Legislator Case Law & Legislation
I PKN 153/97 AI generated

Court dismissed appeal; appointment to enforcement role does not create employment relationship under Labor Code.

Case Number I PKN 153/97
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a bailiff against the State Treasury regarding the existence of an employment relationship. The plaintiff argued that his dismissal was illegal, but the court found the initial employment was based on a labor contract from 1980, not an appointment. The court ruled that being appointed to perform enforcement functions does not transform the legal basis of the employment relationship into one based on appointment.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa o pracownikach urzędów państwowych; Kodeks pracy: powołanie do pełnienia funkcji organu egzekucyjnego nie powoduje nawiązania stosunku pracy na podstawie mianowania.

Keywords

AI generated
appointment vs employment labor contract basis enforcement officer role state employee status labor code provisions dismissal legality judicial appointment

Cited Legislation

AI generated
§ 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 grudnia 1960 r. o komornikach
komorniczego, Prezes Sądu Wojewódzkiego na podstawie § 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 grudnia 1960 r. o komornikach (Dz.
§ 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 1973 r. o uposażeniu pracowników sądów powszechnych
art. 34 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych
z powołaniem się na art. 34
art. 108 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy
art. 108 § 1 pkt 2 KP udzielona została powodowi nagana w związku ze sporządzeniem
art. 38 § 3 Kodeksu pracy
- oświadczenie to anulowała powołując się na art. 38 § 3 KP.
art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego
szczególności art. 11 KPC, które miało istotny wpływ na wynik postępowania i polegało
art. 393 § 12 Kodeksu postępowania cywilnego
Wobec powyższego kasację należało oddalić jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw (art. 39312 KPC).

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Wyrok z dnia 19 maja 1997 r.

I PKN 153/97

Powołanie do pełnienia funkcji organu egzekucyjnego nie powoduje nawiązania z komornikiem stosunku pracy na podstawie mianowania bądź powołania w rozumieniu Kodeksu pracy.

Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie

SN: Janusz Łętowski, Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 1997 r. sprawy z powództwa

Marka D. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Wojewódzkiego w K. o ustalenie istnienia stosunku pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 28 stycznia 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Marek D. pozywając Skarb Państwa - Prezesa Sądu Wojewódzkiego w K.

domagał się ustalenia istnienia stosunku pracy. Twierdził, że pozwany wypowiadając

mu (jako komornikowi) umowę o pracę dokonał czynności prawnej nie przewidzianej

obowiązującymi przepisami i czynność ta nie mogła wywrzeć żadnych skutków

prawnych w zakresie stosunku pracy. Wniósł o umożliwienie mu świadczenia pracy na

stanowisku komornika.

Strona pozwana nie uznała powództwa.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw Krakowie wyrokiem z

26 czerwca 1996 r. oddalił powództwo. Sąd ten ustalił, że powód zatrudniony był

początkowo (od 20 maja 1980 r.) na stanowisku referenta p.o. komornika Rewiru [...]

Sądu Rejonowego dla K.-Ś. W dniu12 stycznia 1982 r. po zdaniu przez niego egzaminu

komorniczego, Prezes Sądu Wojewódzkiego na podstawie § 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 grudnia 1960 r. o komornikach (Dz. U. Nr 13, poz. 66) i §

2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 1973 r. o uposażeniu

pracowników sądów powszechnych, sądów ubezpieczeń społecznych i państwowych

biur notarialnych (Dz. U. Nr 26, poz. 148) powołał go na stanowisko komornika tego

samego rewiru. Strona pozwana w piśmie z 26 lipca 1993 r. z powołaniem się na art. 34

ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych udzieliła powodowi upomnienia za

stwierdzone uchybienia w pracy. Natomiast w piśmie z 2 lutego 1995 r. na podstawie

art. 108 § 1 pkt 2 KP udzielona została powodowi nagana w związku ze sporządzeniem

przez niego protokołu czynności z 14 września 1994 r., w którym to protokole stwierdził

fakt niezgodny z prawdą. Powód stwierdził mianowicie, że tego dnia przeprowadził

rozmowę z dłużnikiem Januszem S. w jego miejscu zamieszkania i uzyskał na tej

podstawie informacje o jego sytuacji majątkowej, gdy tymczasem dłużnik zmarł 1

września 1994 r. W dniu 2 lutego 1995 r. strona pozwana zawiadomiła Ogólnopolski

Związek Zawodowy Komorników o zamiarze wypowiedzenia powodowi umowy o pracę.

Organizacja związkowa wyraziła sprzeciw w piśmie z 6 lutego 1995 r. Strona pozwana 9

lutego 1995 r. wypowiedziała powodowi umowę o pracę, a następnie - 20 lutego 1995 r.

- oświadczenie to anulowała powołując się na art. 38 § 3 KP. Po wyczerpaniu trybu

konsultacji z organizacją związkową strona pozwana ponownie wypowiedziała

powodowi umowę o pracę 31 marca 1995 r.

Sąd Rejonowy w Myślenicach wyrokiem z 11 października 1995 r. uznał oskarżonego Marka D. winnym tego, że dnia 14 września 1994 r. w K., jako komornik Sądu

Rejonowego dla K.-Ś. Rewiru [...], poświadczył nieprawdę w protokole czynności

komorniczych odnośnie do stanu majątkowego i sytuacji życiowej Janusza S. w ten

sposób, że powołał się na oświadczenie co do tych okoliczności złożone przez dłużnika,

podczas gdy w dniu 1 września 1994 r. dłużnik zmarł i w dniu spisywania protokołu już

nie żył - tj. czynu przestępnego określonego w art. 266 § 1 KK. Skazał go na karę 8

miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na 2 lata oraz karę grzywny. Wyrok ten

został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 19 grudnia

1995 r.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozważywszy stan

prawny odnoszący się do stosunku pracy komorników ustalił, że powód zatrudniony był

na podstawie umowy o pracę i stosunek ten nie przekształcił się na stosunek z

mianowania. Przepis art. 13 ustawy o pracownikach urzędów państwowych nie miał

więc do powoda zastosowania. Sąd Wojewódzki uznał za nieuzasadnione roszczenie o

ustalenie istnienia stosunku pracy i umożliwienie świadczenia pracy, jak i o przywrócenie do pracy.

Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z 28 stycznia 1997 r. oddalił rewizję powoda od omówionego wyroku. Sąd ten podzielił stanowisko Sądu I instancji co do tego,

że powód zatrudniony był na podstawie umowy o pracę. Po wejściu w życie ustawy o

pracownikach urzędów państwowych, tj. po 1 stycznia 1983 r., powód nie został

mianowany, a zatem w chwili dokonania wypowiedzenia nie był mianowanym urzędnikiem państwowym, lecz zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Dokonane wypowiedzenie nastąpiło z zachowaniem przepisów Kodeksu pracy i było uzasadnione, co

potwierdził później skazujący wyrok.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego powód wniósł kasację. Zarzucił naruszenie prawa

materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 22 i następnych KP oraz

45 KP, jak i niezastosowanie do powoda ustawy z dnia 16 września 1982 r. o

pracownikach urzędów państwowych, a także naruszenie przepisów postępowania, w

szczególności art. 11 KPC, które miało istotny wpływ na wynik postępowania i polegało

na pominięciu postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem pracy w

kwestii okoliczności, w jakich nastąpiło ustalenie stanu majątkowego dłużnika oraz czy

powyższe ustalenie było prawdziwe. W konkluzji kasacji powód wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego

w Krakowie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu

w Krakowie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest uzasadniona.

Wbrew twierdzeniom kasacji Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że podstawą

zatrudnienia powoda była umowa o pracę. Rozumowanie Sądu Apelacyjnego na tle

analizy zmieniających się przepisów prawnych dotyczących komorników jest całkowicie

poprawne i przekonująco uargumentowane. Stosunek pracy łączący powoda z Sądem

nawiązany został przez zawarcie umowy o pracę z 20 maja 1980 r. Stosunek ten nie

przekształcił się w stosunek pracy z mianowania. Powód nie otrzymał nigdy aktu

(decyzji) o mianowaniu. Sformułowanie o powołaniu na stanowisko komornika zawarte

w piśmie Prezesa Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z 12 stycznia 1982 r.

adresowanym do powoda zostało prawidłowo zinterpretowane w zaskarżonym orzeczeniu. Nie odnosi się ono do podstawy stosunku pracy, lecz do powierzenia powodowi

funkcji organu egzekucyjnego. Trafnie podkreślił Sąd Apelacyjny, że sformułowanie to

ma związek z treścią § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 grudnia 1960 r.

o komornikach (Dz. U. z 1961 r. Nr 13, poz. 66 ze zm.), w którym mowa jest o

komorniku jako pracowniku państwowym powołanym do pełnienia czynności

egzekucyjnych. Komornik jest organem egzekucyjnym w rozumieniu księgi drugiej

Kodeksu postępowania cywilnego i powołanie do pełnienia funkcji organu nie jest

równoznaczne z nawiązaniem stosunku pracy na podstawie powołania.

Wbrew twierdzeniom kasacji Sąd Apelacyjny zastosował do powoda ustawę z

dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214

ze zm.). Prawidłowo ustalił natomiast, że powód nie był urzędnikiem państwowym

mianowanym. Żaden z przepisów ustawy nie daje podstawy do przyjęcia, że

mianowanie urzędnika państwowego może nastąpić z mocy prawa (na skutek przekształcenia stosunku nawiązanego na innej podstawie). Ustawodawstwo polskie znało

przypadek mianowania z mocy prawa. Przepis art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela zawierał taką konstrukcję odnoszącą się do nauczycieli. Natomiast w kasacji nie wskazano przepisu prawa, z którego treści można by wyprowadzić wniosek o tym, że stosunek pracy powoda nawiązał się na podstawie mianowania lub przekształcił w

stosunek pracy z mianowania. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 11 KPC.

Przepis ten został prawidłowo zastosowany w zaskarżonym orzeczeniu. Sąd przyjął

bowiem, że przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę (podana związkowi zawodowemu) potwierdzona została wydanym później wyrokiem skazującym. Zgodnie z treścią

art. 11 KPC ustalenia wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym wiążą

sąd w postępowaniu cywilnym (a więc i w rozpoznawanej sprawie) co do popełnienia

przestępstwa.

Sąd nie mógł zatem przyjąć wbrew ustaleniom wyroku skazującego, że powód

nie poświadczył nieprawdy przez powołanie się na oświadczenie dłużnika, który w dacie

protokołu już nie żył. Wbrew twierdzeniom kasacji nie narusza art. 11 KPC nieprzeprowadzenie dowodu na okoliczność trafności oceny stanu majątkowego dłużnika i

prawidłowości odstąpienia od egzekucji.

Wobec powyższego kasację należało oddalić jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw (art. 39312 KPC).