Supreme Court dismisses cassation appeal on easement acquisition, finding no obvious legal error warranting review.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the City of Krakow's cassation appeal against the lower court's ruling on the acquisition of an easement by prescription. The appellant argued that the lower court incorrectly interpreted Civil Code provisions regarding easements acquired by non-owners, but the Supreme Court found no obvious legal error. Consequently, the appeal was rejected as it did not meet the high threshold for cassation review under Polish law.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.; Art. 3984 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it reveals an obvious error in the application of law that renders the judgment obviously flawed, requiring a finding of a clear contradiction with non-interpretation-variant legal provisions.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
I CSK 3156/23 POSTANOWIENIE 24 września 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski na posiedzeniu niejawnym 24 września 2024 r. w Warszawiew sprawie z wniosku P.W.z udziałem Gminy Miejskiej Kraków, Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Krakowa i Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Wadowicacho zasiedzenie nieruchomości i zasiedzenie służebności,na skutek skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej Krakówod postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowiez 20 grudnia 2022 r., II Ca 575/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od skarżącej na rzecz wnioskodawcy, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł z odsetkami wynikającymi z art. 98 §11 k.p.c. za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. Postanowieniem z 20 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z 12 stycznia 2022 r. w punkcie IV. i stwierdził, że wnioskodawca nabył z dniem 1 stycznia 2010 r. przez zasiedzenie na rzecz każdoczesnego właściciela opisanej w sentencji nieruchomości służebność przejazdu i przechodu przez opisaną w sentencji działkę szlakiem oznaczonym na oznaczonej w sentencji mapie z projektem podziału nieruchomości.W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, uczestnik Gmina Miejska Kraków powołała się na przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.
Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa.
Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe.
O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r., V CSK 168/18, niepubl.).Skarżący nie wykazał, aby zaskarżone orzeczenie było dotknięte tego rodzaju nieprawidłowościami.
Argumentację wniosku ograniczył do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest w sposób oczywisty nieprawidłowe z powodu błędnej wykładni przepisów prawa dotyczących możliwości zasiedzenia służebności gruntowej tj. art. 292 w związku z art. 285 k.c., dopuszczającej zasiadywanie służebności gruntowych przez osoby nie posiadające tytułu prawnego do nieruchomości mających pełnić funkcję nieruchomości władnących i dopuszczającej zasiedzenie służebności gruntowej przechodu i przejazdu równocześnie z zasiedzeniem nieruchomości władnącej.
Jednakże zaprezentowana przez Sąd Okręgowy wykładnia znajduje oparcie w poglądach wyrażanych na gruncie art. 292 k.c. w literaturze przedmiotu, a dopuszczających możliwość zasiadywania służebności gruntowej przez posiadacza samoistnego nieruchomości władnącej nie będącego jej właścicielem (zob. np. P. Nazaruk [red.] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 292; K. Osajda [red. serii], W. Borysiak [red. tomu], Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 32, Warszawa 2024, art. 292; K. Pietrzykowski [red.], Kodeks cywilny.
Tom I. Komentarz. Art. 1–44910, Wyd. 9, Warszawa 2018; odmiennie: zob. E. Gniewek, P. Machnikowski [red.], Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2023). W świetle prezentowanych w doktrynie poglądów przedstawiona we wniosku argumentacja nie pozwala przyjąć, że wykazane zostało przez skarżącego oczywiste, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., naruszenie art. 292 w związku z art. 285 k.c., w wyniku którego zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.L.)[ał]