Legislator Case Law & Legislation
I CSK 3065/24 AI generated

Supreme Court dismisses cassation appeal for failure to prove new legal issue or need for interpretation under Civil Procedure Code.

Case Number I CSK 3065/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the plaintiffs against the defendant bank, ruling that the appeal was inadmissible. The plaintiffs argued that the inability to estimate future loan payments constituted an ambiguous clause requiring abuse-of-rights analysis, while the bank cited existing Supreme Court precedents and a binding chamber ruling. The court determined that the cited legal provisions had already been comprehensively addressed in prior jurisprudence, meaning no new legal issue or need for interpretation existed to justify the appeal.

Legislator headnote

AI generated

art. 3989 § 1 k.p.c.; art. 87 ust. 1 ustawy o SN; A cassation appeal is admissible only if it raises a new unresolved legal issue or demonstrates a need for interpreting ambiguous statutes, which is absent when the Supreme Court has already established binding precedent on the matter.

Keywords

AI generated
cassation appeal admissibility new legal issue requirement need for interpretation binding chamber ruling abuse of contract terms loan agreement ambiguity legal precedent binding force

Cited Legislation

AI generated
art. 3989 § 1 k.p.c.
wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.Z uzasadnienia tego wniosku wynika jednak, że skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego – przesłankę zamieszczoną w art.
art. 3989 § 2 k.p.c.
39813 § 1 k.p.c.).Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.
art. 87 § 1 ustawy o SN
art. 88 § 2 ustawy o SN
art. 88 § 2 ustawy o SN).
art. 39813 § 1 k.p.c.
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.).Z tych względów, na podstawie art.
art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw.
art. 99 k.p.c.
art. 108 § 1 k.p.c.
art. 391 § 1 k.p.c.
z art. 391 § 1 k.p.c. przy uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw.
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c
3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.Z uzasadnienia tego wniosku wynika jednak, że skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego – przesłankę zamieszczoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.; brak w nim natomiast odniesienia do przywołanej przyczyny kasacyjnej z art.

Cited Case Law

AI generated
I CSK 1285/22
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of legal issue and factual errors by cassation court.
I CSK 4950/22
Supreme Court dismisses cassation appeal as no significant legal issue remains unresolved in the mortgage contract dispute.
I CSK 4003/23
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of obvious legal violation and failure to meet procedural requirements.
II CSK 84/07
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of reasoning citing specific procedural articles.
III CSK 104/08
Supreme Court dismisses appeal for failure to cite legal grounds and request annulment with scope under Civil Procedure Code.
I CSK 2890/23
Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer loan contract invalidity, finding no new legal issues.
I CSK 5560/22
Supreme Court dismisses Bank's cassation appeal, ordering payment of 2,700 PLN in cassation costs to plaintiffs.
I CSK 3439/23
Supreme Court dismisses bankruptcy trustee's appeal, upholding lower court's rejection of debt claim against individual debtor.
I CSK 111/09
Supreme Court dismisses appeal for failure to cite specific violated law and explain nature of error.
I CSK 6588/22
Supreme Court dismisses cassation appeal as no important legal issue exists regarding bank's information duties.
I CSK 5136/22
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of legal grounds and procedural invalidity arguments.
I CSK 691/14
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of special importance and obvious legal error.
I CSK 6472/22
Supreme Court dismisses cassation appeal on lack of general legal interest and procedural irregularity concerns.
III CZP 25/22
Supreme Court rejects consumer loan clause invalidation, ruling no statutory gap fills currency rate terms.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I CSK 3065/24 POSTANOWIENIE 26 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Maciej Kowalski na posiedzeniu niejawnym 26 czerwca 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa K. Ł. i D. Ł.‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej Bank spółce akcyjnej w W.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu‎z 4 kwietnia 2024 r., I ACa 686/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od Bank spółki akcyjnej‎ w W. na rzecz K. Ł. i D. Ł.‎ po 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu‎ kosztów postępowania kasacyjnego. (a.z.)

UZASADNIENIE

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 4 kwietnia 2024 r. pozwany Bank spółka akcyjna w W. wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.Z uzasadnienia tego wniosku wynika jednak, że skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego – przesłankę zamieszczoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.; brak w nim natomiast odniesienia do przywołanej przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Zdaniem skarżącego w sprawie występuje następujące istotne zagadnienie prawne:

Czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości stanowi per se o niejednoznaczności tego postanowienia umownego, a w konsekwencji, czy postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem abuzywności?Ponadto pozwany wskazał na istnienie potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c., w zakresie, w jakim odnoszą się one do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi.Powodowie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22; z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23). Powołanie się na przyczynę kasacyjną wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter.

Zagadnienie prawne powinno przy tym zostać oparte na konkretnych, powołanych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przepisach prawa, które jednocześnie pozostają w związku z podstawami wniesionego środka prawnego. Zagadnienie takie musi zostać ujęte w sposób abstrakcyjny - tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest także powołanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen przedstawionego problemu i zaprezentowanie możliwych kierunków interpretacyjnych (zob. np. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 16 grudnia 2021 r., V CSK 289/21; z 23 grudnia 2022 r., I CSK 3245/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1253/23; z 4 września 2023 r., I CSK 1862/23; z 31 stycznia 2024 r., I CSK 2718/23).

Ponadto zagadnienie prawne musi mieć charakter ściśle jurydyczny dający się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (zob. postanowienia SN: z 13 stycznia 2023 r., I CSK 1826/22, i z 26 maja 2023 r., I CSK 4904/22) oraz nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia (zob. np. postanowienia SN: z 30 kwietnia 2015 r., V CSK 598/14, i z 15 kwietnia 2021 r., I CSK 720/20).

Sformułowane przez pozwanego zagadnienie prawne nie czyni zadość powyższym wymaganiom; związane z nim kwestie były już bowiem przedmiotem licznych orzeczeń Sądu Najwyższego. Co do przedstawionego problemu prawnego Sąd Najwyższy wypowiadał się m.in. w postanowieniach: z 24 listopada 2022 r., I CSK 3955/22; z 19 września 2023 r., I CSK 4824/22; z 4 grudnia 2024 r., I CSK 3597/23, i z 23 grudnia 2024 r., I CSK 3246/23, w których odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania. W aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że zastrzeżone w umowie kredytu klauzule kształtujące mechanizm indeksacji określają główne świadczenia stron, co ma istotne znaczenie dla możliwości utrzymania umowy w mocy po ich wyeliminowaniu.

Odnoszą się one bowiem bezpośrednio do elementów przedmiotowo istotnych umowy kredytu bankowego, a zatem do oddania i zwrotu sumy kredytowej, której wysokość wprost kształtują. Również w orzecznictwie TSUE uznaje się, że klauzule ryzyka walutowego, które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy (konsumenta) ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu, określają główne świadczenia stron (zob. m.in. wyroki SN: z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18 OSNC - Zb. dod. 2021 nr B, poz. 20; z 30 września 2020 r., I CSK 556/18; z 24 lutego 2022 r., II CSKP 45/22, , a także wyroki TSUE: z 3 października 2019 r., C - 260/18, K.J.

Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG; z 10 czerwca 2021 r., C-776/19-C-782-19, VB i inni przeciwko BNP Paribas Personal Finance SA oraz AV i in. przeciwko BNP Paribas Personal Finance SA, Procureur de la République).Postanowienia umowne są badane pod kątem abuzywności według chwili zawarcia umowy. Z tej przyczyny nieistotne w tego typu sprawach jest dalsze postępowanie banku, a w szczególności to, czy rzeczywiście tabela kursów walut obowiązująca w banku udzielającym kredytu sporządzana była w sposób arbitralny. Istotne jest to, że konsument, nie mogąc prześledzić sposobu jej ustalania, nie mógł znać wysokości własnego zobowiązania w sposób pewny.

Nietransparentne formułowanie klauzul przelicznikowych obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron. W konsekwencji postanowienia takie są niedopuszczalne jako kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a ich bezskuteczność - niezależnie od dalszych postanowień umowy, w tym wyrażających ryzyko walutowe - może prowadzić do upadku umowy w całości (zob. np. wyroki SN z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22; z 9 września 2022 r., II CSKP 794/22, postanowienie SN z 20 marca 2024 r., I CSK 4376/23 a także postanowienie SN z 27 kwietnia 2023 r., I CSK 3629/22 oraz powołane tam dalsze orzecznictwo).Możliwość zastąpienia klauzul kursowych odsyłających do tabel bankowych wchodzi w rachubę tylko, gdy, po pierwsze, po wyłączeniu klauzuli abuzywnej umowa nie może obowiązywać, o czym decyduje obiektywne podejście w świetle prawa krajowego, przy czym wola stron umowy nie ma znaczenia; po drugie, całkowity upadek umowy naraża konsumenta na szczególnie niekorzystne konsekwencje, w świetle okoliczności istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu, z uwzględnieniem rzeczywistych i bieżących interesów konsumenta oraz zastrzeżeniem, że do celów tej oceny decydująca jest wola w tym przedmiocie konsumenta; i po trzecie, istnieje przepis dyspozytywny albo przepis mający zastosowanie, gdy strony danej umowy wyrażą na to zgodę, który mógłby zastąpić wyłącznie niedozwolone postanowienie umowne, umożliwiając utrzymanie umowy z korzyścią dla konsumenta.

W sytuacji, gdy powyższe przesłanki są spełnione klauzula abuzywna zostaje zastąpiona i umowa zostaje utrzymana w mocy. Natomiast, gdy przesłanki zastąpienia nie są spełnione, umowa jest w całości nieskuteczna, chyba że konsument wyrazi zgodę na niedozwolone postanowienie, przywracając mu jednostronnie skuteczność (zob. też wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 marca 2017 r., C-70/17,‎C- 179/17, Abanca Corporation Bancaria SA, v. Albertowi Garcii Santosowi i Bankia SA, v. Alfonsowi Antoniowi Lau Mendozie i in., z 3 października 2019 r., C-260/18 Justyna Dziubak, Kamil Dziubak v.

Raiffeisen Bank International AG i z 18 listopada 2021 r., C-212/20; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r. - zasada prawna - III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; wyroki SN: z 20 marca 2024 r., II CSKP 2164/22 i z 31 marca 2023 r., II CSKP 1052/22).Powołanie się na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 13 października 2023, I CSK 2890/23; z 30 listopada 2023 r., I CSK 5560/22, i z 21 grudnia 2023 r., I CSK 3439/23).

Konieczne jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (zob. np. postanowienia SN: z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09; z 9 listopada 2023 r., I CSK 6588/22). Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 20 września 2023 r., I CSK 5136/22, potrzeba, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. oznacza, że określony przepis, istotny z punktu widzenia podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia, może być rozumiany na różne sposoby, a orzecznictwo i nauka prawa albo nie wypracowały w tym przedmiocie żadnego poglądu, albo prezentują rozbieżne stanowiska.

W konsekwencji przyjąć należy, że nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa, podobnie jak nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy co do podnoszonych kwestii wyraził już swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę przyjętego stanowiska (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 kwietnia 2015 r., I CSK 691/14; z 30 listopada 2023 r., I CSK 6472/22). Wywody skarżącego nie czynią zadość wskazanym wymaganiom; przepisy przywołane przez pozwanego zostały już bowiem wielokrotnie omówione przez Sąd Najwyższy.

W szczególności należy przywołać uchwałę całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118), w której wyjaśniono, że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów oraz stwierdził, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.Według art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej:

„ustawa o SN”) uchwała składu całej Izby, z chwilą jej podjęcia, uzyskuje moc zasady prawnej, co oznacza, że wiąże inne składy Sądu Najwyższego (zob. art. 87 ustawy o SN). Odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej Izby Sądu Najwyższego jest możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie (zob. art. 88 § 2 ustawy o SN). W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.).Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przy uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Maciej Kowalski (a.z.)[SOP]‎