Supreme Court dismisses cassation appeal for failure to prove obvious merit under Civil Procedure Code. The appellant merely repeated lower court arguments without legal justification. The court ruled that obvious merit requires prima facie evidence of a clear legal error, not just disagreement with the lower court's assessment. The appeal was rejected because the appellant failed to demonstrate such obvious merit. The court emphasized that mere repetition of arguments does not constitute obvious merit. The decision reinforces the high threshold for admitting cassation appeals based on obvious merit. The court noted that the appellant's arguments were not new or sufficiently grounded in law. The decision clarifies the strict requirements for proving obvious merit in cassation proceedings. The court held that the appellant's failure to provide specific legal arguments resulted in dismissal. The decision underscores the importance of substantive legal reasoning in cassation appeals. The court concluded that the appeal did not meet the statutory criteria for admission.

I CSK 371/23 POSTANOWIENIE 21 lipca 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 21 lipca 2023 r. w Warszawie,‎w sprawie z powództwa Prokuratora Regionalnego w S.‎przeciwko R.K., A.P. i A.P.1‎o ustalenie nieważności czynności prawnych,‎na skutek skargi kasacyjnej A.P.1‎od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu‎z 15 czerwca 2022 r., I ACa 551/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 15 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, w sprawie z powództwa Prokuratora Regionalnego w S. przeciwko R. K., A. P. i A. P.1, o ustalenie nieważności czynności prawnych, na skutek apelacji Prokuratora Regionalnego w S. oraz zażalenia pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z 26 stycznia 2022 r., zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że ustalił, że nieważna jest umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego zawarta w 26 lutego 2013 r. w B. między R. K. a A.P. działającym w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz A.

P., nieważna jest umowa przedwstępna sprzedaży lokalu mieszkalnego zawarta 26 lutego 2014 r. w B. między A. P. i A. P.1 a R. K., nieważna jest umowa przedwstępna sprzedaży lokalu mieszkalnego zawarta 3 czerwca 2014 r. w B. między A. P. i A. P.1 a R. K., nieważna jest umowa przedwstępna sprzedaży lokalu mieszkalnego zawarta 18 sierpnia 2014 r. w B. między A. P. i A. P.1 a R. K., nieważna jest ugoda zawarta 28 grudnia 2018 r. w S. między A. P. i A. P.1 a R. K. przed mediatorem adw. R. N. w postępowaniu mediacyjnym przeprowadzonym w sprawie Prokuratury Regionalnej w S., oraz zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II w ten sposób, że nakazał pozwanym A.

P. i A. P., aby uiścili solidarnie na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Świdnicy 11 148 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, odstępując od obciążania kosztami sądowymi pozwanego R. K. (pkt I), oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt II), oddalił zażalenie pozwanych (pkt III) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt IV).Pozwana A. P. wniosła skargę kasacyjną, w której żądała uchylenia zaskarżonego orzeczenia w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Strona powodowa złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:

1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne;

2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów;

3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Oceniając wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy dostrzec, że ma ona charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi powinna dać się stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego kryterium.

Skarżąca nie wskazała konkretnych argumentów umożliwiających przyjęcie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Poprzestała na powtórzeniu zarzutów podniesionych już w apelacji oraz przedstawieniu innej oceny prawnej niż ta przyjęta przez sąd II instancji. Sąd Apelacyjny trafnie wskazał, że powód miał interes prawny w domaganiu się ustalenia nieważności czynności prawnych zaskarżonych w pozwie, co należy oceniać w powiązaniu z art. 57 k.p.c. i działaniem powoda w interesie publicznym dla ochrony praworządności (wyrok Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2019 r., V CSK 90/18, OSNC-ZD 2020, nr 3, poz. 44).

Ponadto stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. niedopuszczalne jest oparcie skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Ze względu na tę regulację zarzuty naruszenia art. 233 § 1 i 2 k.p.c. nie mogą być w ogóle podstawą skargi kasacyjnej (zob. inter alia postanowienia Sądu Najwyższego z 23 listopada 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 76; oraz wyroki: z 26 kwietnia 2006 r., V CSK 11/06; z 8 maja 2008 r., V CSK 579/07; z 16 listopada 2012 r., III CSK 73/12; z 14 lutego 2013 r., II CSK 292/12; z 23 czerwca 2016 r., V CSK 536/15; z 13 kwietnia 2017 r., I CSK 93/17).

W tej sytuacji Sąd Najwyższy nawet w razie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - nie mógłby rozważać zasadności naruszenia art. 233 k.p.c. Tym samym zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może też uzasadniać tezy o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).[SOP][ms]