Cassation appeal dismissed for failure to meet statutory requirements and lack of public law grounds.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the cassation appeal because the applicant failed to meet the specific requirements of Article 3984 of the Code of Civil Procedure. The applicant argued that they were deprived of the right to defense due to the court's refusal to appoint a lawyer and provide broader legal instructions. The court found that the applicant actively participated in proceedings and did not demonstrate incompetence or ignorance of procedural rules, thus rejecting the claim of deprivation of defense.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3984 k.p.c.; Art. 379 pkt 5 k.p.c.: A cassation appeal must be filed with a specific request and justification based on public law grounds; deprivation of the right to defense requires a cumulative showing of procedural violation, exclusion of action, and inability to defend, which is not established by mere refusal to appoint a lawyer or standard legal instructions.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 471/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa Ł.S.przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w W. o zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2021 r.,na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej od powoda kwotę 2700,- (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego;
3) przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego w (…) pełnomocnikowi powoda adw. P.C. wynagrodzenie w kwocie 2700,- (dwa tysiące siedemset) złotych podwyższone o stawkę podatku VAT z tytułu udzielenia nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 k.p.c. wskazując na cechy konstrukcyjne skargi i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 3984 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym.Wskazywane przez skarżącego, jako podstawa nieważności postępowania zarówno przed Sądem pierwszej, jak i drugiej instancji, pozbawienie możności obrony praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) zachodzi wówczas, gdy strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać udziału w postępowaniu lub w jego istotnej części.
Pozbawienie to musi w sposób bezwzględny wyłączać możność obrony, chociaż nie można go utożsamiać z całkowitym wyłączeniem strony od udziału w postępowaniu. Zgodnie z dominującym poglądem judykatury, przyczyny pozbawienia strony możności obrony praw nie obejmują decyzji procesowych sądu dotyczących postępowania dowodowego, w tym odmowy przeprowadzenia zawnioskowanego dowodu lub jego pominięcia lub braku decyzji w tym przedmiocie. Skarżący wywodzi, że pozbawienie możliwości obrony jego spraw nastąpiło w szczególności poprzez odmowę ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu i odstąpienie w takiej sytuacji od szerszego pouczenia na temat jego praw.O zaistnieniu pozbawienia strony możliwości obrony swych praw przesądza kumulatywne (łączne) wystąpienie trzech okoliczności: naruszenia przez sąd przepisów procesowych będących źródłem uprawnień strony, wpływu tego uchybienia na wyłączenie możliwości działania strony w postępowaniu i niemożności obrony swych praw w postępowaniu w następstwie wystąpienia obu uprzednio wymienionych okoliczności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2017 r., IV CSK 350/16, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2021 r., I CSK 714/20).
Odmowa ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu, skutkująca pozbawieniem jej możności obrony swych praw, a tym samym nieważnością postępowania, ma miejsce tylko wtedy, gdy strona swoim zachowaniem wykazuje nieznajomość reguł postępowania lub nieporadność, prowadzącą do tego, że przy faktycznym lub prawnym skomplikowaniu sprawy nie jest w stanie wykorzystać prawnych możliwości prawidłowego jej prowadzenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2019 r., II CSK 337/18, niepubl., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2020 r., I CSK 411/19, OSNC 2021 r., nr 3, poz. 20).
Do tego zagadnienia szeroko odniósł się Sąd Apelacyjny i wyrażonemu stanowisku nie można przypisać nieprawidłowości. Powód brał aktywny udział w postępowaniu składając szereg pism procesowych i przedstawiając swoje stanowisko oraz wskazując na dowody i brak podstaw do przyjęcia, że przejawiał w sprawie nieporadność. We wniosku powód nie precyzuje, co rozumie przez „szersze pouczenie na temat praw skarżącego”, a z protokołu rozprawy wynika, że był pouczony w trybie art. 304 k.p.c. Powołuje się również na wywody w dalszej części skargi ale pomija, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębnie konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.) i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń.Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 99, 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 i § 10 ust, 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800 ze zm.), zaś o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu na podstawie § 4 ust. 1 i 3, § 8 ust. 6 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.
U. 2019, poz. 18). ke