Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of obvious legal error requiring uniform interpretation.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by L.P. against the Regional Court's decision altering inheritance shares from 23/100 to 1/3. The appellant argued the lower court's reasoning violated procedural rules and misinterpreted testamentary language, but the Supreme Court found no obvious legal error. The court determined the Regional Court's interpretation of the wills was supported by established precedent and did not warrant cassation review.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises an important legal issue or contains an obvious error leading to a clearly flawed judgment, which was not demonstrated here.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I CSK 3017/24 POSTANOWIENIE 24 września 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski na posiedzeniu niejawnym 24 września 2025 r. w Warszawiew sprawie z wniosku D.H.z udziałem L.P. i M.B.o stwierdzenie nabycia spadku,na skutek skargi kasacyjnej L.P.od postanowienia Sądu Okręgowego w Zamościuz 18 kwietnia 2024 r., I Ca 42/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. stwierdza, że wnioskodawca i skarżąca ponoszą koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. (K.L.) UZASADNIENIEPostanowieniem z 28 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w Zamościu stwierdził, że spadek po C.H. na podstawie testamentu holograficznego z […] wprost nabyli: L.P. w 54/100 części oraz M.B. i D. H. po 23/100 części każde z nich (punkt I) oraz stwierdził, że spadek po A.H., na podstawie testamentu holograficznego z […] z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: L.P. w 54/100 części oraz M.B. i D.H. po 23/100 części każde z nich (punkt II).Na skutek apelacji wnioskodawcy postanowieniem z 18 kwietnia 2024 r.
Sąd Okręgowy w Zamościu zmienił powyższe postanowienie w punkcie I w ten sposób, że opisany w nim spadek, na podstawie opisanego testamentu nabyli wprost: L.P., M.B. i D.H. po 1/3 (jednej trzeciej) części każde z nich oraz w punkcie II w ten sposób, że opisany w nim spadek, na podstawie opisanego testamentu nabyli z dobrodziejstwem inwentarza: L.P., M.B. i D.H. po 1/3 (jednej trzeciej) części każde z nich.W skardze kasacyjnej, we wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, uczestniczka L.P. wskazała na wadliwość uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia i podniosła, że wadliwość w tym zakresie pokrywa się z naruszeniem art. 382 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i w sposób „kaskadowy” naruszenia te doprowadziły do błędnej wykładni wymienionych w zarzutach kasacyjnych norm prawa materialnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).Argumentacja wniosku pozwala jedynie na przyjęcie, że skarżąca powołała się w nim na przyczynę kasacyjną z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe.
O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r., V CSK 168/18, niepubl.).Skarżąca nie wykazała tego rodzaju wadliwości zaskarżonego postanowienia.
Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, wadliwości uzasadnienia mogą wypełniać podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. jedynie wówczas, gdy wskutek uchybienia wymaganiom określającym zasady motywowania orzeczeń nie poddaje się ono kontroli kasacyjnej. Do naruszenia art. 382 k.p.c. dochodzi zaś w wypadku pominięcia przez sąd drugiej instancji części zebranego w sprawie materiału, w związku z czym strona powołująca się na naruszenie art. 382 k.p.c. powinna wskazać materiał dowodowy, który został przez sąd drugiej instancji pominięty przy wydaniu wyroku, i wykazać, że popełnione uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 sierpnia 2023 r., I CSK 5439/22, niepubl.).Z ujawnionych w uzasadnieniu motywów zaskarżonego postanowienia wynika jednoznacznie, że zmiana orzeczenia pierwszoinstancyjnego była następstwem odmiennej wykładni oświadczeń testatorów i poglądu, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 961 k.c. w związku z jednoznacznym sformułowaniem powołującym spadkobierców.
Wyrażone przez Sąd Okręgowy stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym stwierdzono, że wyrażona w zdaniu drugim art. 961 k.c. dyrektywa interpretacyjna ma zastosowanie wyłącznie w przypadku istnienia wątpliwości co do charakteru prawnego dokonanych rozporządzeń testamentowych - czy chodzi o powołanie do spadku czy ustanowienie zapisu (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 września 2021 r., V CSKP 117/21, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyszego z 1 grudnia 2011 r., I CSK 419/10, niepubl.). W konsekwencji argumentacja skoncentrowana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na zarzucanych Sądowi Okręgowemu wadliwościach uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie przekonuje w okolicznościach przedmiotowej sprawy, że postawione w skardze kasacyjnej zarzuty mają charakter oczywisty i skutkowały wydaniem orzeczenia oczywiście nieprawidłowego.Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
(K.L.)[r.g.]