Supreme Court orders defense costs reimbursement to defendant when appeal is filed only by private prosecutor.

Sygn. akt I KO 45/20 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski w sprawie P. M., co do którego umorzono postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 lutego 2021 r., wniosku obrońcy w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów obrony poniesionych przez P. M. w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: zasądzić od oskarżyciela posiłkowego G. M. na rzecz P. M. kwotę 1230 (tysiąc dwieście trzydzieści) zł, tytułem zwrotu kosztów obrony poniesionych przez oskarżonego w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Najwyższym .

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 listopada 2019 r., w sprawie sygn. akt So. (…) Wojskowy Sąd Okręgowy w W. na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. umorzył wobec oskarżonego P. M. postępowanie karne o czyn o znamionach określonych w art. 217 § 1 k.k. Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego G. M. zaskarżając wyrok w całości. Po jej rozpoznaniu Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2020 r., I KA 1/20, utrzymał w mocy orzeczenie Sądu I instancji, zasądził od oskarżyciela posiłkowego na rzecz Skarbu Państwa opłatę oraz obciążył go wydatkami postępowania odwoławczego.Obecnie, obrońca oskarżonego P. M. wystąpił z wnioskiem o zasądzenie na rzecz oskarżonego kwoty 1230 zł tytułem zwrotu kosztów obrony według norm przepisanych za postępowanie odwoławcze.Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 626 § 1 i 2 k.p.k. w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd określa, kto, w jakiej części i zakresie ponosi koszty procesu. Do kosztów procesu należą też uzasadnione wydatki stron w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy (art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.). Jeżeli w odniesieniu do rozstrzygnięcia o kosztach zachodzi potrzeba dodatkowego ustalenia ich wysokości – niezbędne jest wydanie dodatkowego orzeczenia (art. 626 § 2 k.p.k.). Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, w związku z zakresem zasądzenia tych kosztów na etapie postępowania odwoławczego.

W wyroku kończącym postępowanie odwoławcze Sąd Najwyższy orzekł jedynie o opłacie i wydatkach poniesionych przez Skarb Państwa. Dopiero po wydaniu wyroku w tej sprawie obrońca oskarżonego P. M. zwrócił się o zasądzenie na rzecz oskarżonego zwrotu wydatków poniesionych przez niego na obronę w postępowaniu odwoławczym.Zgodnie z przepisem art. 632 pkt 2 k.p.k., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w razie umorzenia postępowania w sprawach z oskarżenia publicznego koszty - co do zasady - ponosi Skarb Państwa. Zatem, również w postępowaniu odwoławczym, jeżeli środek odwoławczy pochodzi wyłącznie od oskarżyciela publicznego – koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.Odmiennie natomiast kształtuje się sytuacja w zakresie obowiązku ponoszenia kosztów procesu za postępowanie odwoławcze w sprawach z oskarżenia publicznego w wypadku nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego.

W tym wypadku, ustawa reguluje to inaczej w rozumieniu art. 632 k.p.k., o czym przekonuje treść art. 636 § 1 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem koszty te ponosi na ogólnych zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy, który okazał się nieskuteczny. W tej sprawie apelacja została wniesiona wyłącznie przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego G. M.. Zatem, zgodnie z przywołaną wyżej treścią art. 636 § 1 k.p.k., kosztami procesu w części dotyczącej postępowania odwoławczego należało obciążyć oskarżyciela posiłkowego. Wobec nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od orzeczenia umarzającego postępowanie karne przeciwko P. M., rozstrzygając dodatkowo o zakresie kosztów procesu, należało zasądzić od oskarżyciela posiłkowego G.

M. na rzecz oskarżonego kwotę 1230 (tysiąc dwieście trzydzieści) zł wskazaną w przedstawionej fakturze jako wynagrodzenie za udział obrońcy P. M. w postępowaniu przed sądem odwoławczym. Jest ona zbliżona do stawki minimalnej określonej w § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie przewidzianej - za udział obrońcy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.