Supreme Court dismisses cassation on employer's duty to hear employee before immediate contract termination.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the plaintiff's cassation appeal against a labor court ruling that rejected her claim for reinstatement and damages. The plaintiff argued that the employer violated procedural rules by failing to hear her before terminating the contract and by conducting evidence collection outside the second instance court's indicated scope. The court held that the Labor Code does not require prior hearing for immediate termination due to employee fault and that the second instance court's broader evidence gathering did not affect the final factual or legal findings.
Legislator headnote
AI generatedArt. 52 § 1 pkt 1 KP; Art. 389 KP; Art. 228 § 1 KPC; Art. 109 KP; Art. 41 KP; Art. 53 KP; Art. 3931 KPC: The employer is not obligated to hear an employee before terminating a labor contract immediately due to the employee's fault, and the second instance court may conduct evidence collection beyond its initial indications without violating procedural rules if the final outcome remains unchanged.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Wyrok z dnia 19 maja 1997 r.
I PKN 172/97
1. Pracodawca nie ma obowiązku wysłuchania pracownika i poinformowania go o zamiarze rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 KP.
2. Prowadzenie przez sąd postępowania w szerszym zakresie niż wynika to
z wyrażonych w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wskazań co do
dalszego postępowania (art. 386 § 6 KPC), nie stanowi naruszenia przepisów
postępowania (art. 3931 pkt 2 KPC).
Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Janusz
Łętowski, Walerian Sanetra (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 1997 r. sprawy z powództwa
Barbary W. przeciwko Komornikowi Sądu Rejonowego w K. o odszkodowanie i zapłatę,
na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 12 listopada 1996 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Powódka Barbara W. wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 12 listopada 1996 r. [...], którym
Sąd ten oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego-Sąd Pracy w Malborku z dnia
31 lipca 1996 r. [...]. Sąd pierwszej instancji oddalił jej powództwo. Początkowo
powódka domagała się przywrócenia jej do pracy u Komornika Sądu Rejonowego w K.
[...]. Następnie na rozprawie w dniu 18 czerwca 1996 r. wniosła o zmianę rozwiązania
umowy o pracę w ten sposób, aby w jego treści zostało zawarte, iż rozwiązano ją z
przyczyn leżących po stronie zakładu pracy oraz, że okres wypowiedzenia został
skrócony. Wniosła ponadto o zasądzenie od pozwanego wszystkich należności
pieniężnych wynikających ze zmiany kwalifikacji prawnej czynności prawnej, która
doprowadziła do rozwiązania z nią umowy o pracę oraz o sprostowanie świadectwa
pracy i opinii o pracy. Na rozprawie w dniu 29 lipca 1996 r. zasadniczo podtrzymała te
ostatnie żądania, z tym iż domagała się ustalenia, że rozwiązanie z nią umowy o pracę
nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, zaś w pozostałym zakresie cofnęła
powództwo.
W kasacji powódka zarzuciła, iż zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem
przepisów postępowania, które miało znaczenie dla wyniku sprawy, wskazując że
doszło do uchybienia regułom wynikającym z art. 389 KP oraz art. 228 § 1 KPC. Jej
zdaniem, Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, nie wypełnił
wskazań Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, "gdyż przyjął dodatkowe zeznania
pozwanego, mimo iż były sprzeczne z poprzednio złożonymi. Zeznania te dały się
zweryfikować na podstawie akt osobowych załączonych do sprawy, czego Sąd nie
widział". W związku z zarzutem pogwałcenia art. 228 § 1 KPC w kasacji pisze się, że:
"Wymowa procesu i ostateczny jego werdykt sprowadza się do tego, że pracodawca
nie może udzielić urlopu pracownikowi choremu, ale może od niego żądać świadczenia
pracy pod rygorem dyscyplinarnego zwolnienia. Fakt taki wymaga dowodu i powinien
być przez Sąd przyjęty z urzędu".
Zarzuty kasacji dotyczą także naruszenia prawa materialnego, a konkretnie
polegają na twierdzeniu, że "kary porządkowe, jak nagana czy upomnienie wymagają
zgodnie z art. 109 KP wysłuchania pracownika". W charakterze uzasadnienia tego
ostatniego twierdzenia w kasacji znalazł się wywód, iż zwolnienie dyscyplinarne jest
karą cięższą niż upomnienie, tym bardziej więc nie powinno nastąpić bez wysłuchania
pracownika.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzuty kasacji nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie wynika to
stąd, że - gdy idzie o zakwestionowanie zaskarżonego wyroku z uwagi na uchybienia
proceduralne (art. 389, 228 § 1 KPC) - zostały one tak sformułowane w petitum kasacji i
tak opisane w jej uzasadnieniu, iż trudno ustalić na czym polega ich istota oraz czego
one konkretnie dotyczą; na ich tle rodzą się wątpliwości, do jakich konkretnie ustaleń
Sądu oraz stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu wyroku są one odnoszone.
Ogólnikowe jest w szczególności twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji przy
ponownym rozpatrywaniu sprawy nie wypełnił wskazań Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych, gdyż w kasacji nie wskazuje się, o jakie konkretnie twierdzenia i o jakie
dodatkowe zeznania pozwanego oraz o jakie informacje zawarte w aktach osobowych
idzie - z uwagi na przedmiot tych twierdzeń. Domysłom pozostawiono w kasacji także
to, jak należy w istocie rozumieć sens zarzutu, iż w sprawie doszło do naruszenia art.
228 § 1 KPC, jeżeli zważyć, że z wywodów - gdy się ściśle trzymać tego, co zostało w
niej napisane - wynika, iż faktem nie wymagającym dowodu (w kolejnym - zacytowanym
wyżej - zdaniu kasacji błędnie pisze się o fakcie "wymagającym dowodu") ma być
"wymowa procesu i ostateczny jego wynik". W sprawie istotne znaczenie miało
stwierdzenie dotyczące faktu, iż powódka w określonym czasie była chora, trudno
jednakże uznać, iż tego typu fakt może być kwalifikowany jako "powszechnie znany". W
pojęciu faktów powszechnie znanych w rozumieniu art. 228 § 1 KPC nie mieszczą się
twierdzenia związane z kwalifikowaniem określonych faktów oraz wyprowadzaniem na
ich podstawie wniosków dowodowych i innych, a tego w istocie - jak można domyślać
się na tle analizy całości stwierdzeń kasacji - dotyczy ten tej fragment, który łączy się z
postawieniem zarzutu naruszenia art. 228 § 1 KPC.
Powódka została zwolniona z pracy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP dlatego, iż
nie mając na to zgody pracodawcy - a więc samowolnie - zdecydowała się na korzystanie z urlopu wypoczynkowego. Ustalenia w tym zakresie poczynione przez Sąd w
zaskarżonym wyroku nie są bezpośrednio kwestionowane w kasacji, w szczególności
nie zarzuca się w niej, iż doszło do nieprawidłowego zastosowania przez pracodawcę, a
następnie - w sposób pośredni - także przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przepisu art. 52 § 1 pkt 1 KP.
Gdy idzie o zarzut naruszenia art. 389 KPC, pomijając jego ogólnikowość i
nieprecyzyjność, należy stwierdzić, iż Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie wykroczył poza ramy oceny prawnej i wskazań co do dalszego
postępowania, wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-
łecznych z dnia 3 października 1995 r. [...], gdyż przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe we wskazanym przez Sąd drugiej instancji kierunku. Natomiast gdyby
nawet przyjąć, że bezpodstawnie prowadził także postępowanie w innym kierunku - jak
sugeruje się to w kasacji - to, po pierwsze, trudno uznać, iż oznacza to naruszenie
wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku rewizyjnego (nie zastrzeżono w nim
bowiem, iż uzupełniające postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko w
ściśle określonym kierunku) oraz, po drugie, końcowe ustalenia faktyczne i oceny
prawne sformułowane w zakresie, którego ono dotyczyło, są takie same jak te, które
przyjęte zostały w pierwszym wyroku (wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Malborku
z dnia 9 maja 1995 r. [...]) i które stanowiły przesłankę uchylającego wyroku Sądu Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 października 1995 r. Oznacza to, zakładając
nawet, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, że to uchybienie i tak nie
mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 KPC).
Chybiony jest zarzut kasacji odwołujący się do art. 109 KP. Przepis ten nie
dotyczy rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, a jednocześnie bezpodstawny
jest wniosek, że skoro przy nakładaniu kar porządkowych (art. 108 KP) przewidziano
wymóg uprzedniego wysłuchania pracownika (art. 109 § 2 KP), to wobec tego
konieczność uprzedniego wysłuchania pracownika istnieje także wtedy, gdy pracodawca zamierza z nim rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z jego winy.
Kształtując bowiem instytucję rozwiązania niezwłocznego wśród warunków jej dopuszczalności (legalności) ustawodawca nie wprowadził wymagania uprzedniego
wysłuchania pracownika, przy czym uczynił to w sposób przemyślany i celowy. Warto w
związku z tym zaznaczyć, że w toku dyskusji nad projektem ustawy nowelizującej
Kodeks pracy w 1996 r. (ustawa z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks
pracy oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz. U. Nr 25, poz. 110), mimo zgłoszonej
propozycji, ostatecznie nie przyjęto rozwiązania, iż warunkiem legalności wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę jest wcześniejsze powiadomienie go przez
pracodawcę o zamiarze dokonania tej czynności prawnej.
W uzasadnieniu kasacji powoływany jest jeszcze przepis art. 41 KP oraz art. 53
KP, co o tyle jest bezprzedmiotowe, że rozwiązanie umowy o pracę z powódką - czego
kasacja nie kwestionuje - nastąpiło na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Pierwszy z tych
przepisów dotyczy wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę, drugi zaś odnosi
się do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez
pracownika, a to oznacza, iż bezpośrednie lub pośrednie kwestionowanie
rozstrzygnięcia Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na ich podstawie w żadnej
mierze nie może zasługiwać na aprobatę.
Mając na uwadze powyżej wskazane powody oraz zasadę, że Sąd Najwyższy
rozpoznaje sprawę w granicach kasacji (art. 39311 KPC), w tym zwłaszcza w granicach
wyznaczonych przez jej podstawy i ich uzasadnienie (art. 393 1, 3933 KPC), na
podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji.