Legislator Case Law & Legislation
I CSK 5193/22 AI generated

Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of significant legal issue regarding invalid consumer contract clauses.

Case Number I CSK 5193/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Poland dismissed the Bank's cassation appeal against the appellate court's judgment in a debt dispute. The appellant argued that the lower court incorrectly applied consumer protection laws by declaring specific contract clauses void rather than adjusting the interest rate. The court rejected this, ruling that the appeal did not present a significant legal issue requiring Supreme Court intervention. Consequently, the appeal was not accepted for examination, and the appellant was ordered to pay the costs.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3984 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises a significant legal issue or requires interpretation of laws causing serious doubts or divergences in case law; mere disagreement with the lower court's application of law does not suffice.

Keywords

AI generated
cassation appeal admissibility significant legal issue consumer contract clauses invalid contract sanctions proportionality principle consumer protection law appellate review scope

Cited Legislation

AI generated
art. 3989 § 1 k.p.c.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 5 kwietnia 2022 r.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 3984 § 2 k.p.c.
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.
art. 98 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. [SOP] [ał]
art. 3851 k.c.
Wyjaśniono, że niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.
art. 358 § 2 k.c.
3851 i art. 358‎§ 2 k.c., nie daje podstaw do zastąpienia klauzuli abuzywnej innym postanowieniem.
art. 189 k.p.c.
art. 58 k.c.
z art. 58 k.c. oraz w zw.
art. 3531 k.c.
z art. 3531 k.c.) ze względu na sprzeczność z naturą stosunku prawnego, a sankcja taka nie prowadzi jednak do naruszenia zasady proporcjonalności, pewności prawa i równości; wręcz przeciwnie - przywraca naruszoną przez przedsiębiorcę równość, proporcjonalność i pewność prawa.
dyrektywa 93/13
29 ze zm., dalej: „dyrektywa 93/13”) przewiduje w związku z wykorzystywaniem przez przedsiębiorcę nieuczciwych postanowień umownych.
art. 3989 § 1 k.p.c
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 5 kwietnia 2022 r.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01
postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.
uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21
uchwała Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20
56; uchwała Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, OSNC 2021, nr 6, poz.
postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lipca 2021 r., III CZP 41/20
40; postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lipca 2021 r., III CZP 41/20, MoP 2021, nr 15, s.
postanowienie Sądu Najwyższego z 31 maja 2022 r., I CSK 2314/22
wyroki TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18
wyroki TSUE z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20
wyrok Sądu Najwyższego z 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18
wyrok Sądu Najwyższego z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22
I ACa 1229/21
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I CSK 5193/22 POSTANOWIENIE 20 kwietnia 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski na posiedzeniu niejawnym 20 kwietnia 2023 r. w Warszawie,‎w sprawie z powództwa K. G. i P G.‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi ‎z 5 kwietnia 2022 r., I ACa 1229/21, 1.odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2.zasądza od skarżącej na rzecz powodów 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną pozwanej Bank S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 5 kwietnia 2022 r.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.

Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona.Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11).

Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. W ocenie skarżącej w sprawie występują istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do potrzeby odpowiedzi na pytania: „Czy przy dokonywaniu oceny stosunku prawnego, którego dotyczy zarzut zastosowania niedozwolonych postanowień umownych, tj. art. 3851 k.c. oraz art. 385² k.c. w zw. z art. 58 k.c. oraz w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 7 Dyrektywy 93/13 sąd powinien uwzględnić także podstawowe zasady porządku prawnego w Polsce oraz w Unii Europejskiej, takie jak zasada proporcjonalności, równości oraz pewności prawa ?” oraz „Czy w świetle przepisów art. 3851 k.c. w zw. z postanowieniami przepisu art. 385² k.c. oraz w zw. z przepisami art. 3 i art. 6 Dyrektywy 93/13 indywidualna ocena postanowień umowy pod kątem potencjalnej abuzywności może być oderwana od okoliczności zawarcia umowy, w tym w szczególności osobistych przymiotów konsumenta takich, jak doświadczenie, wiedza a także od sposobu jego postępowania (działań albo zaniechań) w procesie prowadzącym do zawarcia umowy kredytu ?’’Sformułowane przez skarżącą wątpliwości w kontekście wskazanych przepisów nie odpowiadają założeniom przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego dla rozumienia przesłanki występowania w prawie istotnego zagadnienia prawnego.

Wskazywany przez skarżącą problem nie nosi bowiem znamion „nowości”, gdyż kwestia ta była w ostatnim czasie przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. np. uchwała Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2022 r., III CZP 40/22; wyroki Sądu Najwyższego z 26 maja 2022 r., II CSKP 650/22; z 13 maja 2022 r.: II CSKP 293/22; II CSKP 405/22). W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że postanowienia umowy (regulaminu) określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej mają charakter niedozwolonych postanowień umownych (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21).

Wyjaśniono, że niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną. Nie jest również kontrowersyjne, że stwierdzenie niedozwolonego charakteru postanowienia w umowie kredytu może uzasadniać uznanie umowy za nieważną, (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r. - zasada prawna – III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; uchwała Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, OSNC 2021, nr 6, poz. 40; postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lipca 2021 r., III CZP 41/20, MoP 2021, nr 15, s. 775; wyroki TSUE z 3 października 2019 r.,‎C-260/18, Kamil Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG i z 29 kwietnia 2021 r„ C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A.).

Stwierdzenie nieważności umowy mieści się w zakresie sankcji, jaką dyrektywa rady 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. UE z 1993 r. L 95, s. 29 ze zm., dalej: „dyrektywa 93/13”) przewiduje w związku z wykorzystywaniem przez przedsiębiorcę nieuczciwych postanowień umownych. Niedopuszczalne jest zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego postanowienia umowy innym mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-odsetkowej. Żaden bowiem przepis prawa, w tym art. 3851 i art. 358‎§ 2 k.c., nie daje podstaw do zastąpienia klauzuli abuzywnej innym postanowieniem.

Uzupełnienie luk po wyeliminowaniu takiej klauzuli stanowiłoby bowiem zbyt daleko idącą modyfikację umowy w celu ratowania sytuacji prawnej przedsiębiorcy stosującego niedozwolone postanowienie umowne, (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 maja 2022 r., I CSK 2314/22 i wskazane tam orzeczenia).W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że sąd może zastosować sankcję w postaci stwierdzenia nieważności umowy ze względu na uznanie bezskuteczności niedozwolonych klauzul indeksacyjnych bez których przedmiotowa umowa nie może obowiązywać (art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 k.c. w zw. z art. 3531 k.c.) ze względu na sprzeczność z naturą stosunku prawnego, a sankcja taka nie prowadzi jednak do naruszenia zasady proporcjonalności, pewności prawa i równości; wręcz przeciwnie - przywraca naruszoną przez przedsiębiorcę równość, proporcjonalność i pewność prawa.

Na takim stanowisku stoi także Sądu Najwyższy, który wskazał, że działania sądu w razie stwierdzenia klauzuli abuzywnej mają mieć charakter sankcyjny, co oznacza osiągnięcie swoistego skutku zniechęcającego profesjonalnych kontrahentów, zawierających umowy z konsumentami do przewidywania w umowach z nimi nieuczciwych postanowień umownych. Taki skutek nie mógłby zostać osiągnięty gdyby umowa mogła zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy przez wprowadzenie do umowy warunków uczciwych. Kontrahent konsumenta niczym by bowiem nie ryzykował, narzucając nieuczciwe postanowienia umowne, skoro mógłby liczyć na to, że sąd uzupełni umowę przez wprowadzenie uczciwych warunków, które powinny być przez niego zaproponowane od razu (zob. np. wyroki SN z dnia: 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, OSP 2021, nr 2, poz. 7; 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22).Na marginesie należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej brak jest wskazania istotności odpowiedzi na drugie ze sformułowanych pytań dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy.Wobec powyższego, na podstawie art. 3989§ 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. [SOP] [ał]