Legislator Case Law & Legislation
I CZ 87/07 AI generated

Supreme Court quashes appeal dismissal due to judge's prior participation in the underlying case violating recusal rules.

Case Number I CZ 87/07
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court partially quashed an appellate decision dismissing a party's appeal and request for time restoration. The appellant argued the appeal was invalid because a judge participated in the original judgment and the subsequent appeal rejection. The court ruled that a judge who presided over the underlying case cannot rule on the appeal against it, rendering the proceedings void.

Legislator headnote

AI generated

Art. 48 § 3 k.p.c.; Art. 379 pkt 4 k.p.c. A judge who participated in the judgment subject to a retrial appeal is barred from ruling on that appeal, and such participation invalidates the proceedings.

Keywords

AI generated
judicial recusal void proceedings retrial appeal judge participation conflict of interest art 48 k.p.c. procedural void

Cited Legislation

AI generated
art. 48 § 3 k.p.c.
Zgodnie z art. 48 § 3 k.p.c., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia
art. 379 pkt 4 k.p.c.
(art. 379 pkt 4 w związku z art.
art. 380 w związku z art. 398 § 21 i art. 3941 § 3 k.p.c.
3941 § 2 oraz art. 380 w związku z art.
art. 3941 § 2 k.p.c.
39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.).
art. 398 § 21 k.p.c.
380 w związku z art. 39821 i art.
art. 397 § 2 k.p.c
373 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.).
art. 168 § 1 k.p.c
nieważności postępowania, oraz przepisu art. 168 § 1 k.p.c.
art. 3941 § 3 k.p.c
39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.).
art. 48 § 3 k.p.c
Zgodnie z art. 48 § 3 k.p.c., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia

Cited Case Law

AI generated
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 536/06
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., IV CSK 9/07
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02
II CSK 536/06
Supreme Court voids appeal proceedings due to a judge's statutory recusal, ordering retrial of specific hearings.
IV CSK 9/07
Supreme Court quashes bankruptcy renewal decision due to judge participation in prior ruling violating impartiality rules.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I CZ 87/07

POSTANOWIENIE

Dnia 8 sierpnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Gerard Bieniek (przewodniczący)

SSN Antoni Górski

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi H. P. i M. P.

o wznowienie postępowania

w sprawie z powództwa Z. M.

przeciwko H.P. i M. P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 sierpnia 2007 r.,

zażalenia skarżącego M. P. na postanowienie

Sądu Apelacyjnego [...]

z dnia 9 listopada 2006 r.,

uchyla

zaskarżone

postanowienie

w

części

odrzucającej

zażalenie M. P. i oddalającej jego wniosek o przywrócenie

terminu, znosi postępowanie związane z wydaniem uchylonego

postanowienia i przekazuje wniosek o przywrócenie terminu

Sądowi

Apelacyjnemu

pozostawiając

temu

do

Sądowi

postępowania zażaleniowego.

ponownego

rozstrzygnięcie

rozpoznania,

o

kosztach

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2005 r. Sąd Apelacyjny w /.../ odrzucił

skargę H. P. i M. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

wyrokiem tego Sądu z dnia 25 lutego 2005 r., wydanym w sprawie z powództwa Z.

M. przeciwko H. P. i M. P. o zapłatę. Postanowieniem z dnia 24 października 2005

r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie skarżących na powyższe postanowienie, a z

kolei postanowieniem z dnia 17 marca 2006 r. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na

postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające zażalenie.

W dniu 24 maja 2006 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do

wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 czerwca

2005 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie Twierdzili, że z powodu braku

konkretnego działania pełnomocnika zostali pozbawieni możności obrony swych

praw, o czym powzięli wiadomość dopiero po zapoznaniu się z postanowieniem

Sądu Najwyższego, doręczonym im w dniu 17 maja 2006 r. Do wniosku

o przywrócenie terminu każdy ze skarżących dołączył odrębne zażalenie na

postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2006 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek

o przywrócenie terminu i odrzucił wniesione zażalenia, stwierdzając, że skarżący

nie wykazali, by nie złożyli zażalenia w przepisanym terminie bez swojej winy,

uchybienie pełnomocnika w tym względzie traktowane jest bowiem tak samo jak

uchybienie strony (art. 168 i art. 373 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.).

Postanowienie to zaskarżył zażaleniem pozwany M. P., który – powołując się

na naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów o składzie sądu, prowadzące do

nieważności postępowania, oraz przepisu art. 168 § 1 k.p.c. – wniósł o jego

uchylenie, zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i

przywrócenie mu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu

skargi o wznowienie postępowania. Podniósł, że w wydaniu zaskarżonego

postanowienia brała udział sędzia M. R., która wcześniej zasiadała w składzie Sądu

Okręgowego w /.../, uczestniczyła w wydaniu przez ten Sąd wyroku z dnia 28

grudnia 2001 r. i z tej przyczyny nie mogła orzekać co do skargi o wznowienie

postępowania. Zarzucił też, że Sąd Apelacyjny, oddalając jego wniosek o

przywrócenie terminu, naruszył art. 168 § 1 k.p.c., gdyż dopiero po wydaniu przez

Sąd Najwyższy postanowienia z dnia 17 marca 2006 r. powstała podstawa do

złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie zażalenie przysługuje tylko na postanowienie

odrzucające zażalenie, jednak na wniosek żalącego rozpoznaniu podlega także

postanowienie oddalające jego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia

zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania (art.

3941 § 2 oraz art. 380 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.).

Zdaniem żalącego zaskarżone postanowienie zapadło w postępowaniu

dotkniętym nieważnością z tej przyczyny, że w jego wydaniu brał udział sędzia

wyłączony z mocy ustawy. Odnosząc się do tego zarzutu trzeba stwierdzić, że

istotnie, sędzia M. R., która brała udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia,

zasiadała w składzie Sądu Okręgowego w dniu 28 grudnia 2001 r. i uczestniczyła w

wydaniu wyroku w sprawie z powództwa Z. M. przeciwko H. P. i M. P. o zapłatę,

zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w /.../ z dnia 25 lutego

2005 r.

Zgodnie z art. 48 § 3 k.p.c., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia

objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Sąd Najwyższy

w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 536/06 (niepubl.), wyjaśnił już,

że przewidziane w powołanym przepisie wyłączenie sędziego obejmuje wszystkie

czynności wchodzące w zakres badania dopuszczalności wznowienia oraz

rozpoznania skargi. Z kolei w postanowieniu z dnia 22 lutego 2007 r., IV CSK 9/07

(niepubl.), stanął na stanowisku, że jeżeli postępowanie w sprawie, której dotyczy

skarga o wznowienie postępowania, obejmowało więcej niż jedną instancję, to

wyłączenie na podstawie art. 48 § 3 k.p.c. dotyczy wszystkich sędziów

orzekających w każdej z tych instancji. Skład orzekający Sądu Najwyższego

podziela to stanowisko, jako zgodne ze standardami konstytucyjnymi wskazanymi

w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02 (OTK-A

2004, nr 7, poz. 67). Trzeba zatem zgodzić się z zarzutem żalącego, że w wydaniu

zaskarżonego postanowienia brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.

Oznacza to, że postanowienie to zapadło w postępowaniu dotkniętym nieważnością

(art. 379 pkt 4 w związku z art. 48 § 3 k.p.c.).

W tej sytuacji konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia

w części odrzucającej zażalenie i zniesienie postępowania związanego z jego

wydaniem. Dlatego też Sąd Najwyższy w odnośnym zakresie uchylił zaskarżone

postanowienie i zniósł postępowanie dotknięte nieważnością. Rozpoznanie na

podstawie art. 380 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. niezaskarżalnego

postanowienia

oddalającego

wniosek

o

przywrócenie

terminu

–

wobec

uwzględnienia zażalenia – pozwala na uchylenie tego postanowienia. (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2006 r., I UZ 40/05, OSNP

2007, nr 3-4, poz. 57). Z tego względu Sąd Najwyższy uchylił również dotknięte

nieważnością postanowienie oddalające wniosek żalącego o przywrócenie terminu

i przekazał ten wniosek Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1

zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. art. 386 § 2 i art. 108 § 2

w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.

kg