Supreme Court quashes labor award for failure to examine factual basis of employer's plea of acceptance.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court quashed the Regional Court's award granting Urszula K. back pay and vacation compensation against a trust company. The employer had accepted the claim, but the court failed to verify if this acceptance was factually justified given the plaintiff's absence and lack of personal files. The court ruled that under the law in force at the time, the judge must independently examine the factual and legal grounds of the acceptance before granting relief.
Legislator headnote
AI generatedArt. 213 § 2 KPC; The court must independently examine the factual and legal justification of a defendant's plea of acceptance before granting a claim, rather than being bound by such acceptance.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Wyrok z dnia 20 listopada 1996 r.
I PKN 12/96
Przepis art. 213 § 2 KPC w brzmieniu sprzed dnia 1 lipca 1996 r. dawał
sądowi podstawę do badania w oparciu o zebrany materiał dowodowy, czy
uznanie pozwu było uzasadnione w okolicznościach faktycznych sprawy i w
świetle obowiązujących przepisów prawa.
Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef
Iwulski, Walerian Sanetra.
Sąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony
Kaszczyszyn, po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 1996 r. sprawy z powództwa Urszuli
K. przeciwko [...] Trustowi Kapitałowo-Inwestycyjnemu SA w R. o wynagrodzenie za
pracę i ekwiwalent za urlop, na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku
Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 12
marca 1996 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi WojewódzkiemuSądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Powódka Urszula K. w pozwie przeciwko [...] Trustowi Kapitałowo-Inwestycyjnemu SA w R. dochodziła zapłaty wynagrodzenia za okres trzech miesięcy, tj. za
styczeń, luty i marzec 1995 r., ekwiwalentu za jeden miesiąc urlopu wypoczynkowego
oraz wydania świadectwa pracy podając, że była zatrudniona u strony pozwanej,
ostatnio na stanowisku Prezesa Zarządu pozwanej Spółki.
Strona pozwana uznała powództwo.
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie uwzględnił
powództwo w całości, wyrok nie został zaskarżony przez strony, a wobec braku
stosownego wniosku nie został uzasadniony.
Powyższy wyrok zaskarżył Minister Sprawiedliwości w drodze kasacji na
podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i
Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr
43, poz. 189) zarzucając rażące naruszenie art. 213 § 2 KPC, art. 232 i 316 § 1 KPC i
wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w
Rzeszowie.
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja jest w pełni uzasadniona. Uznanie powództwa
przez nowego Prezesa Zarządu pozwanej Spółki, który uczynił to na pierwszej
rozprawie przed Sądem Rejonowym, a na kolejne rozprawy wyznaczone przez Sąd
Wojewódzki nie stawił się, pomimo prawidłowego zawiadomienia ich o terminach
rozprawy, nie mogło stanowić podstawy wydania orzeczenia w niniejszej sprawie.
Uznanie pozwu, jako odnoszące się zarówno do podstawy prawnej, jak i
faktycznej zgłoszonego żądania, stanowiło akt dyspozycyjny, lecz o ograniczonym
znaczeniu. Podlegało ono kontroli co do zgodności z obowiązującym stanem prawnym i
obiektywnie istniejącym stanem faktycznym. Przeprowadzenie kontroli powinno być
poprzedzone wyjaśnieniem w niezbędnym zakresie elementów stanu faktycznego i
właściwej w świetle przepisów prawa materialnego podstawy zgłoszonego i uznanego
żądania. Dopiero wynik takich prawidłowo dokonanych czynności pozwalał na
rozeznanie w "okolicznościach sprawy" w rozumieniu przepisu art. 213 § 2 KPC i
stanowił dostateczną podstawę wyrażenia oceny, co do znaczenia, jakie może odegrać
akt uznania pozwu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 1983 r., III CRN
188/83, OSNCP 1984 z.4 poz. 60, wyrok z dnia 28 października 1976 r., III CRN
232/76, OSNCP 1977 z. 5 -6 poz. 101).
Zgodnie z art. 213 § 2 KPC Sąd wydając wyrok w niniejszej sprawie nie był
związany uznaniem pozwu, w przeciwieństwie do treści art. 213 § 2 KPC w brzmieniu
przewidzianym ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189), który stanowi, że sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Dawne brzmienie art. 213 § 2 KPC, dawało
sądowi podstawę do badania w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie, czy
uznanie pozwu znajdowało uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy i
obowiązujących przepisach prawa. Tymczasem w aktach sprawy brak jest nawet akt
osobowych.
Sąd nie badał zatem istotnych okoliczności sprawy, chociaż sama powódka na
rozprawie w dniu 12 grudnia 1995 r. podała, że "poza przedłożonymi przez nią
dokumentami, żadnych innych dokumentów związanych z jej aktami osobowymi nie
ma, gdyż ja byłam właścicielką [...] Trustu Kapitałowo Inwestycyjnego SA w R. i nie
przywiązywałam wagi do dokumentów" .
Ograniczenie w tej sytuacji postępowania dowodowego do przesłuchania
powódki w charakterze strony i kserokopii dokumentów przedłożonych przez powódkę
rażąco narusza art. art. 213 § 2, 232 i 316 § 1 KPC , zwłaszcza iż Sądowi było wiadome
z akt niniejszej sprawy, że przeciwko [...] Trustowi Kapitałowo Inwestycyjnemu SA w R.
toczy się postępowanie w Prokuraturze Wojewódzkiej w R. i cała dokumentacja tegoż
Trustu jest zabezpieczona w związku z doniesieniem o popełnieniu przestępstwa na
szkodę kilku tysięcy osób, przez przyjmowanie lokat pieniężnych i prowadzenie
działalności parabankowej, narażającej klientów na utratę oszczędności.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39313 § 1 KPC Sąd Najwyższy
orzekł, jak w sentencji.