Legislator Case Law & Legislation
I KK 110/23 AI generated

Supreme Court quashes appeal decision due to failure to notify suspect of hearing, violating defense rights under Polish Criminal Procedure Code.

Case Number I KK 110/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court quashed the lower court's decision to dismiss the proceedings against the suspect, J.J., and remanded the case for retrial. The defense argued that the suspect was not properly notified of the appeal hearing, violating her right to defense under Article 6 of the Criminal Procedure Code. The court found that the suspect actively participated in the first instance and requested the appeal decision immediately after learning of it, proving she was aware of the proceedings and thus the lower court's finding of proper notification was erroneous.

Legislator headnote

AI generated

Art. 6 k.p.k.; Art. 117 § 1, 2 k.p.k.; Art. 450 § 3 k.p.k.; Art. 464 § 1 k.p.k.; Art. 133 k.p.k.; Art. 458 k.p.k.: The court must ensure the suspect is properly notified of the appeal hearing; failure to do so, especially when the suspect actively participates in the first instance and requests the decision, constitutes a violation of the right to defense requiring the case to be remanded for retrial.

Keywords

AI generated
right to defense notification of hearing appeal proceedings criminal procedure code remand for retrial active participation procedural violation

Cited Legislation

AI generated
Art. 6 k.p.k.
Tak w kasacji, jak i w odpowiedzi na kasację autorzy tych pism trafnie podnieśli, że rażące naruszenie przez Sąd odwoławczy przepisów postępowania godziło w prawo podejrzanej do obrony (art. 6 k.p.k.) i mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (zob.
Art. 117 § 1 k.p.k.
Zaskarżył orzeczenie w całości, zarzucając mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia rażące naruszenie przepisów prawa, mianowicie „obrazę przepisów postępowania w postaci art. 117 § 1 i 2 k.p.k.
Art. 117 § 2 k.p.k.
z art. 117 § 2 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu posiedzenia i wydaniu orzeczenia przez Sąd II instancji, rozpoznający zażalenie na postanowienie kończące postępowanie, mimo braku dowodu, że podejrzana, mająca prawo wziąć udział w posiedzeniu, została o jego terminie zawiadomiona.
Art. 450 § 3 k.p.k.
oraz art. 450 § 3 k.p.k., ewentualnie art.
Art. 464 § 1 k.p.k.
450 § 3 k.p.k., ewentualnie art. 464 § 1 w zw.
Art. 133 k.p.k.
z art. 133 § 1 i 2 k.p.k.
Art. 458 k.p.k.
z art. 458 k.p.k. poprzez błędne uznanie/założenie, iż podejrzana J.J.
Art. 527 § 4 k.p.k.
Rozstrzygnięcie o zwrocie podejrzanej uiszczonej opłaty od kasacji znajduje oparcie w art. 527 § 4 k.p.k., natomiast o wynagrodzeniu obrońcy z urzędu w przepisach § 17 ust.
§ 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.
art. 207 § 1 k.k
podejrzanej o czyn z art. 207 § 1 k.k.

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I KK 110/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie J.J. podejrzanej o czyn z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 5 maja 2023 r. kasacji obrońcy podejrzanej od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2022 r., sygn. akt IV Kz 1007/22, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 10 października 2022 r., sygn. akt II K 528/22 p o s t a n o w i ł:

1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;

2. zwrócić J.J. uiszczoną opłatę od kasacji;

3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. K. (Kancelaria Adwokacka w O.), obrońcy z urzędu J.J., kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji.

UZASADNIENIE

Po rozpoznaniu wniosku prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oleśnicy Sąd Rejonowy w Oleśnicy postanowieniem z dnia 10 października 2022 r., sygn. akt II K 528/22, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umorzył postępowanie wobec J.J. podejrzanej o czyn z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. i na podstawie art. 93b § 1 k.k., art. 93c pkt 1 k.k. oraz 93a § 1 pkt 4 k.k. orzekł wobec podejrzanej środek zabezpieczający w postaci umieszczenia (pobytu) w zakładzie psychiatrycznym. Po rozpoznaniu zażaleń wniesionych przez podejrzaną oraz jej obrońcę Sąd Okręgowy we Wrocławiu wydanym na posiedzeniu postanowieniem z dnia 28 listopada 2022 r., sygn. akt IV Kz 1007/22, zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

Kasację od prawomocnego postanowienia Sądu odwoławczego wniósł obrońca z urzędu podejrzanej. Zaskarżył orzeczenie w całości, zarzucając mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia rażące naruszenie przepisów prawa, mianowicie „obrazę przepisów postępowania w postaci art. 117 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 450 § 3 k.p.k., ewentualnie art. 464 § 1 w zw. z art. 133 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. poprzez błędne uznanie/założenie, iż podejrzana J.J. została prawidłowo zawiadomiona o terminie posiedzenia odwoławczego prawdopodobnie w trybie art. 133 k.p.k., a tym samym, że istniały przesłanki do prowadzenia posiedzenia odwoławczego pod nieobecność podejrzanej, co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia podejrzanej realizację przysługującego Jej praw do obrony w postępowaniu odwoławczym”.

Podnosząc tak sformułowany zarzut, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, nadto na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. o wstrzymanie wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 10 października 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania i zastosowania środka zabezpieczającego względem J.J. w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, utrzymanego w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2022 r. Obrońca wystąpił również o zasądzenie na jego rzecz kosztów obrony świadczonej z urzędu podejrzanej, informując, że nie zostały one uiszczone.

W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu wniosła o uwzględnienie kasacji oraz wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Mając na uwadze, że prawomocnym postanowieniem sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k., w rozumieniu art. 519 k.p.k., od którego przysługuje kasacja, jest także postanowienie sądu odwoławczego o utrzymaniu w mocy postanowienia sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2017 r., III KK 384/17, OSNKW 2018, nr 1, poz. 6), kasację należało uznać za dopuszczalną.

Jest ona oczywiście zasadna, co przy zastosowaniu art. 535 § 5 k.p.k. skutkowało uwzględnieniem jej w całości na posiedzeniu bez udziału stron. Nie zmienia tego poglądu fakt niezdecydowania skarżącego (przez użycie słowa „ewentualnie”) co do tego, które konkretnie przepisy naruszył Sąd odwoławczy (art. 450 § 3 k.p.k. wskazano nietrafnie, bowiem dotyczy rozprawy apelacyjnej), jak też (o czym niżej) niezgodne z realiami sprawy twierdzenie, że Sąd błędnie uznał, iż podejrzana J.J. została prawidłowo zawiadomiona o terminie posiedzenia odwoławczego.

Zasadnicze znaczenie miała bowiem okoliczność, że autor kasacji prawidłowo zidentyfikował uchybienie zaistniałe w toku postępowania odwoławczego. Jego istotą było rażące naruszenie art. 464 § 1 w zw. z art. 117 § 2 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu posiedzenia i wydaniu orzeczenia przez Sąd II instancji, rozpoznający zażalenie na postanowienie kończące postępowanie, mimo braku dowodu, że podejrzana, mająca prawo wziąć udział w posiedzeniu, została o jego terminie zawiadomiona. W kasacji podano, że „z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, iż zawiadomienie o terminie posiedzenia odwoławczego podejrzana odebrała dopiero dnia 05.12.2022 roku.

Tymczasem posiedzenie odwoławcze zostało wyznaczone przez Sąd Okręgowy na dzień 28.11.2022 roku. W konsekwencji wobec powyższego, podejrzana o terminie posiedzenia odwoławczego dowiedziała się kilka dni po odbyciu tegoż posiedzenia odwoławczego, a tym samym nie miała Ona zapewnionego realnego prawa do uczestniczenia w tym posiedzeniu, jak i prawa do osobistej obrony”. Bardziej szczegółowa relacja co do kwestii zawiadomienia podejrzanej o terminie posiedzenia odwoławczego jest zawarta w pisemnej odpowiedzi prokuratora na kasację.

Wskazano w niej, że „jak wynika z akt postępowania K. 319, zawiadomienie podejrzanej J.J. o terminie posiedzenia odwoławczego zostało wystosowane w dniu 17.11.2022 r. Pierwsze awizo zostało pozostawione u podejrzanej w dniu 29 listopada 2022 r., godzina 14:22, w placówce pocztowej M., […] K. ul. […] J.J. odebrała przesyłkę – zawiadomienie o terminie posiedzenia – w dniu 5.12.2022 r. godzina 15:13, a zatem już po odbyciu posiedzenia sądu odwoławczego”. Relacja ta jest zgodna z treścią dokumentu o nazwie „elektroniczne potwierdzenie odbioru”, oznaczonego jako wspomniana karta 319 akt sprawy.

Natomiast twierdzenie prokuratora, że „nieobecność podejrzanej została odnotowana, jednak sąd błędnie przyjął, iż została ona prawidłowo powiadomiona o terminie rozpoznania zażalenia” i analogiczne twierdzenie zawarte w zarzucie kasacji nie mają oparcia w treści protokołu posiedzenia Sądu Okręgowego. W dokumencie tym (k. 281) widnieje bowiem zapis cyt. „Podejrzana J.J. nie stawiła się. Stawił się jej obrońca z urzędu adw. W. J. K.” (k. 281), natomiast brak jest zapisu wskazującego, że sędzia przewodniczący badał kwestię zawiadomienia podejrzanej o terminie posiedzenia (i uznał, że to nastąpiło), co jest niezrozumiałe tym bardziej, że zarządzeniem z dnia 15 listopada 2022 r. polecił zawiadomić m.in. podejrzaną o terminie (k. 278).

Tak w kasacji, jak i w odpowiedzi na kasację autorzy tych pism trafnie podnieśli, że rażące naruszenie przez Sąd odwoławczy przepisów postępowania godziło w prawo podejrzanej do obrony (art. 6 k.p.k.) i mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2014 r., IV KK 251/14). Nie niweluje tego fakt udziału w posiedzeniu obrońcy podejrzanej, nie ulega bowiem wątpliwości, że korzystanie z pomocy podmiotu fachowego nie wyłączało prawa podejrzanej do prowadzenia obrony także osobiście i przedstawienia swoich racji na posiedzeniu, zwłaszcza że było widoczne, iż J.J. wykazuje żywe zainteresowanie przebiegiem postępowania.

Przejawiało się to m.in. w kierowaniu do Sądu Rejonowego w Oleśnicy szeregu pism, jej aktywnym udziale w posiedzeniu pierwszoinstancyjnym, jak też sporządzeniem, niezależnie od obrońcy, osobistego zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego. Pismem z dnia 30 listopada 2022 r., niezwłocznie po uzyskaniu wiadomości o wydaniu postanowienia przez Sąd Okręgowy, J.J. wystąpiła o przysłanie jej tego postanowienia z uzasadnieniem, zarazem oświadczając, że o terminie posiedzenia nie była zawiadomiona oraz że odbiera to jako pozbawienie możliwości uczestnictwa w posiedzeniu, tym samym jako pozbawienie „możliwości obrony w bardzo krzywdzącej mnie decyzji” (k. 287).

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; obowiązkiem Sądu będzie procedowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Rozstrzygnięcie o zwrocie podejrzanej uiszczonej opłaty od kasacji znajduje oparcie w art. 527 § 4 k.p.k., natomiast o wynagrodzeniu obrońcy z urzędu w przepisach § 17 ust. 3 pkt 1 oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.

U. z 2019 r., poz. 18). Rozpoznanie kasacji krótko po jej wpłynięciu do Sądu Najwyższego czyniło zbędnym wypowiadanie się w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia.