Supreme Court dismisses appeal for lack of distinct legal grounds, requiring separate argumentation beyond substantive claims.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court's judgment on the obligation to make a declaration of will. The appellant argued for a substantive review of the material law violation, but the Court held that the request for admission lacked independent legal reasoning. The decision rests on the procedural requirement that the request for admission must stand alone as a distinct ground, separate from the substantive claims.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3984 § 2 k.p.c.: The request for admission of a cassation appeal must contain independent legal argumentation establishing the appeal's admissibility as a separate requirement, distinct from the substantive grounds of the appeal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
I CSK 5429/22 POSTANOWIENIE 11 stycznia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 11 stycznia 2024 r. w Warszawiew sprawie z powództwa M. S.przeciwko A. R.o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,na skutek skargi kasacyjnej A. R.od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lubliniez 23 maja 2022 r., I ACa 782/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwanego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującego od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.
W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany A. R. powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek wskazał na „(…) istnienie naruszenia przez Sąd II instancji przepisów prawa materialnego”, opisanego w uzasadnieniu podstaw skargi.
Zdaniem skarżącego, naruszenie to pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z wynikiem sprawy, legło u podstaw błędnego wyroku Sądu Apelacyjnego, stanowi zatem niewątpliwie podstawę kasacyjną i powinno być poddane kontroli w ramach merytorycznego rozpoznania skargi.W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, stanowi – obok podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) – odrębne i samodzielne wymaganie konstrukcyjne skargi kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.).
Wynika to z odmiennej funkcji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, która polega na przekonaniu Sądu Najwyższego, że merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej jest uzasadnione z punktu widzenia jej publicznoprawnych celów. Cele te sprawiają, że ocena podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia ma następczy charakter i jest warunkowana uprzednim pozytywnym zweryfikowaniem powodów przemawiających za jej przyjęciem do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Odsyłanie do uzasadnienia podstaw kasacyjnych w celu umotywowania przyczyn kasacyjnych jest w związku z tym niedopuszczalne i zapoznaje szczególną funkcję wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uniemożliwiając Sądowi Najwyższemu ocenę istnienia przyczyn kasacyjnych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2019 r., IV CSK 575/18 i powołane tam wcześniejsze orzecznictwo, a także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2020 r., II CSK 499/19 i z dnia 15 października 2020 r., IV CSK 175/20).Złożona skarga kasacyjna nie odpowiadała tym założeniom, albowiem wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania nie zawierał żadnej wyodrębnionej jurydycznej argumentacji, wykazującej – w formie jednej lub kilku zwartych i umotywowanych tez – z jakich przyczyn zaskarżony wyrok jest nie tylko błędny, lecz wadliwy w sposób elementarny i widoczny już na pierwszy rzut oka (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2013 r., III CSK 311/13, OSNC 2014, nr 7-8, poz. 83, z dnia 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7-8, poz. 91, z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18 i z dnia 15 września 2023 r., I CSK 4488/22), odsyłał natomiast do wywodów poświęconych podstawom kasacyjnym.
Ujęcie takie, jak wskazano wyżej, uniemożliwia Sądowi Najwyższemu ocenę przyczyn kasacyjnych, których zbadanie musi poprzedzać analizę zarzutów wypełniających podstawy kasacyjne, a tym samym – już z tego względu – stoi na przeszkodzie przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania.Ubocznie należało wskazać, że przepisy art. 898 § 1 k.c. i art. 5 k.c., operujące niedookreślonymi pojęciami i klauzulami o generalnym charakterze, takimi jak „rażąca niewdzięczność”, „społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa” i „zasady współżycia społecznego”, pozostawiają sądom meriti pewien zakres uznania pozwalający na uwzględnienie ogółu okoliczności konkretnej sprawy (por. w odniesieniu do „rażącej niewdzięczności” np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2014 r., I CSK 493/13).
Podstawy skargi – w zestawieniu z motywami zaskarżonego wyroku – nie pozwalały na tym tle uznać, iżby wyrażone w nim stanowisko było wadliwe w sposób rażący i widoczny już prima vista, co stanowi założenie przyczyny kasacyjnej wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Należało zatem odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [SOP] [ał]