Supreme Court dismisses appeal for lack of significant legal issue and obvious justification under Polish Civil Procedure Code.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the appellant's cassation appeal against a final judgment in a personality rights dispute. The appellant argued for legal inconsistency and obvious justification but failed to provide distinct, substantive arguments distinguishing the lower court's fact-finding from the Supreme Court's standards. The court ruled that the appeal lacked the required public interest significance and did not meet the statutory thresholds for acceptance.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3981 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3984 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises a significant legal issue requiring uniform interpretation or constitutes an obvious violation, requiring distinct and substantive justification beyond mere citation of procedural errors.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I CSK 6169/22 POSTANOWIENIE 14 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski na posiedzeniu niejawnym 14 grudnia 2023 r. w Warszawiew sprawie z powództwa Fundacji […] w W.przeciwko A.G.o ochronę dóbr osobistych,na skutek skargi kasacyjnej Fundacji […] w W.od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodziz 13 maja 2022 r., I AGa 329/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł z odsetkami wynikającymi z art. 98 §11 k.p.c. za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 13 maja 2022 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 16 września 2021 r. oddalającego jej powództwo o ochronę dóbr osobistych.W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, powódka wskazała przyczyny kasacyjne określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.
Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa.
Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przyczynę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien odpowiednio sformułować zagadnienie prawne, wskazać przepisy prawa, na których tle zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą możliwość rozbieżnych ocen prawnych oraz świadczącą o istotności tego zagadnienia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.).
Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i rozstrzygnięcia sprawy, w której zagadnienie powstało (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2012 r., II CSK 180/12, niepubl. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.), wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem nie było dotychczas rozstrzygnięte w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.).Natomiast skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe.
O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r., V CSK 168/18, niepubl.).We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka stwierdziła, że wyrok w sposób oczywisty narusza przepisy art. 23 k.c., art. 24 k.c. w zw. z art. 43 k.c. oraz art. 6 k.c., a także art. 664 § 1 k.c. Jednocześnie wskazała, że występują oczywiste zagadnienia prawne: 1.
„czy w ramach art. 24 Kodeksu cywilnego dzwonienie do kontrahentów partnera biznesowego lub wypytywanie współpracowników partnera biznesowego - czy partner biznesowy ma problemy finansowe, w tym czy terminowo realizuje zobowiązania i w jakiej części - pomimo świadomości, iż partner biznesowy ma zgromadzone na posiadanych rachunkach bankowych kwoty pieniężne, którymi mógłby z góry, nawet „z dnia na dzień", wypełnić wszelkie zobowiązania pieniężne wynikające z łączących strony zobowiązań (w tym przypadku umowy najmu nieruchomości), z zastrzeżeniem, że partner biznesowy uiszcza wynajmującemu czynsz najmu w pomniejszonej wysokości z przyczyn jasno wskazanych, tj. nieusunięcia zgłoszonych wad w najmowanej nieruchomości, stanowi naruszenie dóbr osobistych tego podmiotu poprzez próbę celowego wpłynięcia na utratę dobrego imienia oraz renomy, mając na względzie iż ten podmiot gospodarczy, będący najemcą, jest przedsiębiorcą; 2.
„czy art. 664 § 1 Kodeksu cywilnego uprawnia najemcę do obniżenia czynszu najmu w umowie zawartej na czas oznaczony z datą pewną na mocy jednostronnego oświadczenia najemcy skierowanego do wynajmującego w przypadku, gdy w najmowanej nieruchomości występują wady, a w jednostronnym oświadczeniu najemca wskazuje występujące lub ujawnione wady, zaś wynajmujący nie usuwa wad we wskazanym w umowie lub oświadczeniu terminie, a wady te nie były znane lub nie istniały na dzień zawarcia pomiędzy stronami umowy najmu, a w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie - czy wynajmujący wypytując kontrahentów najemcy oraz jego współpracowników o sytuację finansową najemcy pomimo świadomości, co do powodu z jakiego najemca obniża czynsz w obniżonej wysokości, narusza dobra osobiste najemcy, o których mowa w art.. 24 k.c. w zw. z art. 43 k.c., w postaci renomy oraz dobrego imienia”.Stanowisko skarżącej jest wewnętrznie sprzeczne, jeżeli bowiem w sprawie rzeczywiście występuje istotne zagadnienie prawne, od którego wyjaśnienia zależy prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, to ewentualny błąd orzeczniczy popełniony przez sąd drugiej instancji nie może mieć tym samym charakteru oczywistego i podstawowego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I CSK 477/15, niepubl. i z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I CSK 707/17, niepubl.).Sformułowane przez skarżącą wątpliwości nie stanowią zagadnień prawnych w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Nie zmierzają bowiem do rozstrzygnięcia abstrakcyjnego zagadnienia prawnego, a oceny konkretnych okoliczności sprawy i zaakceptowania zajętego przez powódkę stanowiska co do trafności rozstrzygnięcia.
Przedstawione pytania i wspierająca je argumentacja nie odnosi się do żadnego problemu związanego z interpretacją przepisów prawa, lecz wyłącznie do zastosowania przepisów prawa w konkretnych okolicznościach faktycznych. Skarżąca nie wykazała również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego, wymaganie określone w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest tożsame z określonym w art. 3984 § 2 k.p.c., co oznacza, że skarżący powinien odrębnie przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie i odrębnie uzasadnić wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nawet jeżeli argumentacja prawna może się w pewnym zakresie pokrywać (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, Nr 10, poz. 156; z 5 czerwca 2001 r.
IV CZ 45/01, OSNC 2001, Nr 10, poz. 157; z 10 stycznia 2003 r. VCZ 189/02, niepubl.; z 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, niepubl.; z 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, niepubl.; z 11 kwietnia 2018 r., V CSK 547/17, niepubl.; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 567/17, niepubl.). Uzasadnienie oczywistej zasadności skargi nie może więc poprzestawać na odwołaniu do naruszeń prawa wskazanych w podstawach kasacyjnych. Uzasadnienia przyczyn kasacyjnych, kwalifikujących przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy nie może doszukiwać się w uzasadnieniu podstaw, niezależnie od tego, że chodzi w tym wypadku o zupełnie odmienne metody argumentowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2006 r., III CZ 93/06; niepubl., z 18 kwietnia 2012 r., I CSK 520/11, niepubl. oraz z 31 stycznia 2020 r., II CSK 432/19, niepubl.).Szczątkowa argumentacja przedstawiona na uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z jednej strony zdaje się opierać na twierdzeniu, że pozwana wypytując współpracowników stron oraz kontrahentów powódki, czy mają problemy finansowe z powódką, informowała ich, że to ona ma problemy finansowe z powódką, z drugiej zaś – na tezie, że podnosiła w tych rozmowach, iż to powódka ma problemy finansowe i jest niewypłacalna.
Jednakże poczynione w sprawie i wiążące Sąd Najwyższy (por. art. 39813 § 2 k.p.c.) ustalenia faktyczne nie stanowią podstawy dla stwierdzenia, że pozwana rozpowszechniała wśród współpracowników powódki oraz jej kontrahentów nieprawdziwe informacje o problemach finansowych powódki oraz jej niewypłacalności. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie uzasadnia też wniosku, że o oczywistym naruszeniu wskazanych przez skarżącą przepisów świadczy dokonana w nim ocena, iż działania pozwanej miały na celu ustalenie kondycji finansowej powódki, w związku z nieregulowaniem przez nią należności z tytułu najmu, nie zaś rozpowszechnianie informacji o jego niewypłacalności.
Z motywów zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Apelacyjny ustalił treść rozmów pozwanej, a także kontekst sytuacyjny, w jakim zostały przeprowadzone, rozumienie zapytań pozwanej i ich odbiór przez adresatów tych zapytań, a także badał to, czy zapytania skarżącej stały się lub mogły stać się podstawą negatywnych ocen powódki. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca nie przedstawiła argumentów wykazujących oczywistą zasadność twierdzeń podważających powyższe oceny i świadczących o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w rozumieniu przyjętym w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji. [ał] (K.L.)