Supreme Court dismisses appeal on acquisition of ownership, citing lack of obvious legal error in lower court's interpretation of possession rules.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by M. L. and R. L. against the district court's ruling on the acquisition of ownership through prescription. The appellants argued that the lower court failed to correctly interpret the Civil Code provisions regarding possession and good faith, which they claimed rendered the legal assessment of their claim impossible. The court rejected this argument, stating that the appellants did not demonstrate an obvious legal error requiring cassation review, as the interpretation of possession rules in the context of emphyteutic rights is not self-evident and allows for diverse judicial assessments.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if the applicant demonstrates an obvious legal error; mere disagreement with the lower court's interpretation of possession rules or prescription requirements does not satisfy this threshold.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 636/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Kowalski w sprawie z wniosku M. L., R. L.z udziałem A. S., W. S., M. K., Z. P., Skarbu Państwa - Starosty Powiatu […]o zasiedzenie,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2022 r.,na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w K.z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawców R. L. i M. L. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 stycznia 2021 r. w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia przy uczestnictwie A. S., W. S., M. K., Z. P. oraz Skarbu Państwa - Starosty Powiatu C. należy podnieść, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, o przede wszystkim publicznoprawnym celu (postanowienia SN: z 7.10.2020 r., II CSK 670/19; z 24.02.2016 r., V CSK 488/15). Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie.
Rolą skargi kasacyjnej nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających uchybienia, lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i prawa pozytywnego. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący przytoczyli przesłankę z art. 3989 § 1 punkt 4 k.p.c., tj. oczywistą zasadność skargi. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (m.in. postanowienia SN: z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07; z 26 lutego 2008 r., II UK 317/07; z 9 maja 2008 r., II PK 11/08; z 21 maja 2008 r., I UK 11/08, z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08).
Skarżący powinien zawrzeć w skardze wyodrębniony wywód prawny wskazujący, w czym przejawia się oczywistość naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (por. postanowienia SN: z 5 września 2008 roku, I CZ 64/08, z 19 grudnia 2001 roku, IV CZ 200/01, z 9 czerwca 2008 roku, II UK 37/08) . Skarżący wskazali, że oczywistej zasadności skargi upatrują w fakcie, że Sąd drugiej instancji dokonując wykładni art. 172 § 1 k.c. nie uwzględnił prawidłowej wykładni art. 336 k.c. in principio przy zastosowaniu art. 339 k.c. w zw. z art. 340 k.c. i art. 337 k.c., co uniemożliwiło dokonania prawidłowej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego a mianowicie czy wnioskodawcy uzyskali samoistne posiadanie w dobrej wierze i wykonywali je przez wymagany ustawowo do zasiedzenia czas.
Jak wskazali, błędna wykładnia powyższych regulacji skutkowała nieprawidłową oceną prawną ustalonego stanu faktycznego. Sporna nieruchomość jest przedmiotem użytkowania wieczystego ze wszystkim tego konsekwencjami prawnymi, w tym dotyczącymi korzystania z niej a mimo to od chwili objęcia jej w posiadanie przez wnioskodawców, właściciel nie podjął żadnych kroków prawnych lub faktycznych aby istniejący stan rzeczy zmienić.Stanowiska tego nie sposób podzielić. Skarżący nie wykazali kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia.
Nie przedstawili wywodu prawnego odnosząc się do twierdzeń w przedmiocie oczywistej zasadności skargi w sposób lakoniczny, zaś przedstawiona argumentacja w istocie stanowi polemikę z prawidłowością postępowania Sądu Okręgowego w zakresie dotyczącym wykładni przepisów prawa materialnego. Wykładnia wskazywanych przez skarżących przepisów, dotycząca samoistności posiadania i spełnienia przesłanek zasiedzenia wiąże się z oceną stanu faktycznego, zaś możliwość różnorodnych ocen w zakresie wykładni tych regulacji przemawia za brakiem oczywistości skargi.
Odnośnie błędnej wykładni art. 339 k.c. w zw. z art. art. 336 k.c. należy wskazać, że charakter skutków prawnych oddania gruntu w użytkowanie wieczyste dla określenia sytuacji prawnej właściciela gruntu i użytkownika wieczystego oraz użytkownika wieczystego i osób trzecich w kontekście wykładni przepisów o zasiedzeniu był przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, który uznał, że posiadanie w zakresie odpowiadającym użytkowaniu wieczystemu, nie jest tożsame z posiadaniem właścicielskim i nie prowadzi do zasiedzenia własności nieruchomości, a samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste nie może nabyć własności, lecz co najwyżej, użytkowanie wieczyste.
Do biegu terminu zasiedzenia prawa własności nieruchomości nie zalicza się okresu jej posiadania w zakresie treści prawa użytkowania wieczystego (postanowienie SN z 14 marca 2012 r. II CSK 127/11; uchwała SN z 28 marca 2014 r., III CZP 8/14, OSNC 2015/1/6). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. O wniosku Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym rozstrzygnięto po myśli art. 520 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.