Legislator Case Law & Legislation
I KS 20/22 AI generated

Supreme Court dismisses prosecutor's appeal, upholding lower court's decision to retry case due to defense counsel notification violation.

Case Number I KS 20/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the prosecutor's appeal against the appellate court's decision to retry the case in its entirety. The prosecutor argued that the first-instance court violated procedural rules by failing to notify one of the defendant's two defense attorneys about trial proceedings. The court rejected this claim, noting the prosecutor failed to provide documentary evidence proving the second attorney had withdrawn their mandate before the trial. Consequently, the Supreme Court agreed with the appellate court that the lack of notification constituted a fundamental procedural error requiring a full retrial.

Legislator headnote

AI generated

Art. 117 § 1, 2 k.p.k.; Art. 437 § 2 k.p.k.: Failure to notify one of a defendant's multiple defense attorneys of trial proceedings constitutes a procedural violation necessitating a complete retrial, even if other counsel participated.

Keywords

AI generated
defense counsel notification procedural violation complete retrial multiple defense attorneys right to defense evidence burden prosecutor appeal

Cited Legislation

AI generated
Art. 117 § 1 k.p.k.
poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że zachodzą podstawy do ponowienia przewodu sądowego w całości na podstawie mylnego przyjęcia przez Sąd odwoławczy, że naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisów procesowych, a to art. 117 § 1 i 2 k.p.k.
Art. 117 § 2 k.p.k.
poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że zachodzą podstawy do ponowienia przewodu sądowego w całości na podstawie mylnego przyjęcia przez Sąd odwoławczy, że naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisów procesowych, a to art. 117 § 1 i 2 k.p.k.
Art. 437 § 2 k.p.k.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że zachodzą podstawy do ponowienia przewodu sądowego w całości na podstawie mylnego przyjęcia przez Sąd odwoławczy, że naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisów procesowych, a to art.
Art. 440 k.p.k.
Art. 6 k.p.k.
2 Konstytucji RP, jak również w art. 6 ust.3 lit.
Art. 77 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 77 k.p.k. oskarżony może ustanowić jednocześnie nie więcej niż trzech obrońców.Rację ma Sąd odwoławczy wskazując, że jednym z głównych uprawnień procesowych oskarżonego, gwarantowanych wprost w art.
art. 286 § 1 k.k
P.oskarżonego z art. 286 § 1 k.k.
art. 35 § 1 k.k
art. 440 k.p.k
art. 437 § 2 k.p.k
Skarżący zarzucił naruszenie art. 437 § 2 k.p.k.

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I KS 20/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 września 2022 r., w sprawie P. P.oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. skargi prokuratora na wyrok sądu odwoławczego - Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt IV Ka 48/22, uchylający wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt VIII K 564/21, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł:

1. oddalić skargę, 2. kosztami postępowania skargowego obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań Stare-Miasto w Poznaniu z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt VIII K 564/21, P. P. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 286 §1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 18 czerwca 2020 r. w Poznaniu wspólnie i w porozumieniu z nieustalonymi osobami, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził M. L. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 11000 USD, w ten sposób, że pośredniczył w przekazaniu wymienionej kwoty nieustalonym osobom, po uprzednim wprowadzeniu pokrzywdzonej w błąd co do konieczności przekazania tych pieniędzy podając się za funkcjonariusza Policji CBŚ na szkodę M.L. .

Za ten czyn wymierzono oskarżonemu karę 9 miesięcy pozbawienia wolności.Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją obrońcy oskarżonego – adwokata P. S.. Apelujący podniósł zarzut błędu w zakresie ustaleń faktycznych, poprzez wadliwe przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że oskarżony jest osobą jednokrotnie karaną, podczas gdy jest on osobą niekaraną, a także rażącą surowość wymierzonej mu kary 9 miesięcy pozbawienia wolności. W konkluzji obrońca, wniósł o zmianę zaskarżonego poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia występku z art. 286 § 1 k.k. i wymierzenie mu na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art.37a § 1 k.k. w zw. z art. 34 § 1 pkt.1 k.k. i art. 34 § 1a pkt 1. k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k. kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, przy zobowiązaniu oskarżonego do wykonywania w tym okresie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym.Wyrokiem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt IV Ka 48/22, Sąd Okręgowy w Poznaniu, stwierdzając, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku byłoby rażąco niesprawiedliwe, w oparciu o przepis art. 440 k.p.k., stanowiący podstawę orzekania niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu Poznań-Stare Miasto w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Wyrok sądu odwoławczego został zaskarżony w całości skargą prokuratora. Skarżący zarzucił naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że zachodzą podstawy do ponowienia przewodu sądowego w całości na podstawie mylnego przyjęcia przez Sąd odwoławczy, że naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisów procesowych, a to art. 117 § 1 i 2 k.p.k. skutkowało niedochowaniem podstawowych gwarancji procesowych, odpowiadających za rzetelności postępowania, a tym samym powodowało konieczność uchylenia wyroku i przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo w całości, pomimo że Sąd odwoławczy nie ustalił, czy stosunek obrończy między oskarżonym a jednym z obrońców nie wygasł, a realia rozpatrywanej sprawy nakazywały poczynienie w tym kierunku dalszych ustaleń.

W konsekwencji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.W odpowiedzi na skargę obrońca oskarżonego P. P. -adwokat P. S., wniósł o jej oddalenie.Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.Skarga prokuratora okazała się bezzasadna, a to skutkowało jej oddaleniem.Argumenty wskazane przez skarżącego nie przekonują o wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z treścią art. 539a § 3 k.p.k. skuteczność skargi na wyrok sądu odwoławczego, która jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, wymaga wykazania, iż wydanie na etapie postępowania apelacyjnego orzeczenia kasatoryjnego naruszało art.437 k.p.k., a więc nie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania na nowo przewodu w całości lub nie zachodził przypadek określony w art. 454 k.p.k. albo też przy wydaniu orzeczenia nastąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k.

Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego, o którym mowa w art. 539a § 1 k.p.k. ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17). Odnosząc się od realiów niniejszej sprawy i mając na uwadze przytoczony wyżej zakres kontroli Sądu Najwyższego w zakresie prawidłowości wydania orzeczenia kasatoryjnego należy stwierdzić, że uzasadnienie orzeczenia Sądu odwoławczego w sposób przekonywujący wykazuje prawidłowość podjętej decyzji o uchyleniu wyroku Sądu pierwszej instancji celem przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości.

Lektura akt sprawy wskazuje na fakt ustanowienia przez P. P. na etapie postępowania przygotowawczego najpierw pełnomocnika w trybie art. 87 § 2 k.p.k. - adwokata A. M. (k.82), a następnie dwóch obrońców. Adwokat A. W. zgłosiła swój udział w sprawie jako obrońca w dniu 25 marca 2021 r. (k.103-104), załączając przy tym upoważnienie do obrony podpisane przez podejrzanego (k.105) oraz pełnomocnictwo substytucyjne dla aplikanta adwokackiego K. K. (k.106). Kolejnym obrońcą został ustanowiony adwokat P. S. (pełnomocnictwo k-113). Zgodnie z treścią art. 77 k.p.k. oskarżony może ustanowić jednocześnie nie więcej niż trzech obrońców.Rację ma Sąd odwoławczy wskazując, że jednym z głównych uprawnień procesowych oskarżonego, gwarantowanych wprost w art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, jak również w art. 6 ust.3 lit. c Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz.284 ze zm.), jest prawo do ustanowienia i reprezentowania przez obrońcę.

Zgłaszając swój udział w sprawie, ustanowiony obrońca czy jak w tym wypadku obrońcy, powinni być informowani o wszystkich czynnościach procesowych, w których mogą brać udział, a na organie prowadzącym postępowanie spoczywa ustawowy obowiązek wynikający wprost z treści art.117 § 1 i 2 k.p.k., zawiadamiania ich o takich czynnościach. Słusznie wskazuje Sąd odwoławczy, że taki obowiązek realizowany był wyłącznie w stosunku do jednego z obrońców oskarżonego tj. adwokata P. S., natomiast całkowicie pominięty wobec drugiego z obrońców tj. adwokat A.

W.. W konsekwencji nie została ona zawiadomiona o terminie rozprawy i nie uczestniczyła w czynnościach procesowych. W aktach przedmiotowej sprawy brak jest jakiegokolwiek informacji wskazującej na wypowiedzenie stosunku obrończego przez oskarżonego P. P. z jednej strony albo pisma wskazującego na wypowiedzenie pełnomocnictwa przez ustanowionego obrońcę. W konsekwencji należy przyjąć, że ten stosunek obrończy nie ustał i oskarżony miał jednocześnie dwóch obrońców, natomiast tylko jeden z nich w osobie adwokata P. S. był informowany o czynnościach procesowych.

W oczywisty sposób naruszało to prawo do obrony oskarżonego i stanowiło rażące naruszenie art. 117 § 1 i 2 k.p.k. oraz uniemożliwiało zachowanie reguł rzetelnego procesu. Należy zgodzić się z przytoczonym w uzasadnieniu Sądu odwoławczego poglądem Sądu Najwyższego, zaprezentowanym w przywołanym tamże uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 października 2019 r., V KS 41/19, iż „brak zawiadomienia o terminach rozpraw jednego z trzech obrońców, których może ustanowić oskarżony, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art.117 § 1 i art. 6 w zw. z art. 77 k.p.k.) powodujące konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości (art.437 § 2 in fine k.p.k.), nawet jeżeli oskarżony korzystał w toku postępowania z pomocy dwóch innych obrońców”.Niczego w tym zakresie nie zmienia zawarte w uzasadnieniu skargi twierdzenie, że zgodnie z wiedzą jej Autora stosunek obrończy został wypowiedziany przez adwokata A.

W. jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego, co ma wynikać z analizy akt podręcznych prokuratora i co miało zostać potwierdzone rozmową telefoniczną z wymienionym wyżej adwokatem. Pomijając już to, że informacje i dokumenty dotyczące korzystania przez oskarżonego z pomocy obrońcy powinny znajdować się w aktach przekazywanych sądowi z aktem oskarżenia, podkreślić trzeba, że ogólne i gołosłowne twierdzenia zawarte w uzasadnieniu skargi, a odwołujące się do akt podręcznych prokuratora i przeprowadzonej przez niego rozmowy telefonicznej z adwokatem pozbawione są procesowego znaczenia.

Nie może być inaczej, skoro skarżący w żaden sposób ich nie udokumentował – nie przedstawił dokumentu potwierdzającego wygaśnięcie stosunku obrończego, notatki urzędowej z rozmowy z obrońcą, a nawet nie określił, kiedy miało do wypowiedzenia pełnomocnictwa przez adwokata A. W. i kiedy miała się odbyć przeprowadzona z nią rozmowa. Przy tym należy zaznaczyć na co zwrócił już w uzasadnieniu Sądu odwoławczy, że w akcie oskarżenia również nie ma informacji, aby oskarżony P. P., ustanowił jakiegokolwiek obrońcę, mimo że jak wynika z uzasadnienia skargi, jedynym ustanowionym obrońcą oskarżonego jest adwokat P. S..Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.[as]