Supreme Court dismisses appeal on easement acquisition, ruling arguments were factual disputes not legal questions.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by two companies against a lower court's decision establishing a necessary way easement. The appellants argued over the start date of the prescription period and the burden of proof regarding permanent usage, but the court found these to be factual disputes rather than legal issues. Consequently, the court ruled that the arguments constituted inadmissible debate on established facts under the Civil Procedure Code.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3983 § 3 k.p.c.: The Supreme Court rejects cassation appeals where the raised issues concern factual determinations made by lower courts rather than unresolved legal questions requiring interpretation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 4291/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. […] w C.z udziałem G. spółki jawnej w C. i S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C.o zasiedzenie służebności,na posiedzeniu niejawnym 7 lutego 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,na skutek skargi kasacyjnej uczestnikówod postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicachz 14 stycznia 2022 r., sygn. akt IV Ca 543/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. ustala, że każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
UZASADNIENIE
G. sp. j. z siedzibą w C. oraz S. sp. z o.o. z siedzibą w C. – uczestnicy postępowania z wniosku Wspólnoty mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. […] w C. o zasiedzenie służebności drogi koniecznej – wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z 14 stycznia 2022 r., którym zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w Chorzowie z 4 marca 2020 r. poprzez stwierdzenie zasiedzenia służebności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).W niniejszej skardze oparto się na przyczynach przyjęcia skargi do rozpoznania wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Skarżący przedstawili następujące zagadnienia prawne:1.czy przyjęcie wyjątku od zasady trwałego i widocznego urządzenia wymaganego do zasiedzenia służebności drogi koniecznej wymaga udowodnienia i czy na stronie wnioskującej spoczywa ciężar dowodu?2.od kiedy należy liczyć rozpoczęcie biegu zasiedzenia oraz czy prawidłowe jest przyjęcie stanowiska, że bieg rozpoczął się z chwilą wyodrębnienia własności pierwszego lokalu w nieruchomości, a nie z chwilą ukonstytuowania się wspólnoty mieszkaniowej?Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. – zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z dnia 14 września 2012 r., I UK 218/12), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z dnia 24 października 2012 r., I PK 129/12).
Wspomniane wątpliwości muszą znajdować się w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2014 r., III CZP 79/14, BSN 2014, nr 11, s. 7), który powinien wynikać z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 r., III CZP 71/13). Istotne zagadnienie prawne należy zatem postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego, a wątpliwości z nim związane muszą mieć charakter wyłącznie prawny, czyli nie mogą obejmować elementów stanu faktycznego sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2012 r., III CZP 14/12, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14).Skarżący nie uczynili zadość tym wymaganiom, ponieważ przedstawione przez nich zagadnienia odnoszą się bezpośrednio do stanu faktycznego jednostkowej sprawy, a bez uwzględnienia elementów tego stanu faktycznego miałyby zbyt ogólny charakter.
Dodatkowo skarżący opierają swój wywód na założeniu niezgodnym z ustaleniami stanu faktycznego przyjętymi przez sądy meriti. Sąd Okręgowy ustalił bowiem, że w niniejszej sprawie tym [trwałym i widocznym] urządzeniem są: pochylnia, a wcześniej schody wybudowane na nieruchomości władnącej prowadzące z powierzchni jej podwórza na podwórze nieruchomości obciążonej (istniejące od momentu wybudowania budynku przy […]) i utwardzenie powierzchni podwórka nieruchomości obciążonej kostką brukową, a wcześniej płytami betonowymi.
Ponadto Sąd zauważył, że brak jednego, zwyczajowego toru poruszania się po podwórzu, przez które następował transport do nieruchomości wnioskodawcy nie świadczy o braku wykonywania uprawnień właściwych dla służebności drogi koniecznej, a jedynie pozwoliłoby na zasiedzenie służebności również w szerszym zakresie niż żądał tego wnioskodawca. Z kolei przyjęcie początkowej daty biegu zasiedzenia na 1981 r. wiąże się bezpośrednio z powstaniem trwałego i widocznego urządzenia w postaci schodów wybudowanych na nieruchomości władnącej, prowadzących z powierzchni jej podwórza na podwórze nieruchomości obciążonej oraz płyt betonowych) oraz chwilą, w której zasada, iż nie można zasiadywać własnego gruntu przestała działać w odniesieniu do pierwszego wyodrębnionego na nieruchomości lokalu.
Wynika zatem bezpośrednio z faktycznego i prawnego stanu tej konkretnej sprawy i nie sposób wywodzić z niej zasady o charakterze jurydycznym. Zagadnienia przedstawione przez skarżących stanowią zatem niedopuszczalną na mocy art. 3983 § 3 k.p.c. polemikę z ustaleniami stanu faktycznego poczynionymi przez sądy meriti. Choć skarżący przywołali w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania także potrzebę wykładni przepisów prawa oraz oczywistą zasadność, nie wskazali argumentów na uzasadnienie tych przyczyn przyjęcia skargi do rozpoznania.W związku z tym Sąd Najwyższy przypomina, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis prawa, będący źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych.
Wątpliwości te i rozbieżności należy przytoczyć, przedstawiając ich doktrynalne lub orzecznicze źródła. Konieczne jest wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej. Powołanie się na omawianą przesłankę wymaga również wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa (zob. m.in. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II PSK 193/21; oraz z 20 stycznia 2022 r., I CSK 790/21).Z kolei dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. musi być oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11; z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.[as]