Supreme Court dismisses cassation appeal where applicant cites both obvious error and unresolved legal issue regarding easement orders.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by J.K. against a lower court order establishing a necessary way. The applicant argued the order was obviously erroneous and raised an unresolved legal issue regarding the court's authority to issue removal orders in non-procedural easement cases. The court ruled that these two grounds cannot coexist for the same legal provision, as an unresolved issue precludes a finding of obvious error, and the legal question had already been settled in prior precedent.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 pkt 1, 4 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises a serious, unresolved legal issue or involves an obvious violation of law; if both grounds concern the same provision, the appeal is inadmissible because an unresolved issue negates the possibility of obvious error.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 816/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku M. D. c. M., M. D. c. W., Z. D., Gminy D., W. K., S. K. i B. M. przy uczestnictwie Y. R., P. R., M. F., K. R., A. D., K. D.,X. D., J. K., F. K. , L. N., J.R. i Ł. R.o ustanowienie drogi koniecznej,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 września 2016 r.,na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki J. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt V Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od J.K. na rzecz S. K. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 24 września 2015 r. Sąd Okręgowy w R. uwzględniając częściowo apelację wnioskodawców zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji o ustanowieniu drogi koniecznej, w ten tylko sposób, że zobowiązał uczestniczkę postępowania J.K. do usunięcia z tej drogi stojącego na niej ogrodzenia nie tylko na linii A-B, B-C i D-C, jak orzekł Sąd pierwszej instancji, lecz dodatkowo też na odcinku C-A.
Apelacja uczestniczki J. K. została oddalona w całości.W skardze kasacyjnej uczestniczka ta jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Stwierdziła, że skarga jest oczywiście uzasadniona z uwagi na to, że w zaskarżonym orzeczeniu Sąd II instancji nakazał uczestniczce usunięcie ogrodzenia z ustanowionego szlaku służebnego, mimo że takie orzeczenie w zaistniałym stanie faktycznym mogło zapaść jedynie w postępowaniu o ochronę własności tj. w trybie procesowym, zgodnie z art. 222 § 2 w zw. z art. 251 k.c. Jak ewentualną przesłankę wniosku wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: czy w orzeczeniu wydanym w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej sąd, orzekając w trybie nieprocesowym, może orzec o nakazie usunięcia urządzeń znajdujących się w przebiegu ustanowionego szlaku służebnego drogi koniecznej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie powstałe na tle określonego przepisu prawa, wywołujące poważne wątpliwości, kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne, a mimo to nie rozstrzygnięte jeszcze przez Sąd Najwyższy, choć jest to konieczne nie tylko do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, lecz także dla rozwoju judykatury.
Chodzi zatem o poważne i istotne zagadnienie prawne o charakterze ogólnym i uniwersalnym, nie rozwiązane jeszcze przez Sąd Najwyższy (porównaj między innymi postanowienia z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, nie publ.).Natomiast skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r.
I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, nie publ.).W świetle takiego rozumienia obu powyższych przesłanek przedsądu, nie mogą one jednocześnie stanowić skutecznej podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jeżeli dotyczą tej samej kwestii. Innymi słowy nie może być oczywiście uzasadniona skarga kasacyjna zarzucająca oczywiste naruszenie określonego przepisu prawa, jeżeli w tej samej skardze jako drugą podstawę wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazano istotne zagadnienie prawne występujące na tle tego samego przepisu i dotyczące tej samej kwestii.
Jeżeli bowiem na tle przepisu powstało istotne zagadnienie prawne, to jego naruszenie przez sąd nie może mieć charakteru oczywistego, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Obie te przesłanki przedsądu nie mogą być także wskazane jako alternatywne, bowiem obowiązkiem skarżącego jest wskazanie prawidłowej podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego dokonanie za niego wyboru w tym zakresie.Już zatem tylko z tych przyczyn nie może być skuteczny wniosek uczestniczki postępowania o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparty na alternatywnie wskazanych przesłankach przedsądu przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c., odwołujący się z jednej strony do zarzutu oczywiście bezpodstawnego orzeczenia przez Sąd II instancji nakazu usunięcia z ustanowionej drogi koniecznej istniejących na niej przeszkód, a z drugiej strony wskazujący jako istotne zagadnienie prawne problem, czy sąd może w postanowieniu o ustanowieniu drogi koniecznej orzec taki nakaz.Należy też wskazać, że kwestia ta została już rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego zarówno w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 1961 r.
III CO 21/61 (OSNC 1963/1/14), jak i w uchwale z dnia 5 listopada 2014 r. III CZP 74/14 (OSNC 2015/7-8/85), w których stwierdzono, że ze względu na zasady ekonomii procesowej i konieczność minimalizacji społecznych kosztów postępowania, sąd w postanowieniu o ustanowieniu drogi koniecznej powinien także orzec o nakazach lub zakazach niezbędnych do urządzenia drogi i korzystania z niej.Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. db