Legislator Case Law & Legislation
I PKN 173/97 AI generated

Employer's failure to state dismissal grounds violates Art. 30 § 4 KP, making dismissal void under Art. 45 § 1 KP.

Case Number I PKN 173/97
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the employer's cassation appeal, upholding the lower court's finding that the employer's dismissal was void. The employer failed to state a valid reason for termination as required by law, and the court rejected the argument that ongoing labor disputes prevented reinstatement. Consequently, the employee's claim for return to work was granted because the dismissal lacked legal basis.

Legislator headnote

AI generated

Art. 30 § 4 Kodeksu pracy; Art. 45 § 1 Kodeksu pracy: The employer is obligated to state a valid reason for dismissal; failure to do so renders the dismissal void, and labor disputes do not preclude reinstatement.

Keywords

AI generated
employer dismissal obligation stating dismissal grounds void dismissal consequences reinstatement to work labor dispute conflict Kodeks pracy provisions casation appeal dismissal

Cited Legislation

AI generated
art. 30 § 4 Kodeksu pracy
obowiązek wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie (art. 30 § 4 KP).
art. 45 § 1 Kodeksu pracy
umów o pracę w rozumieniu art. 45 § 1 KP.
art. 45 § 2 Kodeksu pracy
umów o pracę w rozumieniu art. 45 § 1 KP.
art. 393 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Wyrok z dnia 19 maja 1997 r.

I PKN 173/97

1. Pracodawca ma w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę

obowiązek wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie (art. 30 § 4 KP).

Niewykonanie tego obowiązku jest naruszeniem przepisów o wypowiadaniu

umów o pracę w rozumieniu art. 45 § 1 KP.

2. Konflikt między pracodawcą a pracownikiem w związku z procesem

sądowym nie przesądza o niemożliwości lub niecelowości przywrócenia do pracy

(art. 45 § 2 KP).

Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie

SN: Janusz Łętowski, Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 1997 r. sprawy z powództwa

Jana K. przeciwko Gospodarstwu Rolnemu "C." Spółka z o.o. w C. o przywrócenie do

pracy, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu z dnia 13 lutego 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Jan K. domagał się uznania za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę.

Pozwane Gospodarstwo Rolne "C." sp. z o.o. w C. wniosło o oddalenie powództwa.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Brodnicy wyrokiem z 29 listopada 1996 r. uznał za

bezskuteczne wypowiedzenie umowy o pracę dokonane w dniu 23 sierpnia 1996 r.

przez dyrektora Gospodarstwa Rolnego "C." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

w C. doręczone Janowi K. 27 sierpnia 1996 r. Sąd ten ustalił, że powód był członkiem

zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "C." w C. Był zastępcą dyrektora, zaś

Zbigniew F. był dyrektorem spółki. Spółka ta zawarła umowę dzierżawy nieruchomości

rolnych z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa. Dzierżawca - Spółka "C."

zobowiązała się zatrudnić co najmniej 37 pracowników spośród zatrudnionych w

Gospodarstwie Rolnym Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Wykaz

pracowników przejętych stanowił załącznik do umowy dzierżawy. W wykazie tym ujęty

był też powód, zatrudniony ostatnio na stanowisku specjalisty do spraw mechanizacji magazyniera. Takie czynności wykonywał też w pozwanej spółce, a nadto zajmował się

sprawami bhp. Z poglądem powoda w przedmiocie sposobu napraw sprzętu nie

zgadzał się niekiedy dyrektor spółki Zbigniew F. Przed kampanią żniwną cały sprzęt był

sprawny, ale w trakcie żniw miały miejsce awarie. Powód wydawał czasem klucze od

magazynu traktorzystom, którzy sami pobierali nawóz. Mimo tego nie stwierdzono w

magazynie niedoboru, ani nadmiernego zużycia nawozów. Zdarzało się, że powód

przychodził do pracy później niż powinien. Powód dokonał poprawek na liście

obecności: w miejsce zapisu "urlop wypoczynkowy" wpisał "wolna sobota" i poprawił

zapis o nie usprawiedliwionej nieobecności.

Sąd Rejonowy ustalił, że powód był zarówno członkiem zarządu spółki, jak i jej

pracownikiem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na czas nie określony. Dyrektor spółki mógł wypowiedzieć powodowi umowę o pracę. Powinien był jednak wskazać

przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie, czego nie uczynił. Sąd Rejonowy uznał, że

pracodawca naruszył przepis art. 30 § 4 KP oraz art. 45 KP bowiem wypowiedział

umowę o pracę bezzasadnie.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń w Toruniu wyrokiem z 13 lutego 1997

r. oddalił apelację pozwanego od omówionego wyroku. Zdaniem tego Sądu niedopełnienie przez pozwanego ustawowego obowiązku z art. 30 § 4 KP (w brzmieniu

obowiązującym od 2 czerwca 1996 r.), czyli wskazania w oświadczeniu woli z 23

sierpnia 1996 r. o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem przyczyny uzasadniającej to wypowiedzenie, było wystarczającą przesłanką do uwzględnienia dochodzonego roszczenia - wybranego przez pracownika w ramach art. 45 KP. Sąd II

instancji uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 231 KP przyjmując, iż

powód został przejęty przez pozwanego, a także poczynił niewadliwe ustalenia i wysnuł

z nich prawidłowe wnioski, nie przekraczając zasady swobodnej oceny dowodów z art.

233 § 1 KPC.

Strona pozwana wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego, zarzucając

naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię. Zdaniem wnoszącego

kasację Sąd naruszył art. 30 § 4 KP "wskutek przyjęcia, że pozwany zobowiązany był

do podania w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę przyczynę uzasadniającą

wypowiedzenie pod rygorem nieważności wypowiedzenia umowy o pracę", a także art.

45 § 1 i 2 "przez uznanie, że naruszenie przez powoda dyscypliny pracy, przepisów o

odpowiedzialności materialnej pracowników oraz samowolne przerabianie dokumentów

nie są okolicznościami dającymi podstawę do wypowiedzenia umowy o pracę".

Zdaniem wnoszącego kasację określenie z art. 30 § 4 KP "powinna być wskazana

przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie" nie może być "interpretowane jednoznacznie

jako obligatoryjny obowiązek podania w wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyny tego

wypowiedzenia". W okresie wypowiedzenia umowy o pracę powodowi nie było znane

stanowisko orzecznictwa ani literatury fachowej. Wnoszący kasację ocenił

sformułowanie art. 30 § 4 KP jako niejednoznaczne. Pozwany podniósł, że zarzuty

stawiane powodowi dawały podstawę do wypowiedzenia umowy, a ponadto Sąd

Wojewódzki bezpodstawnie nie uwzględnił zarzutu apelacji o niezastosowaniu przez

Sąd I instancji art. 45 § 2 KP.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest uzasadniona.

Ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie

niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110) rozszerzono treść oświadczenia pracodawcy

o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nie określony, wprowadzając w art.

30 § 4 obowiązek wskazania przyczyny wypowiedzenia. Sformułowanie "powinna być

wskazana przyczyna" należy rozumieć jako ustanowienie obowiązku, a nie tylko jako

zalecenie. Przed tą zmianą pracodawca obowiązany był podać przyczynę tylko

organizacji związkowej (art. 38 KP). Rozumienie art. 30 § 4 KP jako zalecenia

podważałoby sens nowelizacji, skoro i przed nią nie było przeszkód prawnych dla

wskazania przyczyny. Zwrot "powinien" adresowany do pracodawcy w innych przepisach był już poprzednio rozumiany jako ustanowienie obowiązku. I tak, w uchwale z

dnia 17 września 1976 r., I PZP 48/75 (OSNCP 1977 z. 4 poz. 65) wyrażono pogląd, że

w art. 53 § 5 KP ("Pracodawca powinien w miarę możliwości ponownie zatrudnić

pracownika") ustanowiono obowiązek pracodawcy nawiązania z byłym pracownikiem

stosunku pracy. Podkreślić należy, że w art. 53 § 5 KP użyto zwrotu "powinien w miarę

możliwości", co bardziej mogło uzasadniać inne jego rozumienie.

W uchwale z dnia 22 lutego 1994 r., I PZP 2/94 (OSNAPiUS 1994 nr 1 poz. 5)

Sąd Najwyższy podobnie zinterpretował zwrot "powinien" z art. 12 ustawy z dnia 28

grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków

pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z

1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.).

Sformułowanie z art. 30 § 4 KP "powinna być wskazana przyczyna" nie może

być zatem inaczej rozumiane, jak "pracodawca ma obowiązek wskazać przyczynę".

Niewykonanie tego obowiązku skutkuje uznanie wypowiedzenia za naruszające przepisy o wypowiadaniu umów o pracę w rozumieniu art. 45 § 1 KP. Przepisy te zostały

prawidłowo zinterpretowane w zaskarżonym wyroku. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 45 § 2 KP przez jego niezastosowanie. Słusznie przyjął Sąd Wojewódzki, że

w rozpoznawanej sprawie powinno być uwzględnione roszczenie wybrane przez

pracownika. Pracodawca nie wykazał, aby uwzględnienie żądania było niemożliwe lub

niecelowe. Konflikt między stronami nie może o tym przesądzać, jest to sytuacja

typowa, jeżeli dochodzi do procesu między pracownikiem a pracodawcą. Istnienie

konfliktu nie może być dostateczną przesłanką do orzeczenia o odszkodowaniu na

podstawie art. 45 § 2 KP zamiast o bezskuteczności wypowiedzenia. Słusznie też uznał

Sąd Wojewódzki, że stwierdzenie naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów o pracę

czyni zbędnym rozważania na temat istnienia przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie,

czyli drugiej przesłanki z art. 45 § 1 KP. Stanowisko takie nie może być uznane za

naruszające art. 45 § 1 KP.

Kasacja podlegała zatem oddaleniu, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw

(art. 39312 KPC).