Legislator Case Law & Legislation
I CSK 4197/23 AI generated

Supreme Court dismisses cassation appeal on mortgage loan invalidity, upholding lower court ruling.

Case Number I CSK 4197/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Poland dismissed the Bank's cassation appeal against a judgment declaring a foreign-currency mortgage loan invalid. The appellants argued for legal interpretation issues regarding currency clauses, but the court found no such issues remained. Consequently, the court rejected the appeal and ordered the bank to pay the plaintiffs' cassation costs.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3989 § 2 k.p.c.; Art. 98 § 1, 3, Art. 99 k.p.c.: A cassation appeal is rejected when no significant legal issues requiring uniform interpretation exist, and the lower court's decision does not violate public law principles.

Keywords

AI generated
cassation appeal dismissal foreign currency loan mortgage contract invalidity uniform judicial interpretation LIBOR clause validity

Cited Legislation

AI generated
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Art. 98 § 1 and 3 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3, art.
Art. 99 k.p.c.
98 § 1 i 3, art. 99 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6, ‎§ 10 ust.
§ 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 of the Minister of Justice Regulation of 22 October 2015 on fees for lawyers' activities
art. 3989 k.p.c
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
art. 3989 § 2 k.p.c
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
art. 99 k.p.c
98 § 1 i 3, art. 99 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
III CSK 159/17
Supreme Court allows appeal in execution case where unfair contract clause invalidates bank title enforceability.
I CSK 242/18
Supreme Court allows cassation appeal against appellate court judgment in civil dispute over bank payment obligations.
V CSK 382/18
Supreme Court quashes appeal allowing retrial on consumer credit invalidity and unjust enrichment claims. Consumer bank dispute over invalid mortgage loan terms and interest claims. Court remands case for further proceedings on restitution and damages. Consumer credit contract invalidity restitution unjust enrichment interest claims consumer protection law. Supreme Court quashes appeal remands case for retrial on consumer credit invalidity and unjust enrichment claims. Consumer bank dispute over invalid mortgage loan terms and interest claims. Court remands case for further proceedings on restitution and damages.
I CSKP 55/21
Supreme Court remands mortgage loan case for retrial on consumer protection clause validity and contract survival.
II CSKP 415/22
Supreme Court dismisses appeal, ruling consumer loan contract void due to prohibited foreign currency denomination clause.
C-26/13, Kásler and Káslerné Rábai
C-143/13, Matei
C-96/14, Van Hove
C-186/16, Andriciuc and Others
C-118/17, Dunai
C-260/18, Dziubak
II CSKP 694/22
Supreme Court quashes appeal ruling on Swiss franc mortgage contract, remanding case due to improper conversion to foreign currency loan.
II CSKP 293/22
Supreme Court voids abusive currency clauses in a CHF loan, allowing refund of overpaid amounts.
II CSKP 405/22
Supreme Court quashes appeal ruling that invalid currency clause converts loan to local currency contract.
II CSKP 713/22
Supreme Court quashes appeal ruling on mortgage loan dispute involving invalid clauses and currency risk disclosure failures.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I CSK 4197/23 POSTANOWIENIE 25 września 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska na posiedzeniu niejawnym 25 września 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa P. W. i M. W. ‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. ‎o zapłatę i ustalenie,‎na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. ‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku‎z 15 czerwca 2023 r., I ACa 1189/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz powodów P. W. i M. W. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia pozwanemu Bank spółce akcyjnej ‎w W. do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 30 lipca 2021 r., I C 421/20 Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwotę 22.527 zł 81 gr z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 marca 2020 r. do dnia zapłaty (pkt I), ustalił nieważność umowy o kredyt hipoteczny nr […] z 24 lipca 2006 r. zawartej pomiędzy powodami, a Bank1 S.A. w G. (pkt II) oraz orzekł o kosztach procesu.W wyroku częściowym z 30 grudnia 2022 r. Sąd Apelacyjny: zmienił punkt ‎I zaskarżonego rozstrzygnięcia w ten sposób, że zasądził na rzecz powodów łącznie 22.527,81 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 30 lipca 2021 r. do 10 listopada 2021 r. za jednoczesnym zaofiarowaniem lub zabezpieczeniem przez nich zwrotu na rzecz pozwanego 95.000 zł i oddalił powództwo w pozostałej części (pkt I); a nadto orzekł o kosztach postępowania drugoinstancyjnego (pkt II).

Wyrokiem końcowym z 15 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację pozwanego w pozostałej części. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku końcowego, zaskarżając go ‎w całości. Skarżący jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że w sprawie występują istotne zagadnienie prawne (sformułowane w punktach 1 do 6) oraz istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (wskazanych ‎w punktach 7 i 8).W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi ‎w interesie powszechnym. Rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno służyć ochronie obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania oraz zapewniać jednolitość orzecznictwa sądowego w takich sprawach, w których możliwe jest dokonanie zasadniczej wykładni przepisu prawa, mającej walor generalny ‎i abstrakcyjny.

W przepisach kodeksu postępowania cywilnego skarga kasacyjna została ukształtowana jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń, wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego ‎z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek, przewidzianych ‎w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś do merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. ‎W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione (zob. postanowienie Sądu Najwyższego ‎z 11 lipca 2023 r., I CSK 6201/22). Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga, by przedstawione w niej zagadnienie prawne było istotne, co wyraża się w jego znaczeniu dla rozwoju prawa lub precedensowym charakterze.

Chodzi więc o zagadnienie prawne, które będzie miało znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia konkretnej skargi kasacyjnej, lecz także dla praktyki sądowej w ogólności. Dla wykazania takiej jego kwalifikacji skarżący powinien określić treść i zakres zagadnienia prawnego oraz przytoczyć wyczerpujące argumenty prawne, prowadzące do rozbieżnych ocen i wątpliwości związanych ‎z rozumieniem, czy stosowaniem przepisów prawa, których zagadnienie dotyczy ‎i wskazać, czy były one już przedmiotem wypowiedzi judykatury. Istotnym zagadnieniem prawnym - w rozumieniu tego unormowania - jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy ‎i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa.

Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r.,‎ V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., ‎I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).W dacie orzekania o przyjęciu niniejszej skargi do rozpoznania, sformułowanemu przez skarżącego zagadnieniu prawnemu nie można już przypisać takiej kwalifikacji.

W uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego ‎z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 wyjaśniono m.in., że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego, odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej, stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej, wynikający ‎z przepisów prawa lub zwyczajów. Ponadto Sąd Najwyższy przesądził także, że ‎w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.

Jeżeli ‎w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, ‎a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy.

Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia. Sąd Najwyższy rozpoznając niniejszą sprawę jest związany tą uchwałą ‎(art. 88 ustawy o SN).Powołane przez skarżącego przepisy były przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. np. uchwała SN ‎z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; wyroki SN:

‎z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; ‎z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; ‎z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22; podobnie w orzecznictwie TSUE zob. wyroki: ‎z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Kásler i Káslerné Rábai, pkt 49-50; ‎z 26 lutego 2015 r., C-143/13, Matei, pkt 54; z 23 kwietnia 2015 r., C-96/14, Van Hove, pkt 33; z 20 września 2017 r., C-186/16, Andriciuc i in., pkt 35; ‎z 14 marca 2019 r., C-118/17, Dunai, pkt 48; z 3 października 2019 r., C-260/18, Dziubak, pkt 44).

Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu denominowanego ‎w walucie obcej umowa ta nie może wiązać stron w pozostałym zakresie ani jako kredyt złotówkowy (z oprocentowaniem obliczanym na podstawie wskaźnika LIBOR/SARON), ani jako tzw. kredyt czysto walutowy. W szczególności bowiem wskazuje się, że utrzymanie takiej umowy jako kredytu czysto walutowego prowadziłoby do niedopuszczalnego zniekształcenia woli stron, która ukierunkowana była od początku na wypłatę kredytu w walucie krajowej (por. wyroki SN: z 10 maja 2022 r., II CSKP 694/22; z 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22‎ i II CSKP 405/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 713/22 i II CSKP 943/22;

‎z 26 maja 2022 r., II CSKP 650/22, i z 24 czerwca 2022 r., II CSKP 10/22). Ponadto podniesione kwestie były przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego ‎(w odniesieniu do art. 3851 KC w kontekście dyrektywy 93/13 zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., ‎I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 30 września 2020 r., ‎I CSK 556/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 27 lipca 2021 r., ‎V CSKP 49/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22).W uchwale z 28 kwietnia 2022 r. (III CZP 40/22, OSNC 2022, Nr 11, ‎poz. 109) Sąd Najwyższy jednoznacznie wyjaśnił, że postanowienie umowne, uzależniające wysokość świadczenia od swobodnego uznania jednej ze stron, jest sprzeczne z naturą (właściwością) stosunku prawnego.

Jeżeli bank miałby w ten sposób określać wysokość własnego świadczenia (co występuje w przypadku kredytów denominowanych), takie zastrzeżenie godzi w istotę zobowiązania. Sprzeczność z naturą stosunku zobowiązaniowego w tym przypadku polega na wprowadzeniu do jego treści elementu nadrzędności jednej ze stron ‎i podporządkowania drugiej, co jest obce stosunkom zobowiązaniowym oraz stosunkom prywatnoprawnym w ogólności. Podsumowując, w dacie orzekania o przyjęciu niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania nie występują już zagadnienia prawne ani nie istnieje potrzeba dokonania wykładni przepisów prawa, wskazanych w skardze.

Sąd Najwyższy nie stwierdził też kwalifikowanego naruszenia prawa, uzasadniającego ze względów publicznoprawnych przyjęcie skargi do rozpoznania. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6, ‎§ 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia ‎22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.[SOP][ms] ‎