Legislator Case Law & Legislation
I CSK 4031/23 AI generated

Supreme Court dismisses cassation appeal regarding invalid foreign currency loan contract and single-judge panel error.

Case Number I CSK 4031/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the appellant bank's cassation appeal against a lower court ruling that declared a foreign currency loan contract invalid. The bank argued the appeal should be accepted due to a procedural error involving a single-judge panel and a failure to recognize the loan's specific nature. The court rejected these claims, finding no qualified violation of law and noting that the Supreme Court does not examine the merits of cassation grounds at the admissibility stage.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3989 § 2 k.p.c.; Art. 3851 § 1 k.c.: The Supreme Court does not examine the merits of cassation grounds at the admissibility stage, and a loan contract where the bank determines its own repayment amount violates the nature of the obligation.

Keywords

AI generated
cassation appeal admissibility single judge panel error foreign currency loan contract contract invalidity qualified violation of law

Cited Legislation

AI generated
art. 3989 § 2 k.p.c.
oraz art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., wskazując na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z faktu, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności postępowania tj.
art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.
oraz art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., wskazując na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z faktu, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności postępowania tj.
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
3989 § 1 pkt 3 k.p.c.Ponadto skarżący jako podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj.: oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, przejawiającą się w zastosowaniu przez Sąd Apelacyjny dyspozycji art.
art. 379 pkt 4 k.p.c.
z naruszeniem art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw.
art. 367 § 3 k.p.c.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
art. 2 Konstytucji RP
art. 31 ust. 3 Konstytucji RP
z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) - co stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określoną w art.
art. 3851 § 1 k.c.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj.: oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, przejawiającą się w zastosowaniu przez Sąd Apelacyjny dyspozycji art. 3851 § 1 k.c.
art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3, art.
art. 99 k.p.c.
98 § 1 i 3, art. 99 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6, § 10 ust.
§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

Cited Case Law

AI generated
I CSK 5851/22
Supreme Court dismisses cassation appeal on foreign currency loan dispute, citing lack of legal interpretation need.
I CSK 327/23
Supreme Court dismisses cassation appeal as no new legal issue exists regarding unfair contract clauses.
I CSK 558/23
Supreme Court dismisses cassation appeal as no legal issue requires interpretation or precedents to be clarified.
I CSK 6248/22
Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer credit clauses due to lack of significant legal issue.
II CSKP 694/22
Supreme Court quashes appeal ruling on Swiss franc mortgage contract, remanding case due to improper conversion to foreign currency loan.
II CSKP 293/22
Supreme Court voids abusive currency clauses in a CHF loan, allowing refund of overpaid amounts.
II CSKP 405/22
Supreme Court quashes appeal ruling that invalid currency clause converts loan to local currency contract.
II CSKP 713/22
Supreme Court quashes appeal ruling on mortgage loan dispute involving invalid clauses and currency risk disclosure failures.
II CSKP 943/22
Supreme Court allows claim for unjust enrichment despite bank debt, applying two-condition theory.
II CSKP 650/22
Supreme Court dismisses appeal against enforcement title due to bank's unilateral currency exchange rate application.
II CSKP 10/22
Supreme Court partially allowed appeal, ruling unfair currency clauses in a loan contract constitute the main subject of the agreement.
III CSK 159/17
Supreme Court allows appeal in execution case where unfair contract clause invalidates bank title enforceability.
I CSK 242/18
Supreme Court allows cassation appeal against appellate court judgment in civil dispute over bank payment obligations.
V CSK 382/18
Supreme Court quashes appeal allowing retrial on consumer credit invalidity and unjust enrichment claims. Consumer bank dispute over invalid mortgage loan terms and interest claims. Court remands case for further proceedings on restitution and damages. Consumer credit contract invalidity restitution unjust enrichment interest claims consumer protection law. Supreme Court quashes appeal remands case for retrial on consumer credit invalidity and unjust enrichment claims. Consumer bank dispute over invalid mortgage loan terms and interest claims. Court remands case for further proceedings on restitution and damages.
I CSK 556/18
Supreme Court dismisses request to declare bank contract clause invalid due to judge recusal. The judge was excluded from the case, and the request for invalidity was not examined.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I CSK 4031/23 POSTANOWIENIE 28 sierpnia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska na posiedzeniu niejawnym 28 sierpnia 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa M. Z. i P. Z.‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o ustalenie i zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku‎z 11 kwietnia 2023 r., I ACa 1107/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego Bank spółka akcyjna w W. na rzecz powodów M. Z. i P. Z. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia pozwanemu Bank spółce akcyjnej w W. do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 marca 2022 r., I C 243/21 Sąd Okręgowy w Elblągu ustalił, że umowa o dewizowy kredyt inwestorski, zawarta 10 grudnia 2008 r. przez powodów M. Zając i P. Z. z Bankiem Spółką Akcyjną z siedzibą w W., którego następcą prawnym jest pozwany Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w W., jest nieważna (pkt 1); zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 162 830,45 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot: 161 687,17 zł od dnia 7 maja 2021 r. do dnia zapłaty oraz 1143,28 zł od dnia 25 maja 2021 r. do dnia zapłaty (pkt 2); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 3) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt 4).

Wyrokiem z 11 kwietnia 2023 r., I ACa 1107/22 Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację pozwanego oraz orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. oraz art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., wskazując na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z faktu, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności postępowania tj. z naruszeniem art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 367 § 3 k.p.c., na skutek rozpoznania apelacji przez Sąd II instancji w składzie jednoosobowym, co ograniczało prawo Banku do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, bowiem rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym nie było konieczne dla ochrony zdrowia publicznego, co ostatecznie doprowadziło do nieważności postępowania ze względu na sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) - co stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określoną w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.Ponadto skarżący jako podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj.: oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, przejawiającą się w zastosowaniu przez Sąd Apelacyjny dyspozycji art. 3851 § 1 k.c. do umowy kredytu stricte dewizowego (walutowego), z całkowitym pominięciem charakteru przedmiotowej umowy, jej specyfiki, jak również wyłącznie fakultatywnego charakteru postanowień dotyczących wypłaty i spłaty kredytu, które w toku postępowania zostały uznane za abuzywne, co stoi w całkowitej sprzeczności z wyrokiem Sądu Najwyższego z 9 października 2020 r., III CSK 99/18, wydanym w sprawie, w której przedmiotem oceny była umowa kredytowa, tożsama co do treści stanowiących podstawę orzekania, jak Umowa kredytu występująca w niniejszej sprawie (zawarta według tego samego wzorca stosowanego przez Pozwanego), oceniona przez Sąd Najwyższy jako typowa umowa o kredyt walutowy i nie zawierająca niedozwolonych postanowień umownych.Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi w interesie powszechnym. Rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno służyć ochronie obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania oraz zapewniać jednolitość orzecznictwa sądowego w takich sprawach, w których możliwe jest dokonanie zasadniczej wykładni przepisu prawa, mającej walor generalny i abstrakcyjny.

W przepisach kodeksu postępowania cywilnego skarga kasacyjna została ukształtowana jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń, wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś do merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 lipca 2023 r., I CSK 6201/22).W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy rozważył zarzut nieważności postępowania, polegający (zdaniem skarżącego) na niezgodnym z prawem składzie sądu orzekającego w drugiej instancji, tj. składzie jednoosobowym.

Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie nie zaistniała nieważność postępowania. Rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji zostało wydane w oparciu o obowiązujące w jego dacie przepisy prawa, tj. art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z nim w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego; w pierwszej i drugiej instancji sad rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego, z wyjątkiem spraw rozpoznawanych w składzie jednego sędziego i dwóch ławników; prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy.

Zatem Sąd drugiej instancji, wydając orzeczenie w składzie jednoosobowym, działał na podstawie i w granicach prawa. W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w nieważnym postępowaniu. Ponadto wskazać należy, że przywołana przez skarżącego uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego III PZP 6/22 zapadła po wydaniu zaskarżonego orzeczenia i nie ma ona zastosowania do orzeczeń wydanych do dnia 26 kwietnia 2023 r. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi.

W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentację prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, Nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, Nr 4, poz. 75; 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Oceniając wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy dostrzec, że ma ona charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi powinna dać się stwierdzić "na pierwszy rzut oka", bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).Skarga kasacyjna w sprawie niniejszej nie spełnia tego kryterium.

Skarżący we wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania wskazał jedno orzeczenie Sądu Najwyższego z 9 października 2020 r., III CSK 99/18, co nie spełnia wymagań formalnych przesłanki wykazania kwalifikowanego naruszenia przez sąd drugiej instancji prawa materialnego lub procesowego. W dacie orzekania o przyjęciu niniejszej skargi do rozpoznania, utrwalona jest linia orzecznicza Sądu Najwyższego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 25 stycznia 2024 r., I CSK 5851/22; z 28 września 2023 r., I CSK 327/23, z 17 października 2023 r., I CSK 558/23, z 27 lipca 2023 r., I CSK 6248/22 i zawarte tam orzecznictwo) zgodnie z którą, w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej, umowa ta nie może wiązać stron w pozostałym zakresie ani jako kredyt złotówkowy (z oprocentowaniem obliczanym na podstawie wskaźnika LIBOR/SARON), ani jako tzw. kredyt czysto walutowy.

W szczególności bowiem wskazuje się, że utrzymanie takiej umowy jako kredytu czysto walutowego prowadziłoby do niedopuszczalnego zniekształcenia woli stron, która ukierunkowana była od początku na wypłatę kredytu w walucie krajowej (por. wyroki SN: z 10 maja 2022 r., II CSKP 694/22; z 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22 i II CSKP 405/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 713/22 i II CSKP 943/22; z 26 maja 2022 r., II CSKP 650/22, i z 24 czerwca 2022 r., II CSKP 10/22). Ponadto podniesione kwestie były przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (w odniesieniu do art. 3851 k.c. w kontekście dyrektywy 93/13 zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 30 września 2020 r., I CSK 556/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22).W uchwale z 28 kwietnia 2022 r. (III CZP 40/22, OSNC 2022, Nr 11, poz. 109) Sąd Najwyższy jednoznacznie wyjaśnił, że postanowienie umowne, uzależniające wysokość świadczenia od swobodnego uznania jednej ze stron, jest sprzeczne z naturą (właściwością) stosunku prawnego.

Jeżeli bank miałby w ten sposób określać wysokość własnego świadczenia (co występuje w przypadku kredytów denominowanych), takie zastrzeżenie godzi w istotę zobowiązania. Sprzeczność z naturą stosunku zobowiązaniowego w tym przypadku polega na wprowadzeniu do jego treści elementu nadrzędności jednej ze stron i podporządkowania drugiej, co jest obce stosunkom zobowiązaniowym oraz stosunkom prywatnoprawnym w ogólności. Sąd Najwyższy podziela w pełni powołane stanowisko, zgodne z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem krajowym i międzynarodowym.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie stwierdzono kwalifikowanego naruszenia prawa, uzasadniającego przyjęcie skargi do rozpoznania ze względów publicznoprawnych. Sąd Najwyższy na etapie badania wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie analizuje przy tym podstaw skargi kasacyjnej ani ich uzasadnienia, stanowią one bowiem odrębne elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej.Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

NM[ms]‎