Supreme Court quashes appeal dismissal due to court's failure to refund excess court fees paid by appellant.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court quashed the District Court's decision dismissing the appellants' appeal because the lower court failed to refund excess court fees previously paid. The appellants argued that applying the fees to unpaid costs violated procedural rules and the principle of economic efficiency. The Court ruled that while the fee application was invalid, the District Court erred by not actively notifying the parties of the refusal or refunding the surplus, which justified overturning the dismissal.
Legislator headnote
AI generatedUstawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych: Court must notify parties of refusal to credit excess fees or refund surplus; failure to do so justifies quashing appeal dismissal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CZ 67/07
POSTANOWIENIE
Dnia 5 czerwca 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)
SSN Dariusz Zawistowski
w sprawie z wniosku J. G., W. G. i K. G.
przy uczestnictwie A. J. i J. J.
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 5 czerwca 2007 r.,
zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w R.
z dnia 28 sierpnia 2006 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym
postanowieniem
Sąd
Okręgowy
odrzucił
apelację
wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego, oddalającego ich wniosek o
stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie nieruchomości. Sąd ten wyjaśnił w
uzasadnieniu, że wnioskodawcy, reprezentowani przez adwokata, zawarli w
apelacji wniosek o przyznanie im częściowego (ponad kwotę 800 zł) zwolnienia od
opłaty stałej od apelacji, jednak nie uiścili jednocześnie tej części opłaty, która nie
została objęta wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd II instancji
ocenił obowiązki wnioskodawców w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005
r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398 ze zm.).
Za podstawę prawną odrzucenia ich apelacji przyjął art. 130 2 § 3 k.p.c. (omyłkowo
przywołany jako art. 130 § 2 k.p.c.) w zw. z art. 370 i art. 373 k.p.c.
Wnioskodawcy w zażaleniu na powyższe postanowienie domagają się jego
uchylenia, zarzucając naruszenie art. 130 2 § 3 k.p.c. przez jego błędną wykładnię
i zastosowanie. Skarżący zwrócili uwagę, że w apelacji zawarli wniosek
o zaliczenie na poczet nieujętej we wniosku o zwolnienie od kosztów części opłaty,
wpłaconych przez siebie w toku postępowania i nierozliczonych w postanowieniu
kończącym postępowanie w I instancji zaliczek na poczet wydatków, w łącznej
wysokości 850 zł, których Sąd Rejonowy im nie zwrócił. Zdaniem skarżących takie
zadysponowanie środkami nie pozostawało w sprzeczności z § 2 ust. 1
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie
sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 27, poz. 199),
a ponadto czyniło zadość zasadzie ekonomiki procesowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Interpretacja przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
31 grudnia 2006 r. była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w niniejszej
sprawie, przy rozpatrywaniu zażalenia wnioskodawcy na postanowienie z dnia
3 października 2006 r. odrzucające jego zażalenie. W postanowieniu z dnia
21 lutego 2007 r. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ani ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o
kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ani wydane na jej podstawie
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 grudnia 2006 r. nie przewidują
jako sposobu uiszczania opłat sądowych zaliczenia na poczet tych opłat wcześniej
nienależnie uiszczonych w tej samej sprawie innych opłat lub należności stron z
tytułu wydatków, stanowiących różnicę między kosztami pobranymi od strony a
kosztami należnymi. Zatem wskazana przez wnioskodawców w apelacji formuła
uiszczenia przez nich nieobjętej wnioskiem o zwolnienie części opłaty od apelacji
nie mogła znaleźć zastosowania.
Mimo to jednak złożenie powyższego wniosku nie pozostawało bez wpływu
na ocenę słuszności postanowienia Sądu II instancji o odrzuceniu apelacji.
Obowiązkiem
Sądu
Rejonowego
było
bowiem
załatwienie
wniosku
wnioskodawców o zaliczenie niezwróconych zaliczek na wydatki na poczet części
opłaty od apelacji w sposób, który wyjaśniłby im stanowisko sądu w tej sprawie –
przede wszystkim poprzez dokonanie niezwłocznego rozliczenia zaliczek i zwrotu
niewykorzystanej części w trybie art. 84 ustawy o kosztach sądowych w sprawach
cywilnych
lub przynajmniej powiadomienie ich o odmowie wnioskowanego
zaliczenia - i wezwanie ich do uiszczenia kwoty, która miała być w ten sposób
uregulowana. W sytuacji bowiem, kiedy sąd rzeczywiście dysponował środkami
wpłaconymi przez stronę, wystarczającymi na uiszczenie przez nią ciążącej na niej
opłaty, środków tych nie rozliczył, ani nie zwrócił, pomimo obowiązku
przewidzianego w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
i pozostawiał stronę w przeświadczeniu, że należycie wywiązała się z powinności
uiszczenia opłaty, obwarowanego surową sankcją odrzucenia środka zaskarżenia
- konieczne było wezwanie tej strony do uiszczenia opłaty, analogicznie jak
w wypadku odmowy udzielenia jej zwolnienia od kosztów sądowych. Takie
wezwanie
skierował
do
wnioskodawców
Sąd
Rejonowy
po
pozytywnym
rozpatrzeniu ich wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a
wnioskodawcy w wyznaczonym terminie uiścili żądaną kwotę 800 zł. Należycie
wykonali zatem obowiązek opłacenia apelacji.
W tych okolicznościach słuszny okazał się zarzut, że odrzucenie przez Sąd
Okręgowy
apelacji
wnioskodawców
nastąpiło
w
wyniku
nieprawidłowego
zastosowania art. 1302 § 3 k.p.c. Zaskarżone postanowienie należało zatem
uchylić na podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.