Supreme Court dismissed cassation appeal on inheritance acquisition, citing lack of obvious legal error and procedural defects.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by J. T. regarding the acquisition of an inheritance. The lower courts had ruled that the testator was mentally unfit to make a will due to schizophrenia, invalidating the document in favor of statutory heirs. The appellant argued for a legal interpretation of the mental state's impact on testamentary capacity, but the Supreme Court found no obvious legal error warranting review. Consequently, the appeal was rejected under the preliminary examination rules of the Civil Procedure Code.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c. The Supreme Court may reject a cassation appeal at the preliminary stage if the alleged legal error is not obvious or if the appeal does not meet the strict criteria for admissibility under the Civil Procedure Code.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 849/14 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku J. T. przy uczestnictwie Z. D. i M. H. o stwierdzenie nabycia spadku,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 czerwca 2015 r.,na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowiez dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt V Ca 12/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania Z.D. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Leżajsku, w sprawie z wniosku J.T. o stwierdzenie nabycia spadku po M. H., postanowieniem z dnia 6 września 2012r. stwierdził, że spadek po M. H. zmarłej 29 grudnia 2011 r. w . na podstawie ustawy nabyli: mąż M. H. w 1/2 części oraz siostra Z. D. w 1/2 części.Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił apelację wnioskodawcy. Sąd Okręgowy uznał za miarodajny dowód opinię Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Profesora Jana Sehna w Krakowie zawierającą analizę całości dokumentacji lekarskiej dostępnej w aktach sprawy, prowadzącą do wniosku, że spadkodawczyni M.
H. w chwili sporządzania w dniu 30 kwietnia 2010 r. testamentu notarialnego, powołującego do całości spadku wnioskodawcę, znajdowała się w stanie zdrowia wykluczającym możliwość świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażania woli. Z takim wnioskiem koresponduje część zeznań świadków. Sąd Okręgowy wskazał ponadto, że opinia Instytutu Ekspertyz Sądowych w Krakowie jest drugą opinią w sprawie i potwierdza jednoznaczną opinię biegłego wydaną w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 945 § 1 pkt. 1 k.c., art. 286 k.p.c. i art. 290 k.p.c. art. 233 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz w zw. z art. 233 k.p.c. i art. 227 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Uczestnicy oparli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Jako przepis wymagający wykładni wskazał art. 290 § 1 i 2 k.p.c., dostrzegając potrzebę wyjaśnienia, kto imiennie powinien podpisać taką opinię, by mogła stanowić dowód z opinii instytutu.
Sam jednak wskazuje, że problem ten został już omówiony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2011 r. (I CSK 115/11, biul. SN 2012/2/12), ze wskazaniem, że opinię powinien podpisać dyrektor instytutu. Postanowienie to wyraża pogląd ustabilizowany od dawna o czym świadczy powołane w tym rozstrzygnięciu wcześniejsze orzecznictwo (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1965 r. II PR 321/65, OSNCP 1966/5/84), z dnia 3 maja 1967 r. II PR 120/65, OSNCP 1967/10/189, z dnia 19 lipca 2001 r. II UKN 487/00, OSNP 2003/9/230, z dnia 10 sierpnia 2007 r.
II CSK 228/07 i z dnia 12 grudnia 2008 r. II CSK 387/08, niepubl.). Nie jest to więc przypis wymagający dalszych działań interpretacyjnych.Zdaniem wnioskodawcy niezbędna jest także interpretacja art. 945 § 1 pkt 1 k.c. przez wyjaśnienie czy choroba psychiczna jaką jest zdiagnozowana u spadkodawczyni schizofrenia wyłącza zarówno świadome podjęcie decyzji jak i swobodę jej podjęcia, oraz czy w takim wypadku przesądza opinia psychiatrów, czy też sąd zobowiązany jest do przeprowadzenia oceny opinii w zestawieniu z innymi dowodami w sprawie.
Ocena wpływu schizofrenii na rozeznanie i swobodę podejmowania decyzji przez chorego nie należy do kwestii prawnych lecz do zagadnień faktycznych z zakresu medycyny, więc nie może być przedmiotem wykładni prawa, natomiast zakres obowiązków sądu w rekonstruowaniu okoliczności faktycznych na podstawie swobodnej oceny dowodów wynika wprost z art. 233 k.p.c. i został już wielokrotnie wyjaśniony, w tym sprecyzowane zostały kryteria oceny opinii biegłych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001/4/64).Skargi nie można było również uznać za oczywiście uzasadnioną.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienie SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Skarżący powinien w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawrzeć wyodrębniony wywód prawny wskazujący w czym wyraża się „oczywistość” naruszenia prawa (postanowienie SN z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I CZ 64/08, niepubl.; postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 37/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt IV CZ 200/01, nie publ.).
Tego rodzaju argumentów, przekonujących z narzucającą się siłą, że skarga rokuje duże szanse na jej uwzględnienie, wnioskodawca nie przytoczył. Powoływane przez niego braki formalne dowodu z opinii instytutu nie mogą być skuteczne skoro wnioskodawca nie zgłosił stosownych zastrzeżeń w trybie art. 162 k.p.c., a przy tym, na co zwraca uwagę uczestniczka – opinia jest prawidłowo podpisana (k. 181 akt).Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek przesądu (art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c.).Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w zw. z § 2 ust. 1 i 2, § 9 pkt 2 oraz § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst:
Dz. U. z 2013 r., poz. 461).