Supreme Court allows judges to recuse themselves due to long-term personal friendships with the accused.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court granted the requests of nine judges from the Poznań Military Court to recuse themselves from a case involving a former military judge. The judges argued that their multi-year personal and professional relationships with the accused compromised their ability to remain impartial. The court agreed, ruling that such close friendships create a fundamental personal comfort issue and justify recusal to preserve the external image of judicial independence.
Legislator headnote
AI generatedArt. 42 § 1 k.p.k.; Art. 41 § 1 k.p.k.: A judge must recuse themselves if long-term personal or professional relationships with a party create genuine doubts about their impartiality, as the requirement for objective judgment overrides internal doubts about independence.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I KO 106/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2024 r. wniosków sędziów Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu:
1) P.K.2) B.S.
3) D.B.
4) P.S.
5) P.T.
6) A.C.
7) P.N.
8) A.G.
9) Z.S. o wyłączenie od udziału w sprawie prowadzonej w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Poznaniu pod sygn. akt So 12/24 p o s t a n o w i ł uwzględnić wnioski i wyłączyć sędziów Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu:
1) P.K.
2) B.S.
3) D.B.
4) P.S.
5) P.T.
6) A.C.
7) P.N.
8) A.G.
9) Z.S. od udziału w sprawie prowadzonej w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Poznaniu pod sygn. akt So 12/24. UZASADNIENIEZarządzeniem Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 września 2024 r. (sygn. akt Ko 35/24) wobec niemożności utworzenia składu Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu do rozpoznania wniosku sędziego płka P.K. z dnia 17 września 2024 r. o wyłączenie od udziału w sprawie z powodu uprzedniego złożenia wniosków o wyłączenie od udziału w sprawie przez wszystkich sędziów WSO w Poznaniu na podstawie art. 42 § 4 zd. 2 k.p.k. w zw. z art. 655 § 1 pkt 3 k.p.k. wniosek powyższy oraz wnioski sędziów1. ppłka B.S.
2. płka D.B.
3. ppłka P.S.
4. płka P.T.
5. płka A.C.
6. płka P.N.
7. ppłk A.G.
8. płka Z.S.przekazano Sądowi Najwyższemu do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wskazani wyżej sędziowie WSO w Poznaniu na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. wnieśli o wyłączenie ich od udziału w sprawie o sygn. akt So 12/24 dotyczącej b. sędziego wojskowego płk rez. R.D. i innych oraz w sprawach powiązanych z tą sprawą. W uzasadnieniu każdego z wniosków wskazano na wieloletnią bliską znajomość z byłym sędzią, zarówno na niwie służbowej, jak i przede wszystkim osobistej (w przypadku części sędziów dochodziły do relacji przyjacielskich, dodatkowo wątki związane ze stosunkiem podległości o okresie wspólnej pracy w Sądzie).Uzasadnienie każdego z wniosków o wyłączenie w sprawie przekonuje, że w istocie sprawowanie w tej konkretnej sprawie wymiaru sprawiedliwości w sposób wolny od wewnętrznych wątpliwości co do własnej niezawisłości nie jest możliwe.
Wieloletnie bliskie przyjacielskie relacje między sędziami WSO w Poznaniu a oskarżonym zostały wystarczająco dokładnie opisane i ich realne wystąpienie nie budzi wątpliwości. Oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania.By wymiar sprawiedliwości był sprawowany w sposób zgodny z pryncypiami wyrażonymi w Konstytucji RP oraz prawie międzynarodowym, konkretny sędzia musi mieć fundamentalny komfort osobisty, tj. wewnętrzne przekonanie, że daną sprawę jest w stanie ocenić bezstronnie, z wyłączeniem jakichkolwiek (nawet niewerbalizowanych wprost) preferencji.
Sędzia taki musi być otwarty na każdy rozwój sytuacji procesowej, a co za tym idzie rezultat procesu. Szczere, ale też intersubiektywnie weryfikowalne przekonanie sędziego, że nie podoła temu wyzwaniu stanowi podstawę by wyłączyć go od udziału w tej sprawie. Nadto należy mieć na względzie aspekt zewnętrzny, tj. ocenę obserwatorów wymiaru sprawiedliwości. Zachować należy przede wszystkim wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami.Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. [WB][ał]