Legislator Case Law & Legislation
I PKN 504/98 AI generated

Teacher's vacation time calculated in calendar weeks, not work days, under Teacher's Card Act.

Case Number I PKN 504/98
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the teacher's appeal regarding her unused vacation entitlement. The lower courts incorrectly applied Labor Code provisions to split vacation into work days, ignoring the Teacher's Card Act's specific rule. The Court ruled that the Act's clear provision for calendar weeks precludes using Labor Code rules to grant additional days without employer consent.

Legislator headnote

AI generated

art. 64 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela; art. 162 Kodeksu pracy: The Teacher's Card Act specifically governs vacation duration in calendar weeks for teachers, excluding the application of Labor Code provisions to split vacation into work days without employer agreement.

Keywords

AI generated
Teacher's Card Act vacation time calculation calendar weeks vs work days lex specialis principle labor code application unused vacation entitlement employer consent requirement

Cited Legislation

AI generated
art. 64 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
której nie są przewidziane ferie szkolne określa się w tygodniach kalendarzowych, a nie dniach roboczych (art. 64 ust.
art. 162 Kodeksu pracy
przy zastosowaniu art. 162 KP.
art. 91c ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Zdaniem Sądu Rejonowego ze względu na fakt, iż zasady dotyczące udzielania urlopów wypoczynkowych nie są uregulowane w ustawie Karta Nauczyciela, należy w tym zakresie - zgodnie z treścią art. 91c ust.
art. 393 KPC
dziana przepisem art. 39315 KPC, co uzasadnia uwzględnienie kasacji przez oddalenie powództwa.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Wyrok z dnia 9 grudnia 1998 r.

I PKN 504/98

Wymiar urlopu wypoczynkowego nauczyciela zatrudnionego w szkole, w

której nie są przewidziane ferie szkolne określa się w tygodniach kalendarzowych, a nie dniach roboczych (art. 64 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.

- Karta Nauczyciela, jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.). Brak

jest podstaw do udzielenia w takiej sytuacji części urlopu w dniach roboczych

przy zastosowaniu art. 162 KP.

Przewodniczący: SSN Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Roman

Kuczyński (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 1998 r. sprawy z powództwa

Barbary S. przeciwko Prezydentowi Miasta R. o ustalenie, na skutek kasacji strony

pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w Katowicach - Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku z dnia 5 marca 1998 r. [...]

z m i e n i ł zaskarżony wyrok w ten sposób, że wyrok Sądu RejonowegoSądu Pracy w Rybniku z dnia 22 października 1997 r. [...] zmienił i powództwo oddalił.

Uzasadnienie

Powódka Barbara S. dnia 19 września 1997 r. wystąpiła z pozwem przeciwko

Wydziałowi Edukacji reprezentowanemu przez Prezydenta Miasta R. o ustalenie, że

za rok 1997 pozostało jej 12 dni nie wykorzystanego urlopu wypoczynkowego.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie

od powódki kosztów postępowania.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Rybniku wyrokiem z dnia 22 października 1997 r.

ustalił, iż powódce przysługuje w roku 1997 tydzień i 5 dni nie wykorzystanego urlopu

wypoczynkowego. W toku postępowania Sąd Rejonowy ponadto ustalił, że powódka

jest od 11 lat dyrektorem Przedszkola [...] w R., które należy do placówek „nieferyj-

nych”, a we wszystkich pismach wyrażających zgodę na urlop, wydanych powódce w

1997 r. przez Prezydenta Miasta R., wpisane były szczegółowe daty - w oparciu o

art. 64 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 50, poz.

357). Po kolejnym zwróceniu się przez powódkę o udzielenie jej urlopu wypoczynkowego w dniach od 18 sierpnia 1997 r. do 29 sierpnia 1997 r. (12 dni), udzielono jej,

powołując się na art. 64 ust. 3 Karty Nauczyciela, urlopu wypoczynkowego w dniach

od 18 sierpnia 1997 r. do 1 września 1997 r. (2 tygodnie - wliczając ostatnią sobotę i

niedzielę).

Zdaniem Sądu Rejonowego ze względu na fakt, iż zasady dotyczące udzielania urlopów wypoczynkowych nie są uregulowane w ustawie Karta Nauczyciela, należy w tym zakresie - zgodnie z treścią art. 91c ust. 1 tejże ustawy - stosować przepisy Kodeksu pracy. W tej sytuacji Sąd Rejonowy wywnioskował, iż zgodnie z treścią

art. 64 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela urlop pracowników placówek „nieferyjnych”

może być dzielony i ma do tej grupy pracowników zastosowanie art. 162 KP. Pracodawca zatem, zdaniem Sądu, nie miał prawa wbrew woli powódki przedłużyć jej

urlopu, a powódka miała prawo skorzystać z urlopu w wymiarze przez siebie określonym.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku wyrokiem z dnia 5 marca 1998 r. oddalił apelację strony

pozwanej. Sąd drugiej instancji poparł w całości stanowisko zajęte przez Sąd Rejonowy uznając, że Sąd ten dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych wyprowadzając

z nich trafne wnioski poparte przekonującą argumentacją.

Od powyższego wyroku strona pozwana wniosła kasację, w której zarzuciła

naruszenie przez Sąd Wojewódzki prawa materialnego przez błędną wykładnię i

niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy Karta Nauczyciela (art. 64 ust. 3 i 4)

przez przyjęcie zasady udzielania urlopu nauczycielskiego w dniach, a nie w tygodniach. Pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpatrzenia Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rybniku lub Sądowi Rejonowemu w Rybniku.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Kasacja jest uzasadniona. Poza sporem jest, iż powódka była pracownikiem nauczycielem zatrudnionym w placówce, w której nie są przewidziane ferie szkolne.

Wymiar urlopu takiego nauczyciela określony został przepisem art. 64 ust. 3 ustawy z

dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56,

poz. 357 ze zm.). Według tego przepisu wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 7

tygodni w czasie ustalonym w planie urlopów. Jednocześnie przepis art. 64 ust. 4

stanowi, iż w ramach ustalonego w ust. 1 i 3 wymiaru urlopu wypoczynkowego nauczyciel ma prawo do nieprzerwanego, co najmniej czterotygodniowego, urlopu wypoczynkowego. Z takiej redakcji przepisu art. 64 ust. 3 i 4 wynika, że podstawową jednostką urlopową dla nauczyciela zatrudnionego w placówce, w której nie są przewidziane ferie szkolne, jest tydzień i to tydzień kalendarzowy, a nie dzień. Z użycia

przez ustawodawcę sformułowania „w ramach ustalonego w ust. 1 i 3 wymiaru urlopu

wypoczynkowego” należy wywieść wniosek, że skoro taki nauczyciel ma prawo do

nieprzerwanego co najmniej czterotygodniowego urlopu wypoczynkowego - pozostała, nie wykorzystana część urlopu wypoczynkowego w ilości trzech tygodni może

być dzielona, ale na odcinki liczone w tygodniach kalendarzowych. Okoliczność, iż

występują przypadki - także wobec samej powódki w okresie wcześniejszym udzielenia nie wykorzystanej części urlopu w jednostkach innych niż tygodnie kalendarzowe może tylko uprawniać do wniosku, że przy obopólnej woli stron praktyka

taka, jako bardziej korzystna dla pracownika, jest dopuszczalna, zgodnie z klauzulą

wynikającą z art. 18 KP. Brak jest jednak podstaw do wyprowadzenia wniosku, że

nauczyciel, o którym mowa w art. 64 ust. 3 Karty Nauczyciela, może mieć roszczenie

o wykorzystywanie dalszej niż nieprzerwana czterotygodniowa część urlopu wypoczynkowego w jednostkach innych niż tygodniowe (tygodnie kalendarzowe), a w

szczególności w dniach - i to roboczych. Prowadziłoby to bowiem do naruszenia

określonego w art. 64 ust. 3 i 4 wymiaru urlopu, gdyż ustawodawca przewidując w

ust. 4 możliwość dzielenia urlopu wypoczynkowego dopuszcza taki podział tylko „w

ramach ustalonego w ust. 1 i 3 wymiaru urlopu”. Uznanie, że pozostała do wykorzystania trzytygodniowa ilość urlopu mogłaby być wykorzystana - i to bez aprobaty pracodawcy - w dniach roboczych, z doliczeniem dodatkowych dni wolnych od pracy,

niedziel i świąt, powodowałoby, że nauczyciel mógłby, po nieprzerwanym wykorzystaniu czterotygodniowego urlopu wypoczynkowego, tak manipulować pozostałymi

trzema tygodniami (21 dniami), że wykorzystując je w zestawieniu z dniami ustawowo i dodatkowo wolnymi od pracy uzyskiwałby, nie zamierzone przez ustawodawcę,

nadmierne uprzywilejowanie. Należy bowiem zauważyć, że Karta Nauczyciela jako

lex specialis w stosunku do Kodeksu pracy przewiduje w zakresie czasu pracy,

prawa do wypoczynku, ochrony trwałości stosunku pracy oraz zaopatrzenia emerytalnego szereg przywilejów, jakie nie są znane powszechnemu ustawodawstwu pracy

i ubezpieczeń społecznych, obejmującemu przeważającą część pracowników.

Dlatego też nie jest możliwe wybiórcze stosowanie niektórych rozwiązań z różnych

regulacji prawnych, przy czym należy - z uwagi na powołane sformułowanie art. 64

Karty Nauczyciela - stwierdzić, że przepis ten przejrzyście reguluje kwestie wymiaru i

prawa do urlopu oraz sposobu jego udzielania, przeto w tym zakresie nie zachodzi

potrzeba sięgania do przepisów Kodeksu pracy poprzez art. 91 c ust. 1 Karty Nauczyciela.

Z powyższych względów nie jest możliwe zaakceptowanie stanowiska zajętego przez Sądy obu instancji, iż dopuszczalne jest dzielenie nie wykorzystanego

urlopu pracownika - nauczyciela w placówce tzw. nieferyjnej na dowolne części i

udzielanie go wyłącznie w sposób wygodny dla pracownika, w połączeniu z dniami

ustawowo i dodatkowo wolnymi od pracy, przy zastosowaniu art. 162 KP. Z zestawienia bowiem przepisów art. 64 ust. 3 i 4 Karty Nauczyciela i art. 162 KP wynika, że

okres nieprzerwanego urlopu pracownika - 14 kolejnych dni kalendarzowych (a nie

roboczych) czyli 2 tygodni - jest ewidentnie krótszy od 4 tygodni przysługujących nauczycielowi. Intencją ustawodawcy było zatem uprzywilejowanie nauczyciela i uregulowania z art. 64 Karty Nauczyciela należy uznać jako wyczerpujące i nie dopuszczające - oczywiście bez aprobaty pracodawcy - sięgania poprzez art. 91 c ust. 1

Karty Nauczyciela do art. 162 KP w taki sposób, by dopuścić do wykorzystywania

części nie wykorzystanego urlopu nauczycielskiego nie w tygodniach, a w dniach

roboczych w połączeniu z dniami ustawowo i dodatkowo wolnymi od pracy. Takie

dodatkowe uprzywilejowanie nauczyciela mogłoby wchodzić w rachubę wyłącznie za

wyraźną zgodą świadomego tego stanu rzeczy pracodawcy, co w niniejszej sprawie

nie miało miejsca.

W tym stanie rzeczy, skoro pracodawca nie zgodził się udzielić powódce 12

dni kalendarzowych urlopu w połączeniu z dwoma dniami ustawowo i dodatkowo

wolnymi od pracy, a udzielił jej dwa tygodnie urlopu z doliczeniem tych dni wolnych

do okresu urlopowego, nie nastąpiło naruszenie przepisu art. 64 ust. 3 i 4 Karty Nauczyciela. Obraza tego przepisu wystąpiła, przy niekwestionowanym stanie faktycznym i braku naruszenia przepisów postępowania w wyroku Sądu Rejonowego i akceptującym go wyroku Sądu Wojewódzkiego, przeto zachodziła sytuacja przewi-

dziana przepisem art. 39315 KPC, co uzasadnia uwzględnienie kasacji przez oddalenie powództwa. [...].

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.