Cassation appeal dismissed for lack of public interest legal issue and factual review domain.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a second-instance judgment regarding a construction contract dispute. The appellant argued that unresolved expert evidence and potential unjust enrichment claims warranted a public interest review, but the court found these arguments abstract and disconnected from specific legal provisions. The court emphasized that evidentiary evaluation and factual findings remain within the exclusive domain of courts of merit, not subject to cassation review.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.; Art. 3981 § 2 k.p.c. - A cassation appeal based on a 'significant legal issue' is inadmissible if the issue lacks abstract character, does not concern specific legal provisions, or if the appeal challenges the factual evaluation and evidence assessment which are the exclusive domain of courts of merit.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
I CSK 3190/22 POSTANOWIENIE 27 kwietnia 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 27 kwietnia 2023 r. w Warszawie,w sprawie z powództwa M. W.przeciwko Gminie P.o zapłatę,na skutek skargi kasacyjnej M. W.od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie I Wydział Cywilnyz 27 listopada 2020 r., I AGa 38/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta 00/100) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.
W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący M. W. powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne, dotyczące możliwości rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy materiał dowodowy nasuwa wątpliwości, które nie zostały usunięte na skutek oddalenia wniosków dotyczących powołania biegłego, możliwości żądania wynagrodzenia przez wykonawcę, gdy niezawiniony przez wykonawcę pożar strawił dzieło, a także możliwości wydania rozstrzygnięcia przez sąd drugiej instancji na innej podstawie prawnej aniżeli wskazywana przez powoda w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).Bliższa analiza wniosku nie pozwalała przyjąć, aby w sprawie wystąpiła twierdzona przyczyna kasacyjna.
Powołane przez skarżącego wątpliwości miały kazuistyczny charakter i sprowadzały się w istocie do pytania o prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy zaskarżonym wyrokiem, względnie pytania o zasadność sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Podejście takie jest nieuprawnione i nie może służyć prawidłowemu wykazaniu okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Założeniem przyczyny kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jest bowiem abstrakcyjny charakter zagadnienia prawnego, wykraczający znaczeniem poza okoliczności konkretnej sprawy, co pozwala zrealizować publicznoprawny cel skargi kasacyjnej.
Ponadto, w przedstawionych we wniosku pytaniach nie skonkretyzowano jasno przepisów prawa, do których pytania te się odnoszą, alternatywnych kierunków ich rozstrzygnięcia; nie powołano również przemawiającej na ich rzecz jurydycznej argumentacji. Niezależnie od tych mankamentów, należało zwrócić uwagę, że oddalenie zarzutów apelacji związanych z niedopuszczeniem przez Sąd Okręgowy dowodu z opinii biegłego wynikało in casu z faktu, że Sąd Apelacyjny uznał, iż dowód ten – m.in. w kontekście tezy dowodowej sformułowanej przez powoda – dotyczył faktów nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c.).
Założenie pierwszego z zagadnień odrywało się tym samym od okoliczności sprawy, nie można bowiem twierdzić, aby oddalenie rozważanego wniosku powodowało, iżby materiał dowodowy „nasuwał wątpliwości”, pomijając nieścisłość tego określenia i jego ocenny charakter. Kwestia oceny dowodów i prawidłowości ustaleń faktycznych stanowi przy tym domenę sądów meriti i nie podlega kontroli w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.). Sąd Apelacyjny nie zaprzeczył również, aby w granicach art. 321 § 1 k.p.c. dopuszczalne było rozstrzygnięcie sprawy na innej podstawie prawnej niż wskazywana przez powoda.
Pogląd ten był również wielokrotnie prezentowany w orzecznictwie (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2018 r., I CSK 667/17 i powołane tam orzecznictwo). Sąd Apelacyjny podniósł natomiast, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym powód w ogóle nie powoływał się na fakty, które miałyby uzasadniać zasądzenie żądanej kwoty w reżimie bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 k.c.). Zdaniem Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie w tym zakresie wykraczałoby zatem nie tyle poza podstawę prawną wskazywaną przez powoda, lecz poza sformułowana przezeń podstawę faktyczną żądania, na co art. 321 § 1 k.p.c. nie zezwala.
Wreszcie, Sąd Apelacyjny wyjaśnił także, iż skarżący nie wykazał, aby wykonane przezeń prace zwiększyły wartość nieruchomości pozwanej, jak również, aby wpłynęły one na wysokość wypłaconego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia. Rozmiar prac wykonanych przez skarżącego na podstawie umowy i ich wartość nie przekłada się natomiast, na co prawidłowo zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku, na ewentualny finalny wzrost wartości nieruchomości, co mogłoby stwarzać podstawę dla badania ewentualnego wzbogacenia pozwanej kosztem powoda.
Z materiału sprawy nie wynikało również, aby do rozpoznania sprawy przed Sądem Apelacyjnym doszło w składzie jednego sędziego, a tym samym, by zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności postępowania. Okoliczność, że skarżący wraz z pełnomocnikiem, uczestnicząc w posiedzeniu przy pomocy środków komunikowania się na odległość, widzieli tylko sędziego-referenta, nie jest równoznaczna z uchybieniem określonym w art. 379 pkt 4 k.p.c. Należało zatem odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 i art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [SOP][ms]