Supreme Court holds teacher appointment act is not administrative, so school director cannot dismiss employment via annulment.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal to annul a school director's decision terminating a named teacher's employment. The plaintiff argued the appointment was invalid due to lack of higher education, while the school claimed the act was void ab initio. The court ruled that teacher appointments are labor law matters, not administrative decisions, meaning annulment by the school director cannot legally terminate the employment relationship.
Legislator headnote
AI generatedArt. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela; Art. 98 Karty Nauczyciela: An act appointing a teacher is a labor law act, not an administrative decision; therefore, its annulment by the school director does not terminate the employment relationship.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Wyrok z dnia 10 kwietnia 1997 r.
I PKN 57/96
Akt mianowania na stanowisko nauczyciela nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uchylenie przez dyrektora szkoły tego aktu jest niedopuszczalne i nie wywołuje
skutku w postaci rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym.
Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka,
Andrzej Wróbel (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, w dniu 10 kwietnia 1997 r. po rozpoznaniu sprawy z powództwa
Krystyny Ż. przeciwko Szkole Podstawowej [...] w R. o uchylenie decyzji o anulowaniu
aktu mianowania, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 19 września 1996 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz zmienił poprzedzający go wyrok Sądu
Rejonowego-Sądu Pracy w Rzeszowie z dnia 25 czerwca 1996 r. [...], ustalając że
powódka Krystyna Ż. od dnia 1 stycznia 1985 r. do dnia 31 sierpnia 1989 r. pozostawała w stosunku pracy z mianowania w Szkole Podstawowej [...] w R., a od dnia 1
września 1989 r. pozostaje w stosunku pracy z mianowania w Szkole Podstawowej [...]
w R.
Uzasadnienie
Powódka Krystyna Ż. wniosła o uchylenie decyzji pozwanej Szkoły Podstawowej
[...] w R. z dnia 1 września 1995 r. [...] o anulowaniu aktu mianowania powódki na
stanowisko nauczyciela z dnia 7 lutego 1985 r. [...]
W uzasadnieniu pozwu powódka zarzuciła, że decyzja pozwanej Szkoły
Podstawowej z dnia 1 września 1995 r. narusza przepis art. 94 i 96 ust. 1 ustawy z dnia
26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. Mimo że w chwili wniesienia pozwu powódka
studiowała na Politechnice R. na kierunku wychowania technicznego nauczycielskiego i
nie ma ukończonych studiów wyższych, to zgodnie z powyższymi przepisami jest
nauczycielem mianowanym.
W odpowiedzi na pozew pozwana Szkoła Podstawowa wniosła o oddalenie
pozwu. W dniu mianowania na stanowisko nauczyciela powódka nie spełniała warunków do mianowania, bowiem zgodnie z art. 10 Karty Nauczyciela warunkiem mianowania jest spełnienie wszystkich wymagań określonych w art. 10 ust. 2 Karty. W związku z
powyższym akt mianowania z dnia 7 lutego 1985 r. jest nieważny z mocy prawa.
Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 czerwca 1996 r. [...]
oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powódka została mianowana na stanowisko
nauczyciela w Szkole Podstawowej [...] w R. decyzją Inspektora Oświaty i Wychowania
Urzędu Miejskiego w R. z dnia 6 lipca 1981 r. [...] Po wejściu w życie przepisów ustawy
- Karta Nauczyciela powódka została zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas
nie określony na podstawie art. 96 ust. 3 pkt 1 Karty Nauczyciela. Inspektor Oświaty i
Wychowania Urzędu Miejskiego w R. decyzją z dnia 7 lutego stycznia 1985 r. mianował
powódkę nauczycielem w pozwanej Szkole Podstawowej od dnia 1 stycznia 1985 r. W
tym czasie powódka posiadała ukończone Liceum Ogólnokształcące i siedem
semestrów studiów w Wyższej Szkole Pedagogicznej w R. Pismem z dnia 1 września
1995 r. dyrektor pozwanej Szkoły Podstawowej [...] w R. anulował powyższy akt
mianowania, powołując jako podstawę przepis art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela. W
ocenie Sądu stosunek pracy na podstawie mianowania, będącego jednostronną
czynnością prawną organu państwowego, nawiązuje się tylko w sytuacjach
przewidzianych w przepisach szczególnych, które w stosunku do nauczyciela określa
art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela. Akt mianowania wydany niezgodnie z przepisami
powołanej ustawy nie może rodzić skutków prawnych wynikających ze stosunku
prawnego nawiązanego przez mianowanie. Powódka w dacie mianowania i do chwili
obecnej ukończyła jedynie liceum ogólnokształcące, a zatem w dacie mianowania jak i
w okresie późniejszym nie posiadała i nie posiada uprawnień wymaganych do
zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej, a w konsekwencji
dokonane przez pozwaną anulowanie aktu mianowania było prawidłowe.
Rewizję od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik powódki zarzucając temu
wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty
Nauczyciela przez przyjęcie, że powódka nie spełniała wymagań do mianowania jej
nauczycielem z dniem 1 stycznia 1985 r. i obrazę przepisu art. 233 § 1 KPC przez to,
że Sąd nie rozważył wszechstronnie zebranego materiału dowodowego, wniósł o
zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa lub uchylenie wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrokiem
z dnia 19 września 1996 r. [...] oddalił rewizję. W ocenie tego Sądu Sąd Rejonowy w
Rzeszowie dokonał prawidłowych ustaleń zarówno co do kwalifikacji i wykształcenia
powódki, jak i co do jej zatrudnienia. Sąd prawidłowo przeanalizował przepisy prawne i
wyprowadził z nich trafny wniosek, że powódka nie spełniała wymogów do mianowania
jej nauczycielem ze względu na brak kwalifikacji, a zatem podniesiony w rewizji zarzut
naruszenia prawa materialnego jest bezpodstawny. W ocenie Sądu zarzut naruszenia
przepisu art. 233 § 1 KPC przez to, że Sąd nie rozważył wszechstronnie zebranego
materiału dowodowego, jest jedynie nieuprawnioną polemiką z trafnymi ustaleniami
Sądu pierwszej instancji.
Od powyższego wyroku pełnomocnik powódki [...] wniósł do Sądu Najwyższego
kasację, w której zaskarżył ten wyrok w całości zarzucając naruszenie prawa
materialnego, tj. art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela przez jego błędną wykładnię
poprzez przyjęcie, że przepis ten pozwala na wydanie decyzji o anulowaniu aktu mianowania i naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 233 § 1 KPC poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego,
prowadzącą w konsekwencji do nierozpoznania istoty sprawy. Wniósł o zmianę
zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu lub uchylenie
zaskarżonego wyrok w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Trafny jest podniesiony w kasacji zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem
przepisu art. 10 ust. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela
(Dz.U. Nr 3 poz. 19 ze zm), zgodnie z którym stosunek pracy nawiązuje się na podstawie mianowania, jeżeli nauczyciel posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania
danego stanowiska. Przepis powyższy ustanawia zatem jeden z warunków nawiązania
stosunku pracy z nauczycielem na podstawie mianowania, które powinny być spełnione
łącznie. Z przepisu art. 10 ust. 3 tej ustawy wynika bowiem, że jeżeli nauczyciel nie
spełnia wszystkich warunków określonych w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela, to
stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę, z tym że nie można
nawiązać stosunku pracy z osobą nie spełniającą warunków wymienionych w pkt 2-4
tego przepisu.
Przepis art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy stosuje się, co wynika wprost z jego brzmienia, przy nawiązywaniu stosunku pracy z nauczycielem na podstawie mianowania lub
na podstawie umowy o pracę. Przepisy Karty Nauczyciela nie określają natomiast
skutków wydania aktu mianowania z naruszeniem tego przepisu. Sąd Najwyższy jest
zdania, że akt mianowania na stanowisko nauczyciela nie jest decyzją administracyjną
w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mianowanie na
stanowisko nauczyciela jest niewątpliwie sprawą indywidualną, lecz nie jest to sprawa
indywidualna należąca do właściwości organów administracji publicznej załatwiana w
drodze decyzji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 11 ustawy nauczycieli mianuje lub
zawiera z nimi umowę o pracę dyrektor szkoły, który w zakresie nawiązywania stosunku
pracy z nauczycielem nie może być uznany za organ administracji publicznej w
rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś akt
mianowania na stanowisko nauczyciela jest czynnością z zakresu prawa pracy. W
odróżnieniu od statusu prawnego żołnierzy zawodowych (postanowienie SN z dnia 8
maja 1992 r. III ARN 29/92, nie publikowane), funkcjonariuszy Urzędu Ochrony
Państwa, Policji i Służby Więziennej ( wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1991 r. II SA 36/91,
ONSA 1991 nr 3 poz. 64), których stosunki służbowe są regulowane przepisami prawa
administracyjnego i nie są stosunkami pracy w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy,
nauczyciel mianowany pozostaje w stosunku pracy i jest pracownikiem w rozumieniu
tego przepisu. Ponadto zgodnie z art. 98 Karty Nauczyciela w zakresie spraw
wynikających ze stosunku pracy, a nie uregulowanych przepisami tej ustawy,
dotyczących nauczycieli mianowanych, mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy, a
spory o roszczenia ze stosunku pracy rozpatrywane są przez sądy pracy. Z powołanych
przepisów wynika jednoznacznie, że mianowanie na stanowisko nauczyciela nie jest
regulowane przepisami prawa administracyjnego, a zatem ewentualna wadliwość aktu
mianowania wydanego z naruszeniem przepisu art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela
nie może być usunięta w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zarzut kasacji, że Karta Nauczyciela nie zna instytucji Aanulowania@ mianowania na stanowisko nauczyciela jest trafny. Stosunek pracy z pracownikiem mianowanym
może być bowiem rozwiązany jedynie w przypadkach określonych art. 23 Karty
Nauczyciela lub wygasa z przyczyn wymienionych w art. 24 ustawy. Żaden ze
wskazanych przepisów Karty Nauczyciela, a w szczególności przepis art. 10 ust. 2 pkt 5
tej Karty, nie daje podstaw do przyjęcia, że rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem
mogłoby nastąpić w wyniku uchylenia przez dyrektora szkoły aktu mianowania na
stanowisko nauczyciela. Należy zatem stwierdzić, że uchylenie aktu mianowania na
stanowisko nauczyciela jest niedopuszczalne i nie wywołuje skutku w postaci
rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.