Supreme Court dismisses appeal; collective layoffs require multiple criteria, not just seniority.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by an employee seeking reinstatement after being laid off during collective redundancies. The lower court rejected the claim because the employer used a multi-factor selection process including family status and financial needs, not solely seniority. The court ruled that seniority alone cannot be the sole criterion for terminating employment in group dismissals, thereby upholding the lower court's decision.
Legislator headnote
AI generatedArt. 1 ust. 1, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy; The selection of employees for collective dismissal must consider multiple relevant factors beyond seniority, and seniority alone cannot serve as the sole basis for terminating employment contracts.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Wyrok z dnia 16 września 1997 r.
I PKN 259/97
Zakładowy staż pracy nie może być jedynym kryterium typowania pracowników
do rozwiązania z nimi stosunków pracy w ramach tzw. zwolnień grupowych.
Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN: Janusz
Łętowski (sprawozdawca), Walerian Sanetra.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 września 1997 r. sprawy z powództwa
Mirosława B. przeciwko Spółdzielczej Mleczarni "S." w R.P. o przywrócenie do pracy, na
skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Lublinie z dnia 14 marca 1997 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Mirosław B. działający przez swego pełnomocnika adwokata Andrzeja L. wniósł w
dniu 5 maja 1997 r. kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy w Lublinie z dnia
14 marca 1997 r. [...]. Wyrokowi powyższemu zarzucił naruszenie prawa materialnego przez
błędną wykładnię art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych
zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu
pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), wnosząc w
konsekwencji o uwzględnienie kasacji i przywrócenie powoda do pracy, albo uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego
rozpoznania.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki w Lublinie zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 29 listopada 1996 r. [...] i oddalił powództwo Mirosława
B. przeciwko Spółdzielczej Mleczarni "S." w R.P. o przywrócenie do pracy. Sąd
Wojewódzki - inaczej niż Sąd I instancji - zinterpretował dopuszczalność wypowiedzenia
powodowi umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych. W uzasadnieniu kasacji twierdzi się,
iż w odpowiedzi na apelację z dnia 3 marca 1997 r. powód przytoczył argumenty świadczące
o braku "ekonomicznych" podstaw do zwolnienia, które jednak przez Sąd Wojewódzki nie
zostały wzięte pod uwagę.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja nie może być uwzględniona, gdyż orzeczenie Sądu Wojewódzkiego nie
narusza powołanych w kasacji przepisów prawa materialnego.
W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który nie może być kwestionowany ze względu na brak w kasacji zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego w
sposób określony w art. 3931 pkt 2 KPC, jest niewątpliwe, że z uwagi na zmianę sytuacji
ekonomicznej pozwany zakład pracy stanął przed koniecznością ograniczenia stanu
zatrudnienia. Uczynił to w ten sposób, że ustalił kryteria zwalniania i na ich podstawie
wytypował kilkunastu pracowników, wśród nich także powoda. Kryteriami tymi były: stan
rodzinny, stan majątkowy, długość okresu zatrudnienia, wywiązywanie się z obowiązków
pracowniczych. Są to więc okoliczności ważne i trafnie uznane za decydujące. Wprawdzie w
grupie zwalnianych pracowników powód jest pracownikiem o najdłuższym stażu pracy (16
lat), lecz inni pracownicy mają również wystarczająco długi staż (8, 9 lat), by się na niego
powoływać. Natomiast powód znajduje się w korzystniejszej sytuacji materialnej w
porównaniu z innymi pracownikami, gdyż uzyskuje dochody z prowadzonej działalności
gospodarczej, a poza tym pracuje także jego żona. Tak więc staż pracy nie był jedynym i
zasadniczym elementem, który zakład pracy brał pod uwagę i który mógłby być argumentem
przemawiającym przeciwko zwolnieniu powoda z pracy. Sąd Wojewódzki słusznie podniósł,
że zakład pracy, stojąc przed koniecznością ograniczenia zatrudnienia, musiał podjąć trudną
decyzję związaną z wyborem pracowników do zwolnienia, lecz wybór ten nie nastąpił
wyłącznie według kryterium długości stażu pracy, lecz na podstawie wszystkich elementów
łącznie, w tym także i tego, czy wytypowany pracownik w przypadku utraty pracy będzie
miał możliwość utrzymania się. Z tych właśnie przyczyn Sąd Wojewódzki uznał, że Sąd
Rejonowy błędnie ocenił stan faktyczny sprawy jako uzasadniający ochronę powoda przed
rozwiązaniem umowy o pracę i stosując art. 386 § 1 KPC zmienił zaskarżony apelacją wyrok
i orzekł co do istoty sprawy, oddalając powództwo.
Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej wyrok Sądu Wojewódzkiego nie
narusza art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach
rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,
gdyż z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że sytuacja finansowa strony pozwanej
wymagała redukcji zatrudnienia, zaś dobór pracowników do zwolnienia został dokonany w
oparciu o przyjęte kryteria.
W tej sytuacji Sąd Najwyższy uznał, że kasacja nie zawiera usprawiedliwionych
podstaw i stosownie do art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku.