Supreme Court dismisses cassation appeal challenging property return based on ingratitude, citing lack of procedural errors.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal regarding a dispute over property return based on ingratitude. The lower courts found the defendant did not commit ingratitude as he did not mistreat the appellant and merely defended his mother against the appellant's violence. The court rejected the appeal because the appellant merely contested factual findings without proving procedural violations or obvious legal errors.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3983 § 1 k.p.c.; Art. 898 § 1 k.c.: A cassation appeal is not admissible if it merely disputes factual findings without demonstrating procedural violations or obvious legal errors that justify overturning the judgment.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 453/15 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa E. P.przeciwko G. P.o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 marca 2016 r.,na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznaje adw. Ł. D. od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w […]) kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł podwyższoną o podatek od towarów i usług w stawce należnej za czynności tego rodzaju, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Powód E. P. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 marca 2015 r. oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 16 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy oddalił jego powództwo o zobowiązanie pozwanego G. P. do złożenia oświadczenia woli o powrotnym przeniesieniu na powoda prawa własności szeregu nieruchomości położonych w Ł. oraz udziału w nieruchomości położonej w K., w związku z odwołaniem darowizny z powodu rażącej niewdzięczności. Sądy obu instancji uznały, że pozwany nie dopuścił się rażącej niewdzięczności wobec powoda, nie traktował źle ojca, nie wchodził z nim w otwarty konflikt.
Był jedynie uczestnikiem konfliktu pomiędzy powodem a jego żoną, matką pozwanego, gdyż mieszkał z rodzicami i stawał w obronie matki, wobec której powód stosował przemoc. Sądy nie zgodziły się ze stanowiskiem powoda, że pozwany był nielojalny, ponieważ nie stanął po jego stronie w konflikcie z żoną, mimo przekazania mu całego majątku. Tak subiektywnie pojmowaną niewdzięczność Sądy oceniły jako nieodpowiadającą kryteriom art. 898 § 1 k.c. W skardze kasacyjnej opartej na obydwu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c. powód zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 898 § 1 k.c. i uchybienie przepisom postępowania - art. 233 § 1 w zw. z art. 382 i art. 391 k.p.c.; art. 328 § 2 w zw. z art. 233 § 1 i art. 391 k.p.c. oraz art. 217 § 1 w zw. z art. 391 k.p.c. We wnioskach domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w punkcie I i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego Sądowi Apelacyjnemu w […] a ponadto zasądzenia na rzecz pełnomocnika powoda z urzędu kosztów udzielonej lecz nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną.
Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący uzasadnił potrzebę rozpatrzenia jego skargi przesłankami przewidzianymi w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c., to znaczy występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do pytania: „czy Sąd Apelacyjny w toku orzekania o istnieniu lub nieistnieniu przejawów rażącej niewdzięczności ze strony pozwanego, powinien był wziąć pod uwagę ustalenia faktyczne dotyczące zachowania G.
P. wobec ojca, jakie poczynił Sąd Okręgowy w T. w postępowaniu, w którym Powód występując przeciwko synowi, domagał się ochrony prawa służebności mieszkania i takową ochronę uzyskał?” Nadto skarżący wskazał, iż jego skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona ze względu na fakt, „iż pomimo przekazania synowi dorobku całego życia powód w dalszym ciągu zmuszony jest mieszkać w Hotelu przy O. w K.; syn i małżonka opuścili go i nadal nie interesują się jego losem; czynią przy tym wszelkie starania o to, by Pan E. P. nie wprowadził się do swojego rodzinnego domu, w którym ma prawo mieszkać na podstawie prawa służebności”.Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozpatrzenie przyczyni się do rozwoju myśli prawnej i będzie miało znaczenie nie tylko do oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także znajdzie zastosowanie przy rozstrzyganiu innych podobnych spraw.
Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których powstały wątpliwości. Tych cech nie zawiera zagadnienie przedstawione przez skarżącego. Z treści postawionego pytania i towarzyszącej mu argumentacji wynika, że powód nie zgadza się z poczynionymi w sprawie ustaleniami faktycznymi i uważa, że rozstrzygając sprawę sąd powinien przyjąć ustalenia poczynione w innym postępowaniu.
Kwestia wpływu innej sprawy rozstrzygniętej w postepowaniu sądowym nie jest jednak zagadnieniem wymagającym dalszych wyjaśnień, gdyż została omówiona w ramach wykładni art. 365 i art. 11 k.p.c. i w każdym wypadku związanie ograniczone jest do treści wyroku, a na motywy zawarte w uzasadnieniu rozciąga się tylko w takim zakresie, w jakim są konieczne dla wyjaśnienia jego przedmiotu, chyba że wcześniejsze rozstrzygniecie dotyczy kwestii prejudycjalnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r., IV CSK 726/14, LEX nr 1827141).
Dostrzeżone przez skarżącego zagadnienie nie uzasadnia więc wniosku o przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, zachodzi z kolei tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie, a zarzucona wadliwość powoduje, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15, LEX nr 1770910).
Rozpatrywana skarga nie spełnia tych warunków. Skarżący w istocie polemizuje z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sądy obu instancji, co na etapie postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne jeśli nie zachodzą podstawy do zakwestionowania prawidłowości toku postępowania dowodowego i przeprowadzenia kompleksowej oceny jego wyników. Zarzuty procesowe nie zawierają argumentów przekonujących o tego rodzaju oczywistych nieprawidłowościach. Z ustaleń tych wynika, że powód nie wraca do budynku, w którym przysługuje mu służebność mieszkania w wyniku własnej decyzji, a nie z powodu działań syna, który tam już nie mieszka.
Nie wynika z nich natomiast, by powód znajdował się w sytuacji wymagającej bezpośredniej pomocy syna, której ten mu odmówił. Nie można więc uznać, że rozstrzygniecie sprawy nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 898 § 1 k.c. lub wskazanych przepisów procesowych. Z uwagi na to, że przytoczone przez skarżącego podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzą, a jednocześnie okoliczności sprawy nie wskazują, aby zachodziły inne przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia tej skargi do rozpatrzenia.Orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi przez adwokata z urzędu wynika z treści § 2 ust. 1, 2 i 3, § 6 pkt 6, § 13 ust. 4 pkt 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst:
Dz.U. z 2013 r., poz. 461) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). jw [l.n]