Legislator Case Law & Legislation
I CSK 517/18 AI generated

Supreme Court dismisses appeal on inheritance form validity, citing no legal issue regarding joint wills under Polish law.

Case Number I CSK 517/18
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by the testatrix against the lower court's decision. The appellant argued that a joint will created in Germany raised significant legal questions regarding the validity of testamentary forms under the Hague Convention and the relationship between Polish and German inheritance rulings. The court determined that the suggested legal issues did not exist, as Polish law strictly defines a will as a document for a single testator, and the form was valid under German law where it was executed. Consequently, there was no substantial legal question requiring the Supreme Court's review.

Legislator headnote

AI generated

Art. 942 k.c.; art. 35 ust. 1 in fine p.p.m.; art. 1a) Konwencji Hadzkiej: A joint document containing dispositions by multiple persons does not constitute a valid testamentary instrument under Polish law, which requires a single testator, and the form is governed by the law of the place of execution.

Keywords

AI generated
joint testament validity Hague Convention form single testator requirement lex loci actus cassation appeal dismissal inheritance form conflict of laws

Cited Legislation

AI generated
art. 3989 § 1 k.p.c.
Z uwagi na powyższe, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).jw
art. 3989 § 2 k.p.c.
Z uwagi na powyższe, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).jw
art. 942 k.c.
Sąd Najwyższy wyraźnie stwierdził, że w art. 942 k.c., stanowiącym, że testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy, ustawodawca posługuje się pojęciem „testament” w znaczeniu dokumentu obejmującego oświadczenie ostatniej woli.
art. 35 ust. 1 in fine ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. - Prawo prywatne międzynarodowe
Zgodnie z art. 35 in fine ustawy z dnia 12 listopada 1965 r.
art. 1a) Konwencji podpisanej w Hadze dnia 5 października 1961 r.
art. 3989 § 1 k.p.c
Z uwagi na powyższe, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).jw
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c
3989 § 1 k.p.c.).Skarżące we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołały przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
art. 91 pkt 2 Konstytucji
art. 1102 k.p.c
art. 942 k.c
Sąd Najwyższy wyraźnie stwierdził, że w art. 942 k.c., stanowiącym, że testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy, ustawodawca posługuje się pojęciem „testament” w znaczeniu dokumentu obejmującego oświadczenie ostatniej woli.

Cited Case Law

AI generated
III CZP 91/70
W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, wpisanej do księgi zasad prawnych, z dnia 22 marca 1971 r., III CZP 91/70 (OSNC z 1971 r., z.
II CSK 294/12
Supreme Court dismisses appeal on inheritance acquisition under German law, rejecting constitutional violation claims.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I CSK 517/18 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku J. W.‎przy uczestnictwie A. M., K. N., C. B. i M. N.‎o stwierdzenie nabycia spadku,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 października 2018 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni J. W. i uczestniczki postępowania A. M.od postanowienia Sądu Okręgowego w W.‎z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt XXVII Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).Skarżące we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołały przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. to jest występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.

Zagadnienie to skarżące ujęły w dwa zapytania: 1. „Czy konstrukcja testamentu wspólnego sporządzonego przez małżonków czyniących z siebie wzajemnie spadkodawcę i spadkobiercę, jest rozporządzeniem tylko co do formy różniącym się od innych rodzajów testamentów i podlegającym art. 1 Konwencji podpisanej w Hadze 5 października 1961 r. dotyczącej kolizji praw w przedmiocie formy rozporządzeń testamentowych i prowadzącym do uznania ważności rozporządzenia testamentowego pod względem formy, jeżeli jest ona zgodna z prawem wewnętrznym miejsca, w którym spadkodawcy dokonali rozporządzenia, gdy testament taki jest nieważny w kraju wyłącznej jurysdykcji dla spadkodawcy, a jeśli tak, to czy polska ustawa (kodeks cywilny) da się pogodzić z Konwencją w rozumieniu art. 91 pkt 2 Konstytucji ?” i 2.

„Jaka jest relacja między orzeczeniem sądu polskiego stwierdzającym prawo do spadku a orzeczeniem (sądu) niemieckiego opartym na prawie niemieckim i ograniczonego rzeczowo do majątku położonego w Niemczech, co wyznacza kognicję polskiego sądu spadkowego, gdy część majątku objęta jest postanowieniem innego państwa w odniesieniu do majątku położonego na jego terytorium po uchyleniu art. 1102 k.p.c. a przed wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego (Dz.Urz.

UE L 201 z 27.07.2012, str. 107, ze zm.)?” Niezależnie od tego, że zapytania są niejasno sformułowane i w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie, na tej przesłance, skargi kasacyjnej do rozpoznania, brak jest wyczerpującego uzasadnienia prawnego zarysowanych wątpliwości, Sąd Najwyższy zauważa, że sugerowane zagadnienia w sprawie nie występują. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, wpisanej do księgi zasad prawnych, z dnia 22 marca 1971 r., III CZP 91/70 (OSNC z 1971 r., z. 10, poz. 168) Sąd Najwyższy wyraźnie stwierdził, że w art. 942 k.c., stanowiącym, że testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy, ustawodawca posługuje się pojęciem „testament” w znaczeniu dokumentu obejmującego oświadczenie ostatniej woli.

Tak, więc według art. 942 k.c. dokument obejmujący testament, w szczególności pisemny testament, może zawierać rozrządzenie tylko jednego spadkodawcy. Takie rozumienie przepisu oznacza, że chodzi tu o formę testamentu. Zgodnie z art. 35 in fine ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. - Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. Nr 46, poz. 290), w zakresie formy testamentu wystarcza zachowanie formy przewidzianej przez prawo państwa, w którym czynność została dokonana, przy czym wyprzedzające zastosowanie ma art. 1a) Konwencji dotyczącej kolizji praw w przedmiocie formy rozporządzeń testamentowych sporządzonej w Hadze dnia 5 października 1961 r. (Dz.

U. z 1969 r., Nr 34, poz. 284) stanowiący, że rozporządzenie testamentowe jest ważne pod względem formy, jeżeli jest ona zgodna z prawem wewnętrznym miejsca, w którym spadkodawca dokonał rozporządzenia. Spadkodawczyni, która w chwili śmierci była obywatelką Polski, sporządziła w miejscu swego zamieszkania, to jest w Niemczech, testament w postaci dokumentu obejmującego oświadczenia woli jej i jej męża, oba na wypadek śmierci. Zgodnie z powołanymi przepisami ważność formy testamentu podlegała ocenie według prawa miejsca sporządzenia, a więc według prawa niemieckiego.

Prawo niemieckie taką formę testamentu przewiduje. Brak, więc istotnej wątpliwości prawnej w zagadnieniu pierwszym powoduje, że nie było podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania z podanej przyczyny. Podobnie odnieść należy się do wątpliwości skarżących ujętych w drugim punkcie zagadnienia. Pytanie o relację miedzy postanowieniem sądu polskiego i niemieckiego rozstrzygającego o dziedziczeniu po spadkodawczyni w zakresie majątku położonego w Niemczech nie ma związku z rozpoznawaną sprawą, w tym znaczeniu, że nie wpływa na treść rozstrzygnięcia wydanego w rozpoznawanej sprawie.

O dziedziczeniu znajdującego się na terytorium Niemiec majątku spadkodawczyni (obywatelki RP, a więc mającej w Niemczech status cudzoziemca), Sąd niemiecki orzekł zgodnie ze swoim prawem procesowym. Gdyby sąd polski orzekał o nabyciu spadku po cudzoziemcu, według prawa ojczystego cudzoziemca (a nie na jego rzecz, jak to się sugeruje w skardze), to w zakresie praw rzeczowych na nieruchomość orzekłby analogicznie, z uwagi na obowiązujące w tym zakresie przepisy procesowe to jest uprzednio art. 1102 k.p.c., a obecnie art. 11102 k.p.c. (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2013 r.

II CSK 294/12 OSNC-ZD z 2013 r., z. 4, poz. 75). Z uwagi na powyższe, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).jw