Supreme Court dismisses cassation appeal as no legal issue requires uniform interpretation of state liability law.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the State's cassation appeal against the appellate court's ruling awarding compensation to the plaintiff. The State argued for a reinterpretation of the law regarding state liability, but the Court found the lower court's application of established precedent correct and free from legal errors. Consequently, the appeal was rejected because the existing jurisdicton provided a uniform interpretation that did not warrant further review.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; The Supreme Court may only admit a cassation appeal if a significant legal issue exists, there is a need for interpretation of laws raising serious doubts, or the proceedings were invalid, and it cannot be based merely on a disagreement with the lower court's interpretation of settled law.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I CSK 3780/24 POSTANOWIENIE 11 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Tomasz Szanciło na posiedzeniu niejawnym 11 marca 2025 r. w Warszawiew sprawie z powództwa K.T.przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie Podkarpackiemuo odszkodowanie,na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Wojewody Podkarpackiegood wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowiez 26 czerwca 2024 r., I ACa 252/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewody Podkarpackiego na rzecz K.T. kwotę 7.500 zł (siedem tysięcy pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego – wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następnego po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu odpisu postanowienia do dnia zapłaty. [P.L.]
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną Skarbu Państwa – Wojewody Podkarpackiego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 26 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W judykaturze wielokrotnie wypowiadano się na temat charakteru skargi kasacyjnej (zob. np. postanowienia SN: z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 15 kwietnia 2021 r., I CSK 43/21; z 25 sierpnia 2021 r., II CSK 216/21; z 23 maja 2024 r., I CSK 364/24). Wskazano m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.
Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w powyższym przepisie wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. np. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08; z 24 lutego 2012 r., II PK 274/11; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).
Nie może stanowić przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jedynie przekonanie skarżącej strony o „istotności” czy „ważności” problemu, który pojawia się na tle konkretnego rozstrzygnięcia w postępowaniu przed sądem drugiej instancji ani nie może sprowadzać się jedynie do polemiki ze stanowiskiem co do wykładni prawa przyjętym przez ten sąd.Tych wymagań nie spełniał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, bowiem orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące materii wskazanej przez skarżącego pozostaje jednolite, a tym samym nie ma podstaw do zmiany ugruntowanego tego stanowiska.
Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że odpowiedzialność Skarbu Państwa obejmuje szkodę poniesioną nie tylko wskutek wydania wadliwych decyzji administracyjnych, ale także wskutek wszelkich władczych czynności, w tym postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym i innych form działania. Inne niż decyzja administracyjna działania władcze również podlegają zasadzie kompensacji szkody, ale podstawa prawna roszczeń odszkodowawczych została przez ustawodawcę zróżnicowana w zależności od zdarzenia wywołującego szkodę (zob. np. wyrok SN z 22 listopada 2012 r., II CSK 128/12).
Analizę wykładni przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej Sąd Najwyższy przedstawił np. w wyroku z 25 września 2019 r., III CSK 232/17.Trzeba także zwrócić uwagę na orzecznictwo dotyczące materii naprawienia szkody wynikłej z bezprawnego przejęcia majątku. Szkoda powstała z tego tytułu ma charakter rodzajowo inny i szerszy niż szkoda wynikła z pozbawienia własności nieruchomości i może objąć także ubytek wartości nieruchomości związany z wyzuciem właścicieli z wszelkich atrybutów prawa własności, w tym możliwości dbania o swój majątek i zarzadzania nim (zob. np. postanowienie SN z 16 maja 2019 r., III CSK 331/18).
Powyższe zapatrywanie Sądu Najwyższego podzielił także Sąd Apelacyjny, bowiem wyjaśnił, że pierwotnym źródłem szkody było bezprawne działanie pozwanego polegające na nieprawidłowym wykonaniu przepisów dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, związanie nie tylko z urzędowym potwierdzeniem 6 lipca 1946 r. przez urząd ziemski przejścia nieruchomości (zespołu dworsko- parkowego) na własność Państwa, ale także wcześniejsze działania władcze Państwa w postaci przejęcia nieruchomości i oddania jej w zarząd państwowy.
Wobec powyższego, jak trafnie zauważył Sąd meriti, nie można mieć wątpliwości odnośnie do spełnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa. Nie sposób przy tym pominąć, że Sąd Apelacyjny i tak nie uzględnił podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia, w tym rozważając zastosowanie art. 5 k.c., co uzasadnił bardzo szeroko w uzasadnieniu zaskarzonego orzeczenia, a te kwestie nie zostały objęte skargą kasacyjną.Z powyższych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 9 w zw. z z § 10 ust. 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn.
Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.). [P.L.][a.ł]