Legislator Case Law & Legislation
I PKN 557/97 AI generated

Employee liable for employer loss via intentional damage under Art. 122 KP, not Art. 124 KP.

Case Number I PKN 557/97
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court partially dismissed the employee's cassation appeal, overturning the lower court's rejection of the employer's claim for 921.57 PLN while upholding the liability for other damages. The employee, a former manager, unilaterally deducted advance payments and misused company funds after being fired, causing intentional harm to the employer. The court ruled that liability for intentional damage falls under Article 122 of the Labor Code, whereas Article 124 applies only to negligence regarding entrusted property.

Legislator headnote

AI generated

Art. 122 Kodeksu pracy; Art. 124 Kodeksu pracy: An employee who intentionally causes damage to the employer is liable under Article 122 of the Labor Code, whereas Article 124 applies only to liability arising from negligence regarding entrusted property.

Keywords

AI generated
intentional damage labor code liability employer property unilateral deduction manager misconduct

Cited Legislation

AI generated
Art. 122 Kodeksu pracy
wynagrodzenia, pracownik odpowiada na podstawie art. 122 KP.
Art. 124 Kodeksu pracy
przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 124 KP i § 6 Statutu powodowej Spółdzielni.
§ 6 Statutu Spółdzielni
omyłkę” powołanie § 6 Statutu Spółdzielni, jako podstawy prawnej uznania zasadności roszczeń strony powodowej w zakresie zwrotu wydatkowanej zaliczki na poczet
Art. 46 § 1 pkt 8 Prawa spółdzielczego
również sprzeczne z dyspozycją art. 46 § 1 pkt 8 Prawa spółdzielczego i
§ 51 pkt 11 Statutu Spółdzielni
postanowieniem § 51 pkt 11 Statutu Spółdzielni, kreujących wyłączną kompetencję
Art. 124 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 124 KP i § 6 Statutu powodowej Spółdzielni.
Art. 393 § 12 Kodeksu postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy wyrokował w tej części reformatoryjnie na podstawie art. 393 15 KPC.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Wyrok z dnia 19 marca 1998 r.

I PKN 557/97

Za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek samowolnego pobrania

przez pracownika zaliczki na zabezpieczenie przyszłych roszczeń o zapłatę

wynagrodzenia, pracownik odpowiada na podstawie art. 122 KP.

Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski,

Zbigniew Myszka (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 1998 r. sprawy z powództwa

Spółdzielni Inwalidów „P.” w P. przeciwko Piotrowi T. o zapłatę, na skutek kasacji

pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w Warszawie z dnia 12 czerwca 1997 r. [...]

1. z m i e n i ł zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację pozwanego co

do kwoty 921,57 zł (dziewięćset dwadzieścia jeden złotych i 57/100) oraz poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Warszawie z dnia 3 grudnia 1996 r. [...], w części zasądzającej tę kwotę, w ten sposób, że oddalił powództwo w tym przedmiocie,

2. o d d a l i ł kasację w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie oddalił

apelację pozwanego Piotra T. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 3 grudnia 1996 r. [...] oraz sprostował

oczywistą omyłkę w pkt 1 tego wyroku. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i

konstatacje prawne Sądu pierwszej instancji - uznając za zasadne roszczenia powodowej Spółdzielni Inwalidów „P.” w P. związane ze spółdzielczym stosunkiem pracy

pozwanego, byłego Prezesa Zarządu strony powodowej. Zasądzone przez Sąd

pierwszej instancji roszczenia w łącznej kwocie 10.862,87 zł (po sprostowaniu)

obejmowały: zwrot zaliczki w kwocie 9000 zł, bezprawnie pobranej przez pozwanego

na poczet jego przyszłego wynagrodzenia już po odwołaniu go z funkcji Prezesa i

wypowiedzeniu mu stosunku pracy; zwrot kwoty 921,57 zł wydatkowej bez uzgodnienia z Radą Nadzorczą powodowej Spółdzielni jako zaliczki na poczet udziału pozwanego w szkoleniu zagranicznym; zwrot kwoty 719,80 zł, stanowiącej wartość zakupionej na rzecz pracodawcy drukarki „Panasonic”, z której pozwany nie rozliczył

się; zwrot kwoty 221,50 zł stanowiącej koszt naprawy prywatnego samochodu pozwanego.

W kasacji pozwanego podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego

przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 124 KP i § 6 Statutu powodowej Spółdzielni. Zdaniem skarżącego, polemizującego z ustaleniami faktycznymi Sądu Apelacyjnego, Sąd ten zastosował art. 124 KP „bez sprecyzowania podstawy zastosowania, w tym wskazania, czy istniała pomiędzy stronami umowa o odpowiedzialności materialnej, ewentualnie klauzula o jej obowiązywaniu, jak również

nie istnienia przesłanek z art. 124 § 3 KP” oraz nie wykazał przesłanek odpowiedzialności materialnej pracownika za szkodę wyrządzoną w mieniu pracodawcy.

Równocześnie skarżący określił jako „rażące nieporozumienie, nawet nie oczywistą

omyłkę” powołanie § 6 Statutu Spółdzielni, jako podstawy prawnej uznania zasadności roszczeń strony powodowej w zakresie zwrotu wydatkowanej zaliczki na poczet

zagranicznego szkolenia oraz kosztów naprawy prywatnego samochodu pozwanego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest uzasadniona jedynie w przedmiocie bezpodstawnego zobowiązania pozwanego do zwrotu kwoty 921,57 zł z tytułu równowartości zaliczkowej

wpłaty na pokrycie kosztów jego udziału w zagranicznej sesji gospodarczej. Decyzja

podjęta w tej kwestii należała bowiem do zakresu kierowania bieżącą działalnością

powodowej Spółdzielni, co pozostawało w gestii pozwanego - jako Prezesa Zarządu

- zgodnie z postanowieniami § 57 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i § 63 Statutu pozwanej. W tych

ramach mieściły się działania skierowane na poszukiwanie nowych kontaktów lub

partnerów handlowych podczas organizowanej pod patronatem Krajowej Izby Gospodarczo-Rehabilitacyjnej zagranicznej sesji gospodarczej. Nadto zasadnie wskazano, że po odwołaniu pozwanego ze stanowiska Prezesa istniała możliwość delegowania na sesję innego pracownika, która nie została wykorzystana przez Spółdziel-

nię. Oczywiście w zakresie kwalifikacji prawnej zasadności tego żądania nie miały

zastosowania dyspozycje błędnie powołanego postanowienia § 6 Statutu powodowej

Spółdzielni, którego treść nie pozostaje w jakimkolwiek związku prawnym lub

semantycznym ze sporną kwotą stanowiącą zaliczkę na udział pozwanego w zagranicznej sesji gospodarczej. Zaciąganie zobowiązań pieniężnych w imieniu Spółdzielni, powyżej których Zarząd powinien uzyskać uprzednią zgodę Rady Nadzorczej

pozwanej i bez określenia limitu kwotowego takich zobowiązań wynika bowiem z

postanowienia § 51 pkt 6 Statutu pozwanej, ale nie mogło to być zasadnie i racjonalnie odnoszone do spornej czynności z zakresu kierowania bieżącą działalnością

gospodarczą pozwanej w tym sensie, że podjęcie każdej czynności, związanej z

wydatkowaniem jakiejkolwiek kwoty wymagałoby zgody Rady Nadzorczej. Takie

pojmowanie sprawy przekreśliłoby przecież ustawowe i statutowe uprawnienie Zarządu do kierowania bieżącą działalnością gospodarczą Spółdzielni, która z natury

rzeczy i na ogół ma podłoże lub powiązanie finansowe, co wymagałoby zwoływania

Rady Nadzorczej Spółdzielni dla podejmowania wszelkich bieżących i zwykłych operatywno-finansowych czynności Zarządu. Odrzucając taką wykładnię w tym zakresie

Sąd Najwyższy wyrokował w tej części reformatoryjnie na podstawie art. 393 15 KPC.

Pozostałe zarzuty kasacji są bezpodstawne. Wstępnie należało podkreślić, że

w skardze kasacyjnej sformułowane zostały wyłącznie zarzuty naruszenia prawa

materialnego, co powoduje, że spod kontroli kasacyjnej uchylają się ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wydania zaskarżonego wyroku przez Sąd Apelacyjny.

W takiej sytuacji dla oceny kasacji miarodajny jest stan faktyczny przyjęty za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia. Z dokonanych ustaleń faktycznych tego

Sądu wynikało, iż pozwany - już po odwołaniu go z funkcji Prezesa oraz po wypowiedzeniu mu stosunku pracy - brał udział w podjęciu uchwały (którą należy uznać za

wadliwą) przez odwołany Zarząd powodowej Spółdzielni. Na podstawie tej uchwały

odwołany zarząd bezpodstawnie (bezprawnie) przyznał odwołanym członkom tego

gremium zaliczki na poczet przyszłych wynagrodzeń i to z kwoty przeznaczonej na

inny cel (wpłaty na rachunek bankowy powodowej Spółdzielni). Takie działanie było

również sprzeczne z dyspozycją art. 46 § 1 pkt 8 Prawa spółdzielczego i

postanowieniem § 51 pkt 11 Statutu Spółdzielni, kreujących wyłączną kompetencję

Rady Nadzorczej do podejmowania uchwał w sprawach czynności prawnych

dokonywanych między spółdzielnią a członkiem zarządu. Do takich czynności w

sferze prawa pracy należało przyznanie pozwanemu przez nieuprawnione gremium i

zrealizowanie „wypłaty” zaliczkowego wynagrodzenia za pracę, które było nadto

świadczeniem nienależnym w dacie podjęcia tych nieuprawnionych działań przez

odwołany zarząd, skoro - według ustaleń Sądu drugiej instancji - należne do dnia

rozwiązania stosunku pracy wynagrodzenie za pracę zostało pozwanemu wypłacone.

W takich okolicznościach nie mogło być kwestii, że na pozwanym ciążył obowiązek

zwrotu bezprawnie przyznanej i samowolnie pobranej kwoty zaliczki na zabezpieczenie jego ewentualnych przyszłych roszczeń o zapłatę wynagrodzenia. Odpowiedzialność taka wynikała z umyślnego wyrządzenia szkody pracodawcy i powinna być kwalifikowana według reguł art. 122 KP, a nie z art. 124 KP, tak jak przyjął

(za Sądem pierwszej instancji) Sąd Apelacyjny, ponieważ ta norma zakłada legalne

powierzenie pracownikowi mienia z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się. W

konsekwencji tych rozważań nie może być zatem wątpliwości, że zaskarżony wyrok

w tej części odpowiada prawu. Taka sama była natura prawna i konsekwencje

pokrycia kosztów naprawy prywatnego samochodu osobowego przez pozwanego,

który w tym celu samowolnie i bezprawnie wydatkował środki finansowe powodowej

Spółdzielni, przez co z winy umyślnej wyrządził szkodę i był zobowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości (art. 122 KP).

W końcu, według wiążących ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego, pozwany -pomimo wezwań pracodawcy - nie zwrócił drukarki „Panasonic”, którą pobrał w

dniu 19 listopada 1995 r. W tym zakresie obowiązek zwrotu powierzonego mienia

wynikał z treści art. 124 § 1 pkt 2 KP, który kreował odpowiedzialność pozwanego

pracownika za szkodę wynikającą z nierozliczenia się z powierzonego mu mienia

(drukarki, której nie zwrócił). Wbrew twierdzeniom kasacji odpowiedzialność z art.

124 KP opiera się na zasadzie domniemania winy pracownika, a ponadto nie zawsze

wymaga zawarcia umowy o odpowiedzialności materialnej. W przypadku pozwanego, jego odpowiedzialność wynikała z niezwrócenia pracodawcy pobranej (zakupionej) przezeń drukarki. Samo umorzenie postępowania karnego w tym zakresie

z powodu niewykrycia sprawców, nie ekskulpowało pozwanego, który nie rozliczył się

z powierzonego mu mienia mimo żądania pracodawcy.

Mając powyższe na uwadze, we wskazanych wyżej zakresach kasacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 39312 KPC.