Supreme Court allows appeal against disciplinary penalty when internal regulations offer more favorable appeal procedures than the Labor Code.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court quashed the lower court's dismissal of an appeal against a disciplinary fine, ruling that internal company regulations can provide more favorable appeal procedures than the Labor Code. The employee had missed the statutory 14-day deadline because he followed the company's internal rule allowing a 7-day appeal to a higher manager, which the lower court incorrectly ignored. The court held that since internal regulations may be more favorable than statutory law, the employee's adherence to the more lenient internal timeline was valid.
Legislator headnote
AI generatedArt. 112 § 1 KP; Art. 9 § 2 KP: Internal labor regulations may establish appeal procedures more favorable to employees than those prescribed in the Labor Code, and such favorable provisions prevail over mandatory statutory timelines.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Wyrok z dnia 27 marca 2000 r.
I PKN 564/99
Przewidziany w art. 112 § 1 KP powszechny tryb odwoławczy od zastosowanej kary porządkowej może być ukształtowany korzystniej dla pracowników w pozakodeksowych źródłach prawa pracy.
Przewodniczący SSN Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera,
Barbara Wagner (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2000 r. sprawy z powództwa
Henryka F. przeciwko Telekomunikacji Polskiej S.A. w W. - Zakład Telekomunikacji w
O. o uchylenie kary porządkowej, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 15 lipca 1999 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu wyrokiem z
dnia 15 lipca 1999 r. [...] oddalił apelację Henryka F. od wyroku Sądu RejonowegoSądu Pracy w Opolu z dnia 26 marca 1999 r. [...], oddalającego powództwo apelującego o uchylenie kary porządkowej.
Sąd ustalił, że powód, był zatrudniony w Telekomunikacji Polskiej S.A. w W. Zakład Telekomunikacji w O. od dnia 2 listopada 1989 r. na stanowisku instruktora. Z
dniem 1 stycznia 1992 r. pracodawca powierzył mu obowiązki inspektora do spraw
bhp, przepisów przeciwpożarowych i ochrony środowiska. W dniu 3 lipca 1998 r.
Henryk F. miał udać się w podróż służbową w celu przeprowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych i ochrony środowiska w Rejonie G. Nie przeprowadził w tym dniu zleconej kontroli i nie stawił się w miejscu pracy.
Po wysłuchaniu powoda w dniu 9 lipca 1998 r. pracodawca w dniu 17 lipca
zastosował wobec niego karę upomnienia za nieusprawiedliwioną nieobecność w
pracy w dniu 3 lipca. W dniu 22 lipca 1998 r. Henryk F. wniósł „na ręce strony pozwanej pisemny sprzeciw”, odrzucony w dniu 31 lipca. Pismo o odrzuceniu sprzeciwu
z pouczeniem o prawie i terminie odwołania się do sądu powód otrzymał w dniu 3
sierpnia 1998 r. W dniu 16 sierpnia 1998 r. zwrócił się on do Dyrektora Okręgu w K.,
który w odpowiedzi z dnia 7 października 1998 r. podtrzymał decyzję pracodawcy o
odrzuceniu sprzeciwu. Pismo zawierało informację, że zaproponowany przez powoda tryb „ załatwienia” sprawy zastosowanej wobec niego kary porządkowej jest niedopuszczalny i ponowne pouczenie o prawie odwołania się do sądu.
W okresie od 1 sierpnia do 14 września 1998 r. Henryk F. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W ocenie Sądu, art. 112 KP przewiduje jedynie możliwy tryb odwoławczy od zastosowania kary porządkowej. Po odrzuceniu sprzeciwu przez pracodawcę ukaranemu pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia do sądu o uchylenie zastosowanej kary w terminie 14 dni od zawiadomienia o odrzuceniu sprzeciwu.
Termin z art. 112 § 2 KP jest terminem zawitym prawa materialnego i nie podlega
przywróceniu. Henryk F. wniósł pozew w dniu 14 października 1998 r., a zatem
uchybiając czternastodniowemu terminowi z powołanego przepisu.
Henryk F. zaskarżył ten wyrok kasacją. Wskazując jako jej podstawę naruszenie prawa materialnego, „a w szczególności” art. 112 § 2 KP w związku z art. 168 § 1
KPC wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spawy do ponownego
rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji podniósł, że regulamin pracy obowiązujący w
Zakładzie Telekomunikacji w O. przewiduje rozpoznanie sprzeciwu przez Dyrektora
Okręgu w K. Czternastodniowy termin do wniesienia pozwu o uchylenie kary upomnienia powinien być liczony od daty otrzymania przez powoda odpowiedzi na jego
pismo z dnia 16 sierpnia 1998 r.
W odpowiedzi na kasację strona pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie
kosztów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżącego, wyrażony przez Sąd w motywach zaskarżonego wyroku pogląd w kwestii charakteru prawnego określonego w
art. 112 § 2 KP terminu do wystąpienia do sądu o uchylenie zastosowanej kary po-
rządkowej jest trafny. Jest to termin prawa materialnego i jego przywrócenie na podstawie art. 168 § 1 KPC nie jest możliwe. Jest to termin zawity, który, wobec braku
podstawy prawnej w przepisach materialnoprawnych, co słusznie podnosi w odpowiedzi na kasację strona pozwana, nie może być przywrócony w żadnych okolicznościach. Podstawy jego przywrócenia nie może stanowić, co zdaje się sugerować
Sąd, art. 265 KP. Przepis ten wymienia bowiem wyczerpująco czynności, do dokonania których przywrócenie uchybionego - bez winy pracownika – terminu jest dopuszczalne. Nie ma wśród nich żądania uchylenia zastosowanej wobec pracownika
kary porządkowej. Stanowisko Sądu, że „wybór niewłaściwej drogi odwołania mógłby
być skutecznym powodem przywrócenia terminu tylko w takim przypadku, gdyby powód został niewłaściwie pouczony o środkach odwoławczych, albo gdyby pismo o
ukaraniu takiego pouczenia nie zawierało” jest błędne także z tego względu, że pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania się do sądu nie stanowi
koniecznego elementu treści zawiadomienia o odrzuceniu sprzeciwu. Gdyby było
inaczej ustawodawca przewidziałby taki obowiązek pracodawcy wyraźnie, jak to
uczynił w innych przypadkach, np. w art. 30 § 5 KP. Zatem ustalenie, że pozew o
uchylenie zastosowanej kary porządkowej został wniesiony przez Henryka F. po
upływie 14 dni od zawiadomienia go o odrzuceniu sprzeciwu, uzasadniało oddalenie
powództwa.
Rozpoznając sprawę Sąd nie ustosunkował się do podnoszonej przez skarżącego kwestii, że ten odwołując się od decyzji pracodawcy o odrzuceniu sprzeciwu od
nałożenia kary upomnienia do Dyrektora Okręgu Telekomunikacji Polskiej S.A. w K.,
przed wystąpieniem do sądu, zastosował się do procedury przewidzianej w regulaminie pracy. Regulamin pracy Telekomunikacji Polskiej S.A. Zakładu Telekomunikacji w O. z dnia 12 sierpnia 1996 r., a więc wydany po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu pracy ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 142 ze zm.), w § 69
ust. 4 stanowił, że odwołanie od wymierzenia kary wnosi się do Dyrektora Okręgu w
K. w terminie 7 dni od dnia następnego po doręczeniu pracownikowi decyzji o ukaraniu. Postanowienie to wprowadzało inny (wewnątrzzakładowy) tryb postępowania w
zakresie stosowania kar porządkowych niż przewidziany w art. 112 § 1 KP. Zgodnie
z art. 9 § 2 KP regulamin pracy nie może być mniej korzystny od przepisów Kodeksu
pracy, ale może być, a contrario, korzystniejszy. Sąd nie rozważał wzajemnej relacji
między postanowieniem § 69 obowiązującego u strony pozwanej regulaminu pracy i
art. 112 § 1 KP w aspekcie „ korzystności” obu tych regulacji. Nie odniósł się do kwe-
stii czy tryb rozpatrzenia sprzeciwu przewidziany w regulaminie, zgodnie z którym
zastosowanie przez pracodawcę kary porządkowej podlega kontroli kierownika jednostki nadrzędnej, nie jest korzystniejszy od przewidzianego w Kodeksie pracy,
zgodnie z którym sprzeciw od decyzji pracodawcy o ukaraniu pracownika rozpoznaje
sam pracodawca. Twierdzenie, że art. 112 KP przewiduje jedynie dopuszczalny tryb
stosowania kar porządkowych wymagało dla swej zasadności wykazania, że przepis
ten zawiera normy o charakterze bezwzględnie obowiązującym. Tego Sąd nie uczynił, choć dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy była to istotna okoliczność
prawna. Gdyby bowiem podzielić pogląd prezentowany w uzasadnieniu kasacji, iż
powód zastosował się do trybu odwoławczego przewidzianego w regulaminie pracy, i
gdyby Sąd ów tryb regulaminowy uznał za dopuszczalny, termin do wystąpienia do
sądu o uchylenie kary upomnienia należałoby wówczas liczyć nie od 3 sierpnia 1998
r., lecz od 7 października 1998 r.
Kierując się powyższymi motywami Sąd Najwyższy, stosownie do art. 393 13 §
1 KPC, orzekł jak w sentencji.