Supreme Court dismisses appeal regarding statute of limitations in private prosecution cases where official investigation extended the period.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the defense's appeal against the appellate court's decision to reinstate the case for retrial. The defense argued that the prosecution should have been dismissed due to the statute of limitations expiring for a private prosecution offense. The court rejected this, ruling that the initiation of an official investigation by the prosecutor extended the limitation period, thereby preserving the offense's punishability.
Legislator headnote
AI generatedArt. 101 § 2 k.k.; Art. 102 k.k.; Art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.; Art. 60 § 1 k.p.k.: When an offense punishable as a private prosecution is prosecuted ex officio, the limitation periods for private prosecution apply, and the commencement of official proceedings extends the limitation period, precluding dismissal for expiration.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I KS 6/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący)SSN Igor ZgolińskiSSN Paweł Kołodziejski (sprawozdawca) w sprawie M. M. oskarżonego o przestępstwo z art. 255 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 maja 2024 r., skargi obrońcy oskarżonego na wyrok sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt XVII Ka 1176/23, uchylający wyrok Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 24 czerwca 2022 r., sygn. akt VIII K 802/20 i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł:
1. oddalić skargę;
2. kosztami postępowania skargowego obciążyć oskarżonego M. M. UZASADNIENIESąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 czerwca 2022 r., sygn. akt VIII K 802/20 uniewinnił M. M. od popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia przestępstwa kwalifikowanego z art. 255 § 2 k.k. w zb. z art. 256 § 1 k.k. w zb. z art. 247 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.Na skutek apelacji wywiedzionej na niekorzyść oskarżonego przez prokuratora, Sąd Okręgowy w Poznaniu po jej rozpoznaniu, wyrokiem z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt XVII Ka 1176/23, uchylił zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu Poznań-Stare Miasto w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Skargę na wyrok sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego. Zaskarżając go w całości zarzucił „obrazę art. 437 § 2 k.p.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez uchylenie wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 24.06.2022 r. w sprawie o sygn. akt VIII K 802/20 i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań-Stare Miasto w Poznaniu do ponownego rozpoznania, podczas gdy w niniejszej sprawie zasadne było umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., z uwagi na przedawnienie karalności”.
W konkluzji obrońca oskarżonego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na wyrok sądu odwoławczego nie jest zasadna, wobec czego podlegała oddaleniu na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.W pierwszej kolejności podkreślić należy, że sąd ad quem uchylając wyrok sądu meriti i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał, że powodem takiej decyzji jest konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.
Trafności powyższego stanowiska, z perspektywy art. 437 § 2 k.p.k., skarżący nie zakwestionował, a w konsekwencji Sąd Najwyższy, związany treścią art. 536 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k., również nie był uprawniony do badania ww. kwestii. Autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. upatruje bowiem wyłącznie w zaniechaniu przez sąd odwoławczy umorzenia postępowania karnego, mimo zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Sąd Okręgowy w Poznaniu, na podstawie art. 399 § 1 k.p.k., uprzedził na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego oskarżonemu poprzez przyjęcie, że wyczerpał on znamiona występku z art. 216 § 1 k.k., a prokurator oświadczył, że w takiej sytuacji obejmuje ściganie tego przestępstwa, co finalnie doprowadziło do wydania wyroku kasatoryjnego.
Tymczasem w ocenie skarżącego powyższe przestępstwo kwalifikowane jako prywatnoskargowe uległo przedawnieniu „w sierpniu 2020 r., a najpóźniej w sierpniu 2023 r.”, co obligowało do umorzenia postępowania przeciwko oskarżonemu na etapie drugoinstancyjnym. Tak sformułowany zarzut jest jednak nietrafiony. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że nawet, gdy dojdzie do objęcia przestępstwa prywatnoskargowego ściganiem z urzędu w trybie art. 60 § 1 k.p.k., to także wówczas należy stosować terminy przedawnienia określone w art. 101 § 2 k.k. oraz z art. 102 k.k. A zatem, jeżeli sąd przyjmuje, że popełniono przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, to niezależnie od rodzaju skargi i wyrażonej w niej prawnej oceny czynu, a także trybu postępowania, stosuje właściwe dla tego rodzaju przestępstwa przepisy o przedawnieniu.
Pięcioletni okres przewidziany w art. 102 k.k. biegnie wówczas od zakończenia okresów przedawnienia wskazanych w art. 101 § 2 k.k. Terminy te obowiązują również prokuratora, jeżeli obejmie taki czyn ściganiem (zob. wyrok SN z dnia 9 stycznia 2019 r., V KK 427/18, LEX nr 2603541 i przywołane tam judykaty). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że wszczęcie dochodzenia o czyn z art. 255 § 2 k.k. nastąpiło w dniu 16 sierpnia 2019 r. (k. 40), przedstawienie M. M. zarzutu o czyn z art. 255 § 2 k.k. w zb. z art. 256 § 1 k.k. w zb. z art. 247 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w dniu 24 czerwca 2020 r. (k. 304), a akt oskarżenia w tym zakresie wniesiono wobec ww. w dniu 3 sierpnia 2020 r. (k. 406-414).
Niezależnie więc od ustalenia czy i kiedy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy, powyższe czynności zostały podęte przed upływem terminów przewidzianych w art. 101 § 2 k.k., a co za tym idzie musiały skutkować przedłużeniem okresu przedawnienia karalności przestępstwa prywatnoskargowego o kolejne 5 lat, zgodnie z art. 102 k.k. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że w razie zakwalifikowania czynu oskarżonego jako przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego, jego karalność do chwili obecnej nie ustała.
O zaistnieniu negatywnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., która uniemożliwiałaby wydanie wyroku kasatoryjnego nie może być więc mowy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia, o kosztach sądowych postępowania skargowego rozstrzygając na podstawie art. 636 § 1 i 3 k.p.k. oraz art. 539f k.p.k. w zw. z art. 527 § 4 a contrario k.p.k.[PGW] [ms]