Supreme Court dismisses retrial request regarding judge appointment by KRS as insufficient to prove bias.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court ordered that no grounds exist for an ex officio retrial of a final criminal judgment. The defendant argued that a judge appointed by the Judicial Council violated independence standards, but the court held that institutional flaws in the appointment process do not automatically constitute bias. The decision required concrete evidence of specific impartiality violations rather than relying on general procedural defects.
Legislator headnote
AI generatedArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 6 ust. 1 KPPW; Art. 542 § 3 k.p.k.: A procedural defect in a judge's appointment by the Judicial Council does not constitute an absolute ground for retrial unless specific, concrete evidence demonstrates a violation of the minimum standard of impartiality and independence.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
I KO 63/24 ZARZĄDZENIE Dnia 20 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w związku z pismem skazanego z dnia 11 czerwca 2024 r. sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 164/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III K 29/20, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. zarządził: stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu wyżej opisanego postępowania.
UZASADNIENIEPismem z dnia 11 czerwca 2024 r. skazany R. Ł. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 164/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III K 29/20. Jako podstawę wznowieniową wskazał wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej wywołanej faktem, że w składzie sądu I instancji zasiadała sędzia X.Y. powołana na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r., poz. 3), która wcześniej orzekała w tej sprawie na podstawie delegacji.Inicjatywa skazanego nie mogła przynieść oczekiwanego przez niego rezultatu. Należy przypomnieć, że z powołanej w ww. piśmie uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110-1/20, absolutnie nie wynika, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu niezawisłości i bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Wskazana bezwzględna przyczyna odwoławcza, zgodnie z treścią powołanej uchwały, zachodzi wyłącznie wtedy, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W powyższym kontekście należy także przypomnieć, że Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, odnosząc się do ww. uchwały połączonych Izb, również wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Oznacza to, że w świetle ww. uchwał, dla wykazania zaistnienia w konkretnej sprawie stanu określanego mianem „nienależytej obsady sądu” nie wystarczy odwołać się do instytucjonalnej nieprawidłowości powoływania sędziów na podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z 2017 r. Konieczne jest bowiem wykazanie in concreto, że sędzia nie gwarantował chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy uczynić odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w obu ww. uchwałach Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2022 r., II KK 85/22, zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2022 r., III KK 216/22, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt V KK 171/22).
Tego rodzaju okoliczności w ww. piśmie nie wskazano. Nie stwierdzono ich również z urzędu. W kontekście orzekania ww. sędzi na podstawie aktu delegacji, należy nadto przypomnieć, że Sąd Najwyższy, który - w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 16 listopada 2021 r. wydanym w sprawach połączonych od C – 748/19 do C – 754/19 - badał kwestię zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., na skutek udziału w składzie orzekającym sędziego delegowanego przez Ministra Sprawiedliwości do pełnienia obowiązków w sądzie apelacyjnym, jednoznacznie stwierdził, że judykat ten nie daje podstaw do wzruszenia, prawomocnego przed dniem 16 listopada 2021 r., orzeczenia wydanego przez sąd, w którego składzie zasiadał sędzia delegowany przez Ministra Sprawiedliwości, na podstawie zakwestionowanych w tym orzeczeniu przepisów krajowych.
W konsekwencji nie stwierdził zaistnienia w badanej przez siebie sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. II KK 379/20; podobnie uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2021 r., II KK 484/21). Na zakończenie należy także wspomnieć, że słuszne jest stanowisko, zgodnie z którym przepis art. 542 § 4 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k. rodzi wiążące domniemanie, iż sprawa, która była rozpoznawana przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, została przez ten sąd zbadana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k., co tym samym blokuje możliwość wznowienia z urzędu postępowania (zob.
J. Matras [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, red. K. Dudka, Warszawa 2020, komentarz do art. 542, teza 5). W przedmiotowej sprawie toczyło się zaś postępowanie kasacyjne zainicjowane kasacjami wywiedzionymi przez obrońców M. M. i A. W., którzy wraz z R. Ł. zostali skazani w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 164/21. Wspomniane środki zaskarżenia zostały oddalone jako oczywiście bezzasadne postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt V KK 687/21.Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak wyżej.
ł.n[a.ł]