Legislator Case Law & Legislation
I CSK 3394/23 AI generated

Supreme Court dismisses cassation appeal on loan contract validity, citing established case law and lack of new legal issues.

Case Number I CSK 3394/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the Bank's cassation appeal against a lower court ruling regarding a foreign currency loan contract. The appellant argued for a new interpretation of contract validity and usury clauses, but the Court found these arguments did not constitute a new legal issue given existing precedent. The decision emphasized that the appeal lacked the necessary public-law significance required to override the principle of legal certainty and established judicial trends.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises a significant legal issue or requires interpretation of laws causing serious doubts, and the appellant must explicitly cite public-law circumstances as the sole basis for acceptance.

Keywords

AI generated
cassation appeal admissibility foreign currency loan contracts usury clause validity principle of legal certainty contract interpretation standards

Cited Legislation

AI generated
Art. 3989 § 1 k.p.c.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa.
Art. 98 § 1-11 k.p.c.
3989 § 2, art. 98 § 1-11, art.
Art. 108 § 1 k.p.c.
98 § 1-11, art. 108 § 1, ‎art.
Art. 391 § 1 k.p.c.
108 § 1, ‎art. 391 § 1 i art.
Art. 39821 k.p.c.
391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
art. 3989 § 1 k.p.c
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa.
art. 3984 § 2 k.p.c
W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c.
art. 379 pkt 4 k.p.c
Zdaniem skarżącej, zaskarżony wyrok zapadł ponadto w warunkach nieważności postępowania, ponieważ Sąd Apelacyjny rozpoznał sprawę w składzie jednego sędziego (art. 379 pkt 4 k.p.c.).
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa.

Cited Case Law

AI generated
III CZP 6/21
Supreme Court clarifies that invalid foreign currency loan clauses are void ab initio, granting consumers restitution claims under Art. 410 § 2 k.c. and Art. 405 k.c.
V CSK 382/18
Supreme Court quashes appeal allowing retrial on consumer credit invalidity and unjust enrichment claims. Consumer bank dispute over invalid mortgage loan terms and interest claims. Court remands case for further proceedings on restitution and damages. Consumer credit contract invalidity restitution unjust enrichment interest claims consumer protection law. Supreme Court quashes appeal remands case for retrial on consumer credit invalidity and unjust enrichment claims. Consumer bank dispute over invalid mortgage loan terms and interest claims. Court remands case for further proceedings on restitution and damages.
II CSKP 163/22
Supreme Court quashes appeal ruling on unfair currency clause in mortgage loan contract between consumers and bank.
II CSKP 464/22
Supreme Court voids loan contract clause allowing unlimited foreign currency risk without upper cap.
II CSKP 405/22
Supreme Court quashes appeal ruling that invalid currency clause converts loan to local currency contract.
II CSKP 701/22
Supreme Court dismisses cassation appeal on foreign currency indexed mortgage contract validity and consumer protection claims.
II CSKP 794/22
Supreme Court recuses a judge from a civil debt case due to a conflict of interest involving the parties.
II CSKP 722/22
Supreme Court voids credit contract due to abusive exchange rate clauses altering contract essence.
II CSKP 1311/22
Supreme Court quashes lower court ruling on abusive loan clauses, remanding case to determine restitution scope.
II CSKP 611/22
Supreme Court dismisses appeal on abusive indexation clause; bank's penalty default upheld as preventive measure.
II CSKP 820/23
Supreme Court dismisses consumer's appeal on abusive indexation clause, ruling silence does not cure unfair terms.
II CSKP 1460/22
Supreme Court dismisses appeal on mortgage contract where bank's exchange rate clauses were abusive but not removed.
II CSKP 1753/22
Supreme Court dismisses appeal on invalid mortgage contract, applying restitution rules for foreign currency loans.
II CSKP 874/22
Supreme Court dismissed appeal on foreign currency loan validity, ruling consumer protection law does not retroactively cure abusive clauses.
II CSKP 36/23
Supreme Court dismisses consumer's appeal on invalid currency clause due to bank's failure to warn of exchange risk.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I CSK 3394/23 POSTANOWIENIE 11 października 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 11 października 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa M.N.‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku‎z 20 kwietnia 2023 r., I ACa 1383/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwaną, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu. uzasadnienie Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.

W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank S.A. w W. powołała się na liczne zagadnienia prawne dotyczące ważności postanowień zawartych w umowie kredytu powiązanej z walutą obcą, odsyłających do kursu tej waluty w dniu uruchomienia kredytu, który jest różny od obowiązującego w dniu zawarcia umowy, relacji między nieważnością postanowień umownych a ich bezskutecznością z racji abuzywności, wymagań, które są konieczne dla uznania klauzul waloryzacyjnych za jednoznaczne, kwalifikowania klauzul umownych odsyłających do tabelarycznego kursu waluty indeksacji jako określających główne świadczenia stron umowy kredytu, badania abuzywności takich postanowień i konsekwencji stwierdzenia tej abuzywności, w tym dopuszczalności zastąpienia rozważanych postanowień w drodze wykładni umowy lub przez odesłanie do przepisów dyspozytywnych.

Wskazała również – w zbliżonym kontekście – na potrzebę wykładni powołanych we wniosku przepisów kodeksu cywilnego, dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95, s. 29), kodeksu postępowania cywilnego, a także Konstytucji RP, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 2488) i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (jedn. tekst: Dz. U. z 2022 r., poz. 2025). Zdaniem skarżącej, zaskarżony wyrok zapadł ponadto w warunkach nieważności postępowania, ponieważ Sąd Apelacyjny rozpoznał sprawę w składzie jednego sędziego (art. 379 pkt 4 k.p.c.).

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).W celu uzasadnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów ‎(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest natomiast wykazanie, że określony przepis prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem wystąpiły powołane przyczyny kasacyjne.Przytoczone we wniosku wątpliwości - w zestawieniu z zarzutami skargi i przedmiotem postępowania przed Sądami meriti - odnosiły się do konsekwencji zawarcia w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem szwajcarskim) postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe i odsyłających do tabel kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote polskie i odwrotnie.

Problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie, lecz także wszechstronnie podejmowana w nowszej judykaturze Sądu Najwyższego w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych, jak również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20, z dnia 10 maja 2022 r., II CSKP 163/22, z dnia 13 maja 2022 r., ‎II CSKP 464/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 405/22, z dnia 20 czerwca 2022 r., II CSKP 701/22, z dnia 9 września 2022 r., II CSKP 794/22, z dnia 26 stycznia ‎2023 r., II CSKP 722/22, z dnia 25 maja 2023 r., II CSKP 1311/22, z dnia 28 lipca 2023 r., II CSKP 611/22, z dnia 25 października 2023 r., II CSKP 820/23, z dnia 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP 1753/22, i z dnia 19 stycznia ‎2024 r., II CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23; postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z dnia 27 kwietnia 2023 r., I CSK 3629/22, z dnia 8 grudnia 2023 r., I CSK 5651/22 i z dnia 29 maja 2024 r., I CSK 2038/23 oraz powołane tam dalsze orzecznictwo Sądu Najwyższego; w judykaturze Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zob. zwłaszcza wyroki z dnia 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341, z dnia 18 listopada 2021 r., C-212/20, M.P., B.P. przeciwko „A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z dnia 16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,U.B., M.B. przeciwko X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i z dnia 23 listopada 2023 r., C-321/22, ZL, KU, KM przeciwko Provident Polska S.A., ECLI:EU:C:2023:911).W tym stanie rzeczy wywody wniosku – w zestawieniu z aktualnym orzecznictwem Sądu Najwyższego, nota bene w zasadzie pominiętym przez skarżącą, i judykaturą Trybunału Sprawiedliwości – nie przekonywały o potrzebie dalszych wypowiedzi Sądu Najwyższego w objętej nimi materii, z uwzględnieniem publicznoprawnych, ponadindywidualnych funkcji skargi kasacyjnej.

W kontekście zarzucanej nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym należało ograniczyć się do spostrzeżenia, że zaskarżone orzeczenie zapadło w dniu 20 kwietnia 2023 r., toteż nie było objęte czasowymi skutkami wykładni prawa przyjętej w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (zasada prawna) z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, OSNP 2023, nr 10, poz. 104; por. odpowiednio postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2023 r., ‎I CSK 4249/22). Rozumowanie, według którego nieważność postępowania wynikająca z rozpoznania sprawy w składzie jednoosobowym miałaby dotyczyć także rozstrzygnięć wydanych w czasie poprzedzającym podjęcie uchwały, kolidowałoby z zaakcentowaną w motywach uchwały zasadą pewności prawa i nadrzędną potrzebą zapewnienia stabilności obrotu, które zdaniem powiększonego składu Sądu Najwyższego przemawiały nie tylko na rzecz nadania jej rangi zasady prawnej, lecz także za temporalnym ograniczeniem przyjętej w niej interpretacji.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1, ‎art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.G.) [ał] ‎