Supreme Court dismisses delay complaint and rejects request for appointed counsel in criminal retrial proceedings.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the applicant's complaint regarding procedural delay in a criminal retrial and refused to appoint a defense lawyer. The applicant argued for legal representation to file the complaint, but the court ruled that no mandatory defense counsel applies to such complaints in criminal cases. Furthermore, the court determined the complaint was inadmissible because retrial proceedings do not constitute a 'case' under the relevant statute or the European Convention on Human Rights.
Legislator headnote
AI generatedArt. 4 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Art. 26 ustawy o Sądzie Najwyższym: In criminal delay complaints, mandatory defense counsel does not apply, and such proceedings are not subject to Article 6 ECHR guarantees as they concern the review of final judgments rather than the substantive case.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt I NSP 53/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Czajkowski (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Maria SzczepaniecSSN Marek Siwek w sprawie ze skargi J. F.na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w (…)w sprawie II AKo (…),po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 stycznia 2018 r., postanawia:
1. nie uwzględnić wniosku skarżącego J. F. o ustanowienie obrońcy z urzędu celem sporządzenia i złożenia skargi,2. skargę J. F. pozostawić bez rozpoznania,3. zwolnić skarżącego od wydatków postępowania skargowego.
UZASADNIENIE
W dniu 31 lipca 2017 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła skarga J. F. na przewlekłość zainicjowanej przez niego sprawy o wznowienie postępowania Sądu Apelacyjnego w (…) o sygn. II AKo (…), w związku z czym zażądał on stwierdzenia tej przewlekłości oraz przyznania od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 20.000 zł. Pismem z dnia 27 września 2018 r. skarżący wniósł ponadto do Sądu Rejonowego w G. o ustanowienie mu obrońcy z urzędu celem sporządzenia i złożenia do Sądu Najwyższego skargi na przewlekłość powyższego postępowania. Ponieważ skarga dotyczyła przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym, w myśl art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz.
75) w zw. z art. 26 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2015 r., poz. 5 z późn. zm.), podlegała ona właściwości rzeczowej Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Skarg Publicznych.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania skarżącego ustanowienia mu w niniejszej sprawie obrońcy z urzędu podnieść należy, że w sprawach dotyczących przewlekłości, toczących się na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (jednolity tekst:
Dz.U. z 2018 r., poz. 75), w zakresie postępowań karnych nie obowiązuje tzw. przymus adwokacki. Skarżący mógł zatem osobiście wnieść skargę na przewlekłość, co też uczynił, dlatego jego żądanie ustanowienia obrońcy tylko celem „sporządzenia i złożenia wniosku – skargi” uznać należy za bezprzedmiotowe.Niezależnie od faktu, czy analiza akt sprawy o sygn. II AKo (…) Sądu Apelacyjnego w (…) prowadzi do wniosku, że w postępowaniu tym doszło do przewlekłości, czy też nie, skargę należało uznać za niedopuszczalną.
Okoliczność ta wyłączała natomiast możliwość merytorycznego badania skargi. Przedmiotem skargi na przewlekłość postępowania nie jest bowiem „sprawa” w rozumieniu art. 2 ustawy czy art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W postępowaniu wznowieniowym, które w sprawach karnych może w pewnych sytuacjach być wszczęte również z urzędu, nie bada się zasadniczego dla sprawy przedmiotu. Postępowanie to zmierza do analizy przesłanek, które mogą bądź nie powodować wzruszenie wydanego już prawomocnego orzeczenia sądowego, na którym ciąży domniemanie prawidłowości, w drodze nadzwyczajnego środka, jakim jest instytucja wznowienia postępowania.
Orzecznictwo europejskie jest od dawna konsekwentne w poglądzie, że gwarancje z art. 6 Konwencji nie mają zastosowania do postępowań, w których dąży się do wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym wyrokiem (patrz m.in. decyzje Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 26 października 2004 r. nr 13990/04, LEX nr 145734, z dnia 15 marca 2005 r. nr 51744/99, LEX nr 148873, decyzja Europejskiej Komisji Praw Człowieka z dnia 17 stycznia 1995 r. nr 25084/94, LEX nr 40881). Wyrażony wyżej pogląd znalazł aprobatę w polskiej doktrynie prawa (patrz m.in.
Cz. Kłak - Skarga na przewlekłość postępowania karnego a Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Rzeszów 2011, str. 63). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela natomiast wątpliwości, jakoby powyższe stanowisko było „dyskusyjne”, a ustawodawca krajowy powinien zrealizować dalej idący standard ochrony i niezależnie od uregulowań konwencyjnych stworzył w ustawie taki środek ochrony (patrz M. Romańska, Pozainstancyjne środki ochrony prawnej, Warszawa 2013, str. 153-154).
Nie sposób zaakceptować tezy, jakoby ugruntowane orzecznictwo europejskie było niewystarczające w zakresie zapewnienia realnych standardów rzetelnego procesu, którego istotnym elementem jest obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i regulacje krajowe należałoby w związku z tym rozszerzyć.Reasumując, w oparciu o art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy, Sąd Najwyższy postanowił o pozostawieniu skargi bez rozpoznania.W oparciu o art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy Sąd zwolnił skarżącego z obowiązku poniesienia wydatków związanych z niniejszym postępowaniem.
J. F. jest pozbawiony wolności i nie ma środków na ich poniesienie, a sprawę o przewlekłość – która okazała się niedopuszczalna - zainicjował bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Ustosunkowanie się do wniosku skazanego o zwolnienie od opłaty było natomiast bezprzedmiotowe, zważywszy na rodzaj rozstrzygnięcia, jakie zostało wydane co do samej skargi.