Legislator Case Law & Legislation
I KS 32/23 AI generated

Supreme Court dismisses appeal against conviction for embezzlement due to insufficient evidence in second instance.

Case Number I KS 32/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the prosecutor's appeal against the appellate court's decision to remand the case for retrial. The lower court found the defendant guilty of embezzlement but required further investigation into the defendant's financial obligations and intent. The Supreme Court ruled that the appellate court's extensive new evidence collection exceeded the limits of a second-instance proceeding, necessitating a full retrial.

Legislator headnote

AI generated

Art. 437 § 2 zd. 2 in fine k.p.k.; Art. 284 § 1 k.k.; The appellate court's decision to remand for a comprehensive new evidentiary phase exceeds the scope of second-instance review and requires a full retrial.

Keywords

AI generated
embezzlement conviction second instance limits evidentiary phase full retrial requirement procedural error

Cited Legislation

AI generated
art. 284 § 1 k.k.
N.oskarżonego z art. 284 § 1 k.k. w zw.
art. 294 § 1 k.k.
z art. 294 § 1 k.k. w zw.
art. 11 § 2 k.k.
z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 listopada 2023 r.
art. 43 § 1 i 2 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego
W skardze zarzucił „naruszenie art. 437 § 2 k.p.k.
art. 437 § 2 zd. 2 in fine k.p.k.
Taka natomiast sytuacja powoduje konieczność ponowienia przewodu sądowego w całości.Uwzględniając całokształt poczynionych w niniejszym uzasadnieniu rozważań i stwierdzając, że Sąd odwoławczy nie naruszył dyspozycji art. 437 § 2 zd. 2 in fine k.p.k., należało orzec jak na wstępie.
art. 539e § 1 i 2 k.p.k.
akt III K 138/21 i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 1 i 2 k.p.k. postanowił oddalić skargę, obciążając oskarżycielkę posiłkową J.
art. 284 § 1 k.k
N.oskarżonego z art. 284 § 1 k.k.
art. 294 § 1 k.k
art. 11 § 2 k.k
z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 listopada 2023 r.
art. 12 k.k
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I KS 32/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie M. N.oskarżonego z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 listopada 2023 r. skargi pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt II AKa 281/22, uchylającego wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III K 138/21 i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 1 i 2 k.p.k. postanowił oddalić skargę, obciążając oskarżycielkę posiłkową J.

N. kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III K 138/21, Sąd Okręgowy w Legnicy uznał M. N. za winnego czynu polegającego na tym, że: „w okresie od dnia 14 stycznia 2011 r. do września 2011 r., w K. i innych miejscach, w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, dokonał przywłaszczenia mienia znacznej wartości w postaci środków pieniężnych w kwocie 475 000,00 zł, stanowiących 1/2 ceny sprzedaży zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości C. przy ul. […], oznaczonej jako działka gruntu nr […], o powierzchni […] hektara, objętej księgą wieczystą nr […], w ten sposób, że zatrzymał wyżej wymienione środki otrzymane od kupującego tytułem ceny i nie dokonaniu ich przekazania na rzecz dotychczasowego współwłaściciela tej nieruchomości J.

N., w imieniu i na rzecz której działał, w oparciu o udzielone mu notarialne pełnomocnictwa z dnia 19 stycznia 2011 r., sporządzone przed asesorem notarialnym M. K., zastępującą J. D. - notariusza w L., za Rep. A nr […], pomimo wcześniejszych ustaleń i wyrażonego przez pokrzywdzoną żądania zapłaty oraz dokonał wydatkowaniu tych środków na własne potrzeby, czym działał na szkodę J. N.”, tj. przestępstwa określonego w art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres próby wynoszący 3 lata oraz grzywnę w wymiarze 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 zł.Wyrok ten zaskarżył obrońca oskarżonego, który w wywiedzionej apelacji podniósł zarzuty: obrazy prawa procesowego (pkt I. apelacji) – art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. (ppkt 1 apelacji), art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k. (ppkt 2 apelacji), art. 167 in fine k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. (ppkt 3 apelacji), art. 405 § 1 k.p.k. oraz art. 401 § 1 k.p.k. (ppkt 4 apelacji), art. 8 § 1 i 2 k.p.k. (ppkt 5 apelacji), błędu w ustaleniach faktycznych (pkt II. apelacji) oraz rażącej niewspółmierności kary (pkt III apelacji).Wyrokiem z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt II AKa 281/22, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżony wyrok Sąd Okręgowego w Legnicy i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Skargę od powołanego wyżej wyroku Sądu odwoławczego wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej J.

N. W skardze zarzucił „naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. przez uchylenie zaskarżonego apelacją wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w celu ponownego przesłuchania oskarżonego i pokrzywdzonej oraz ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem zeznań świadka złożonych przed Sądem II instancji, podczas gdy przywołany przepis umożliwia tego rodzaju rozstrzygnięcie tylko wtedy, jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości, zaś odmienna ocena dowodów lub jedynie uzupełniające przesłuchanie świadka lub oskarżonego - nie może stanowić podstawy uzasadniającej wydanie wyroku kasatoryjnego”.

W oparciu o ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu.W pisemnej odpowiedzi prokurator Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu wniósł o oddalenie skargi z powodu jej bezzasadności.Sąd Najwyższy zważył co następuje.Nie można odmówić racji oskarżycielowi publicznemu, który w swoim pisemnym stanowisku wniósł o oddalenie skargi pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej.W szczególności zasadnie zwrócił uwagę prokurator na uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2019 r., I KZP 3/19 (OSNK 2019, z. 6, poz. 31), z którego w sposób jednoznaczny wynika, że konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, w szczególności postępowania dowodowego, powinna być oceniana nie tylko w aspekcie ilościowym, czyli w odniesieniu do każdego dowodu, ale także w aspekcie jakościowym.

Trafnie bowiem w tej uchwale wskazano, że spełniony jest warunek konieczności ponowienia całego postępowania w sytuacji, kiedy nieprawidłowo przeprowadzono większość dowodów, a skutkiem tego jest niemożność poddania analizie tych prawidłowo przeprowadzonych.Z pisemnych motywów wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej skargi wynika, że do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na etapie postępowania odwoławczego wystarczające byłoby uzupełniające przesłuchanie pokrzywdzonej oraz zadanie oskarżonemu przez Sąd Apelacyjny dodatkowych pytań na okoliczności, które w ocenie tego Sądu wymagałyby dodatkowych wyjaśnień.

Jest to jednak pogląd błędy, a w szczególności oderwany od realiów tej sprawy, w tym treści pisemnego uzasadnienie Sądu drugiej instancji, które w sposób jednoznaczny wskazuje, z jakich powodów zaskarżony przez obrońcę wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy nie poddaje się korekcie w ramach kontroli instancyjnej.Słusznie sąd ad quem podniósł, że w toku postępowania przed sądem meriti nie zostały wyjaśnione kwestie nie tylko wartości nieruchomości (będącej wszak elementem zarzucanego czynu) za jaką została sprzedana, a to w kontekście kwoty ewentualnego przywłaszczenia, którego miałby się dopuścić oskarżony, lecz również tego rodzaju okoliczności jak treść przyjętego na siebie przez M.

N. zobowiązania do spłaty istniejących zobowiązań obciążających oskarżonego i pokrzywdzoną (np. z tytułu kredytów, zawartych umów leasingu itp.) oraz innych. Trafnie wskazał również, że istotne znaczenie dla przypisania oskarżonemu wypełnienia znamion strony podmiotowej czynu z art. 284 § 1 k.k., w uwzględnieniu treści przepisów art. 43 § 1 i 2 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, ma ustalenie istnienia po stronie oskarżonego podstaw do świadomości, iż przysługują mu roszczenia z tytułu rozliczenia związanego z przyczynieniem się do powstania majątku wspólnego ewentualnych nakładów, które aktualizują się m.in. przy uwzględnieniu zeznań J.N. opisującej okoliczności w jakich miała stać się wspólnikiem w spółce cywilnej.

Nie można również odmówić słuszności Sądowi drugiej instancji co do tej problematyki, relewantnej dla rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonego, która związana jest z jednej strony z koniecznością wyjaśnienia, czy a jeżeli tak to jakie nakłady, warunkujące zbycie nieruchomości, zostały przez niego poniesione, w tym poprzez m.in. weryfikację przedstawionych przez niego faktur, a także jakie kwoty były przez niego, chociażby za pośrednictwem syna, przekazywane tytułem wsparcia dla pokrzywdzonej, w związku z prowadzeniem postępowań egzekucyjnych.Uwzględniając powyższe zaszłości niewątpliwe jest, że dla ustaleń i to nie tylko dotyczących świadomości oraz zamiaru po stronie oskarżonego co do przywłaszczenia wskazanego w zarzucie mienia, lecz również strony przedmiotowe czynu stypizowanego w art. 284 § 1 k.p.k., konieczne jest zarówno ponowne i to kompleksowe przesłuchanie oskarżonego oraz pokrzywdzonej, odebranie depozycji od świadków mających wiadomości w przedmiocie istotnych dla ustaleń faktycznych okoliczności, a wreszcie zgromadzenie niezbędnej – wskazanej przez sąd ad quem – dokumentacji, w tym w szczególności bankowej i na koniec skonfrontowanie tego z osobowymi źródłami dowodowymi, przeprowadzenie na tak szeroko zakrojona skalę postępowania dowodowego co do istoty przekraczałoby ramy możliwe do zaakceptowania w postępowaniu drugoinstancyjnym.W tym stanie rzeczy dla oceny tych prawidłowo przeprowadzonych dowodów wymienionych w uzasadnieniu skargi [akt notarialny z dnia 18 kwietnia 2011 r. (k. 8-12), wyciąg z rachunku bankowego oskarżonego (k. 27), umowa kredytu hipotecznego (k 203-217), potwierdzenie wpłaty raty kredytu (k. 218), postanowienie Sądu Rejonowego w Lubinie w przedmiocie podziału majątku (k. 13)], nieodzowne jest przeprowadzenie dowodów wskazanych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, bez czego prawidłowe orzeczenie w przedmiocie odpowiedzialności karnej M.

N. nie jest możliwe. Taka natomiast sytuacja powoduje konieczność ponowienia przewodu sądowego w całości.Uwzględniając całokształt poczynionych w niniejszym uzasadnieniu rozważań i stwierdzając, że Sąd odwoławczy nie naruszył dyspozycji art. 437 § 2 zd. 2 in fine k.p.k., należało orzec jak na wstępie. Powyższe implikowało także obciążenie oskarżycielki posiłkowej kosztami postępowania skargowego. [K.K.][ał]