Supreme Court dismisses presidential election protest due to voter list omission and pending disability revocation proceedings.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the protest against the presidential election filed by J.K. on June 18, 2025. The petitioner argued that his name was omitted from the voter list and that a pending court decision on his total disability status prevented him from voting. The court ruled that the petitioner lacked standing because his name was not on the voter roll and he did not possess the right to vote due to the unfinalized disability order.
Legislator headnote
AI generatedArt. 82 § 4 k.wyb.; Art. 322 § 1, 2 k.wyb.: A protest against a presidential election must be filed by a voter whose name appears on the voter roll; if the voter lacks the right to vote due to a pending court decision, the protest is dismissed without further proceedings.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I NSW 75/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Adam RedzikSSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu J.K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Adam Redzik Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
Pismem złożonym w Sądzie Najwyższym 9 czerwca 2025 r. J.K. (dalej: „skarżący”) wniósł protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.Skarżący zarzucił pominięcie go w spisie wyborców oraz zwłokę w stwierdzeniu prawomocności postanowienia Sądu Okręgowego w N. o uchyleniu ubezwłasnowolnienia całkowitego, co uniemożliwiło skarżącemu głosowanie w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że protest wyborczy nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych w ustawie i powinien pozostać bez dalszego biegu. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie przez Sąd Najwyższy protestu wyborczego skarżącego bez dalszego biegu, jako niespełniającego wymogów ustawowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego jedynie w ściśle określonym terminie, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Protest niniejszy wniesiony został zatem w terminie.Stosownie do treści art. 323 § 1 k.wyb.
Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Stosownie do brzmienia art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na ich poparcie.Na mocy art. 322 § 2 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej Komisji Wyborczej.
Natomiast zgodnie z art. 82 § 4 protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.W świetle art. 82 § 4 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Z protestu skarżącego wynika, że jego nazwisko nie znajdowało się w spisie wyborców w żadnym z obwodów do głosowania.
Tym samym skarżący nie jest osobą uprawnioną do wniesienia protestu wyborczego.Ponadto, art. 322 § 2 k.wyb. wymaga by Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest dotyczący zarzutów, co do których w Kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej Komisji Wyborczej przed dniem głosowania. Na mocy art. 37 § 1 k.wyb. każdy może wnieść odpowiednio do wójta albo do organu, który sporządził spis wyborców, reklamację w sprawie nieprawidłowości sporządzenia spisu, a na decyzję nieuwzględniającą reklamacji można wnieść skargę do właściwego miejscowo sądu rejonowego (art. 37 § 2 k.wyb.).Zgodnie z art. 10 § 2 pkt 3 k.wyb. prawa wybierania nie ma osoba ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.
Z treści wniesionego protestu wynika, że postanowienie Sądu Okręgowego w N. o uchyleniu całkowitego ubezwłasnowolnienia skarżącego jest nieprawomocne będąc przedmiotem postępowania przed sądem odwoławczym. Skarżący nie posiada więc obecnie prawa wybieraniaZ uwagi na wskazane okoliczności, na mocy art. 322 § 2 k.wyb. oraz art. 322 § 1 w zw. z art. 82 § 4 k.wyb. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Adam Redzik Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski[K.O.][a.ł]