Supreme Court dismisses appeal for lack of significant legal issue regarding necessary way and heritage conservation. Appeal fails to meet statutory requirements for extraordinary review. Court rejects new legal questions without precedent. Appeal dismissed due to insufficient legal reasoning and lack of public interest. No new legal interpretation needed.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal, refusing to accept it for review. The appellant raised three legal questions concerning the necessity of a way, the right to participate in proceedings, and the involvement of a heritage conservator. The court rejected these arguments as they did not meet the statutory requirements for a significant legal issue or create a need for new legal interpretation.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3984 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises a significant legal issue requiring new interpretation or resolving divergent case law, which the appellant must substantiate with abstract legal reasoning and precedential significance.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
I CSK 3471/23 POSTANOWIENIE 11 października 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 11 października 2024 r. w Warszawiew sprawie z wniosku A. G.z udziałem R. S., I. S. , K. W., M. K., P. K., M. S., M. D. , K. K., K. W. , E. K., Gminy Zawoja, Spółki w Z., Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskieo ustanowienie drogi koniecznej,na skutek skargi kasacyjnej Spółki w Z. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowiez 14 lutego 2023 r., II Ca 1704/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wnioski K. W. i Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.
W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Spółka w Z. powołała się na istotne zagadnienia prawne wyrażające się w pytaniach, po pierwsze, czy fakt wykonywania „(…) szeregu działań prowadzących do naruszenia zabytkowej substancji nieruchomości nie jest w świetle art. 145 k.c. okolicznością decydującą dla ustanowienia drogi koniecznej”, po drugie, czy brak udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji uczestnika postępowania powinien skutkować uchyleniem orzeczenia sądu pierwszej instancji i po trzecie, czy wojewódzki konserwator zabytków powinien zostać wezwany do udziału w sprawie „(…) o ustanowienie drogi koniecznej zabudowanej budynkiem wpisanym do rejestru zabytków.”.Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa.
Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).Wątpliwości powołane we wniosku nie czyniły zadość wskazanym wymaganiom i to w stopniu oczywistym.
Z motywów wniosku nie wynikało, dlaczego rozstrzygnięcie powołanych problemów nie jest możliwe przy wykorzystaniu dotychczasowego szerokiego orzecznictwa Sądu Najwyższego, jak i wypowiedzi doktryny, w tym precyzujących kryteria decydujące o przebiegu drogi koniecznej (art. 145 § 2 i 3 k.p.c.) (por. w nowszej judykaturze np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2021 r., V CSKP 89/21 i z dnia 20 października 2023 r., II CSKP 716/22 oraz powołane tam orzecznictwo), jak również, z jakich przyczyn – z uwzględnieniem dotychczasowego dorobku jurysprudencji – ich rozstrzygnięcie będzie realizować publicznoprawne, ponadindywidualne cele skargi kasacyjnej.
Niezależnie od tego, powołane wątpliwości odrywały się od wiążącej Sąd Najwyższy podstawy faktycznej zaskarżonego postanowienia (art. 39813 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.), zważywszy, że Sąd Okręgowy ustalił m.in., w ślad za Sądem Rejonowym, iż wytyczony szlak nie naruszy konstrukcji budynku dworca, nie utrudni korzystania z jego pomieszczeń i nie będzie stanowił zagrożenia dla osób korzystających z pomieszczenia gospodarczego. Co się natomiast tyczy braku udziału w sprawie wojewódzkiego konserwatora zabytków, z czym skarżąca wiązała część podnoszonych we wniosku wątpliwości, należało ograniczyć się do spostrzeżenia, że powołany w skardze art. 95 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (jedn. tekst:
Dz. U. z 2024 r., poz. 1292), w brzmieniu znowelizowanym ustawą z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (jedn. tekst: Dz. U. z 2019 r., poz. 1591), nie ustanawia dla wojewódzkiego konserwatora zabytków uprawnień do występowania w sprawach cywilnych „z zakresu ochrony zabytków” (por. także – w odniesieniu do stanu prawnego poprzedzającego wejście w życie powołanej nowelizacji – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2009 r., III CSK 336/09). Należało zatem odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c., nie dostrzegając podstaw do odstąpienia od zasady wyrażonej w tym przepisie.[SOP]r.g.