Supreme Court dismissed appeal against disciplinary ruling for doctor's anti-vaccine speech in parliamentary debate.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the defense's appeal against a medical disciplinary ruling regarding the doctor's anti-vaccine statements in a parliamentary debate. The defense argued for a violation of ethical codes and procedural limits, but the court found the appeal inadmissible in part and clearly unfounded in the remainder. The decision emphasized that appeals must be strictly construed and cannot address issues not raised in prior stages of the proceedings.
Legislator headnote
AI generatedArt. 95 ust. 1 u.i.l.; Art. 536 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.: Appeals in medical disciplinary proceedings must be strictly construed and cannot address issues not raised in prior stages of the proceedings.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt I KK 96/19 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski w sprawie lekarza K. B. G. W.obwinionej z art. 53 ustawy o izbach lekarskich i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 maja 2020r., kasacji wniesionej przez obrońcę od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego z dnia 8 lutego 2019r., sygn. akt NSL Rep. (…), utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego w […]. z dnia 3 października 2018r., sygn. akt (…), p o s t a n o w i ł:
1. pozostawić bez rozpoznania kasację w części kwestionującej zaskarżone orzeczenie w zakresie uchylającym pierwszoinstancyjne orzeczenie i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania;
2. oddalić kasację w pozostałej części jako oczywiście bezzasadną;
3. obciążyć obwinioną kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne w tym wydatkami w kwocie 20 zł. UZASADNIENIEOkręgowy Sąd Lekarski w […]., orzeczeniem z 3 października 2018 r., uznał lek. K. B. G. W. za winną popełnienia czterech przewinień zawodowych, w tym tego, że 15 września 2015 r. podczas debaty w Sejmie RP, nie powołując się na żadne konkretne dowody, wyrażała stanowisko podważające zasadność i konieczność obowiązkowych szczepień dzieci wg kalendarza szczepień obowiązujących na terenie Polski ustalonego corocznie przez Głównego Inspektora Sanitarnego, co było przejawem propagowania przez nią postaw antyzdrowotnych i mogło skutkować niepoddawanie dzieci obowiązkowym szczepieniom, czym naruszyła art. 1 ust. 3 w zb. z art. 2 i art. 71 Kodeksu Etyki Lekarskiej i co stanowiło przewinienie zawodowe z art. 53 ustawy z 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (dalej: u.i.l.), za które wymierzył obwinionej karę nagany.
Naczelny Sąd Lekarski, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2019 r. odwołania obrońcy, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie w zakresie skazania za przewinienie zawodowe popełnione 15 września 2015 r. podczas debaty w Sejmie RP, a w pozostałej części uchylił to orzeczenie i przekazał sprawę Sądowi a quo do ponownego rozpoznania.Kasację od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego złożył obrońca. Zaskarżając orzeczenie w całości, podniósł 8 zarzutów rażącego naruszenia prawa i 2 zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych.
W konsekwencji autor kasacji wzniósł o:
1) uniewinnienie obwinionej od popełnienia wszystkich zarzucanych jej czynów, ewentualnie 2) uchylenie orzeczeń Sądów obu instancji, 3) umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 112 u.i.l.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasację należało w znacznej części uznać za niedopuszczalną, a w pozostałej za bezzasadną w stopniu oczywistym.1.W pierwszym rzędzie trzeba stwierdzić, że kasacja w części kwestionującej zapadłe przed Naczelnym Sądem Lekarskim rozstrzygnięcie uchylające w określonym zakresie pierwszoinstancyjne orzeczenie i przekazujące sprawę w tej części do ponownego rozpoznania okazała się niedopuszczalna.
Treść art. 95 ust. 1 u.i.l. jest tu jednoznaczna. Przepis ten stanowi, że kasacja przysługuje stronom jedynie od prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego, kończącego postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy. Nie ulega wątpliwości, że orzeczenie o charakterze kasatoryjnym, to jest uchylające orzeczenie organu a quo i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, nie kończy postępowania w kwestii odpowiedzialności zawodowej lekarza. Dlatego cała problematyka dotycząca zarzucanych obwinionej czynów z pkt 2 – 4 znalazła się poza kręgiem rozważań Sądu Najwyższego, który w tym zakresie kasację pozostawił bez rozpoznania po myśli art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.2.Nie tylko zakres zaskarżenia kasacyjnego wymagał krytycznej oceny.
Trudno nie wytknąć obrońcy, że zdecydowaną większość zarzutów kasacyjnych (pkt 1 – 5, 8 i 10) zredagował w sposób identyczny jak zarzuty odwoławcze (pkt 1 – 5, 7 i 8), a na domiar złego wszystkie je skierował - wbrew dyspozycji art. 95 ust. 1 u.i.l. – przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszej instancji. Dwa zarzuty kasacyjne (pkt 6 i 8) należało uznać za przejaw zignorowania ustawowej regulacji wyłączającej z podstaw kasacji błąd w ustaleniach faktycznych (art. 96 ust. 1 u.i.l.). Zarzut kasacyjny z pkt 9 odnosił się jednoznacznie do rozstrzygnięcia kasatoryjnego (skarżący podał w wątpliwość przyjętą przez Sąd II instancji niedopuszczalność uzupełnienia na etapie odwoławczym opisów czynów, co do których uchylono pierwszoinstancyjne orzeczenie).3.W tym miejscu celowe stało się ustosunkowanie się do wyrażonej w petitum kasacji sugestii o wystąpieniu bezwzględnego uchybienia w postaci przedawnienia karalności przewinienia zawodowego (rzecz jasna – z przyczyn już wyżej zaznaczonych – w polu zainteresowania znalazł się jedynie czyn, co do którego Sąd ad quem wydał rozstrzygnięcie merytoryczne).
Jakkolwiek skarżący wątku tego nie poruszył ani w żadnym z zarzutów, ani też w motywacyjnej części kasacji, to jednak wypadało przypomnieć, że zgodnie z art. 64 ust. 3 u.i.l. karalność przewinienia zawodowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 5 lat. Skoro oceniany czyn miał miejsce 15 września 2015 r., a Naczelny Sąd Lekarski wydał orzeczenie 8 lutego 2019 r., to o ujemnej przesłance procesowej w postaci przedawnienia karalności nie mogło być mowy. Tylko dla porządku, poniekąd w celu edukacyjnym, wypada wskazać obrońcy, że przesłanka ustania karalności przewinienia zawodowego lekarza z powodu przedawnienia unormowana jest w art. 63 pkt 4 u.i.l., a nie w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.4.Nieco odmiennego, choć też krytycznego komentarza wymagał zarzut ujęty w pkt 7 kasacji, według którego w toku postępowania doszło do obrazy art. 1 ust. 3 w zb. z art. 2 i art. 71 Kodeksu Etyki Lekarskiej przez zignorowanie faktu, że debata z 15 września 2015 r., w której brała udział obwiniona, miała na celu poprawę szeroko rozumianego systemu szczepień.
Poświęcenie większej uwagi temu zarzutowi wiązało się z tym, że nie stanowił on powtórzenia żadnego z zarzutów odwoławczych, przy czym stwierdzić dobitnie należało, że zarzut ten nie mógł jednak ze względów ściśle prawnych przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu.Instytucja kasacji w ramach postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy ma charakter nadzwyczajny, bowiem służy od orzeczeń prawomocnych. Już choćby z tego powodu przepisy regulujące postępowanie kasacyjne powinny być wykładane ściśle, a nie rozszerzająco.
Ponieważ kasacja służy jedynie od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego (art. 95 ust. 1 u.i.l.), to siłą rzeczy zarzuty w niej podniesione pod adresem orzeczenia pierwszoinstancyjnego podlegają rozważeniu przez Sąd Najwyższy tylko w takim zakresie, w jakim jest to nieodzowne dla należytego rozpoznawania zarzutów stawianych orzeczeniu organu odwoławczego. Nie wolno ich więc rozpoznawać w oderwaniu od zarzutów stawianych orzeczeniu odwoławczemu, nie jest wszak funkcją kontroli kasacyjnej ponowne – „dublujące” zwyczajną kontrolę odwoławczą – rozpoznawanie zarzutów skierowanych przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji.5.Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, trzeba stwierdzić: skoro obrońca dopiero w kasacji podniósł w pkt 7 zarzut obrazy art. 1 ust. 3 w zb. z art. 2 i art. 71 Kodeksu Etyki Lekarskiej, a więc zarzut wadliwej kwalifikacji prawnej przyjętej w orzeczeniu Okręgowego Sądu Lekarskiego w […]. , to powinien był z nim powiązać zarzut naruszenia normy procesowej obligującej Naczelny Sąd Lekarski do orzekania w tym przedmiocie z przekroczeniem granic zaskarżenia i zarzutów.
Takie zapatrywanie, obecne od dawna w judykaturze odnoszącej się do procesu karnego (zob. wyr. SN z 11 września 2002 r., V KKN 9/01, OSNKW z 2002 r. z. 11 – 12, poz. 102), znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu normującym odpowiedzialność zawodową lekarzy. Tylko dla porządku warto wskazać, że norma określająca granice rozpoznania środka odwoławczego zawarta jest w przepisie art. 433 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.6.W tym stanie rzeczy – jedynie na marginesie zauważając, że kwestia odpowiedzialności zawodowej obwinionej za zachowanie w trakcie debaty w dniu 15 września 2015 r. wcale nie uszła uwagi Naczelnego Sądu Lekarskiego, który szeroko problematykę tę rozważał, oraz podkreślając, że kasacja rozpoznawana jest, co do zasady, tylko w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 536 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.) – Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście niezasadną kasację obrońcy w części atakującej zaskarżone orzeczenie w zakresie utrzymującym w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie (art. 535 § 3 k.p.k. zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.).Kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne obciążono obwinioną po myśli art. 636 § 1, art. 637 § 1 i art. 637a k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l. oraz art. 89 ust. 4 u.i.l.