Supreme Court dismisses cassation appeal on procedural grounds, rejecting review of second-instance fact-finding.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court refused to accept the cassation appeal for examination, ruling that the applicant's arguments did not meet the strict preliminary requirements of the Civil Procedure Code. The applicant claimed procedural invalidity and obvious legal violations, but the Court determined that the second-instance court properly conducted the mandatory hearing required by law. Consequently, the appeal was rejected because it sought a substantive re-evaluation of facts rather than a clear, obvious error of law.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: The Supreme Court's preliminary review of a cassation appeal is limited to checking specific statutory prerequisites; an appeal is inadmissible if it merely requests a re-examination of factual findings or legal assessments without demonstrating an obvious violation of law.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 4117/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z wniosku Prokuratora Rejonowego w Leszniez udziałem M. P. i Prokuratora Okręgowego w Poznaniuo ubezwłasnowolnienie,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2022 r.,na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania M. P. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniuz dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt I ACa 1030/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Poznaniu na rzecz adwokata P. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, obejmującą należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi M. P. z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 30 września 2020 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu orzekł całkowite ubezwłasnowolnienie M. P. z powodu schizofrenii paranoidalnej oraz zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania spowodowanych nadużywaniem środków psychoaktywnych. Postanowieniem z 27 lipca 2021 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację uczestnika M. P. W skardze kasacyjnej uczestnik, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. Zdaniem skarżącego w sprawie zachodzi nieważność postępowania, a skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Nie sposób przyjąć, że w niniejszej sprawie miała miejsce nieważność postępowania. Bezpodstawne jest twierdzenie uczestnika, jakoby doszło w postępowaniu do uchybień prowadzących do pozbawienia go możności obrony praw. Przewidziane w art. 547 § 1 k.p.c. wysłuchanie osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, w obecności biegłego psychologa oraz ewentualnie także biegłego lekarza psychiatry lub neurologa, jest obligatoryjne tylko w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (zob. postanowienie SN z 16 kwietnia 2010 r., IV CSK 470/09).
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r.
I UK 285/07). W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 27 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 18 ze zm.), z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 r. (SK 66/19, Dz.U. z 2020 r., poz. 769), a więc przy zastosowaniu § 8 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.
U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). l.nał