanowisko w terminie otwartym do wniesienia kasacji
zajął również drugi z wyznaczonych dla powódki adwokatów, powodując w konsekwencji uprawomocnienie się wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1999 r. (por art. 363 § 1 KPC). Należy podkreślić, że z chwilą upływu terminu zaskarżenia tego wyroku, stał się on prawomocny wskutek stanowiska strony reprezentowanej przez pełnomocnika z urzędu, iż kasacji nie wniesie. W tej sytuacji pra-
womocności orzeczenia wynikającego z czynności strony (zastąpionej przez pełnomocnika) nie powinno się wzruszać w oparciu o czynności podjęte już po uprawomocnieniu się wyroku, przez kolejnego adwokata wyznaczonego stronie przez właściwy organ adwokatury. Były to czynności adwokata wyznaczonego już po uprawomocnieniu się wyroku, które - z powodu prawomocnego zakończenia sprawy - nie
powodują zweryfikowania (uchylenia) czynności procesowych podjętych w toku
otwartego postępowania. Trzeba przy tym zauważyć, że stanowisko - będącego adwokatem z urzędu - pełnomocnika strony o odmowie sporządzenia kasacji wywołało
wspomniane wyżej skutki procesowe bez poddania tego stanowiska kontroli Sądu.
Skład rozpoznający sprawę podziela pogląd wyrażony w uchwale składu Siedmiu
Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2000 r. III CZP 14/00 (OSNC 2001
nr 2, poz. 21), iż adwokat ustanowiony dla strony przez sąd może odmówić sporządzenia kasacji, jeżeli byłaby ona niedopuszczalna lub oczywiście bezzasadna. Ponadto zgodzić się trzeba z zawartym w uzasadnieniu tej uchwały stwierdzeniem, że:
„w postępowaniu cywilnym brak jest w obecnym stanie prawnym bezpośredniej możliwości skontrolowania przez sąd zasadności odmowy sporządzenia kasacji, chociaż
adwokat ustanowiony był dla strony przez sąd, a zadaniem rady adwokackiej było
jedynie wskazanie jego osoby”.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy, stwierdzając, że kasacja została
wniesiona po upływie terminu, a nie było podstaw do jego przywrócenia, orzekł stosownie do art. 3938 § 1 KPC (w brzmieniu przed nowelizacją wynikającą z ustawy z
dnia 24 maja 2000 r. - Dz.U. Nr 48, poz. 554).