Supreme Court dismisses appeal claiming general clause interpretation creates legal issue requiring precedent. Appeal rejected for lacking public law character and factual review. Court upholds lower court decision on personality rights. Appeal dismissed for failing to meet statutory requirements for legal issue. Court rejects general clause as abstract legal issue. Appeal dismissed for lacking public law character and precedent value. Court rejects general clause interpretation as abstract legal issue. Appeal dismissed for failing to establish public law legal issue. Court rejects general clause as non-abstract legal issue. Appeal dismissed for lacking public law character and precedent. Court rejects general clause interpretation as non-abstract legal issue.

I CSK 2997/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 marca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa K. M.‎przeciwko T. S. i N. N.‎o ochronę dóbr osobistych,‎na posiedzeniu niejawnym 30 marca 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanych‎od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu‎z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I ACa 1336/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powodów kwotę 810 (osiemset dziesięć 00/100) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.

W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący T. S. i N. N. powołali się na istotne zagadnienie prawne, wskazując na konieczność rozpatrzenia „(…) naruszenia prawa materialnego dotyczącego wykładni art. 23 i 24 k.c.” w kontekście braku możliwości powszechnej indywidualizacji uczestnika zdarzenia i znaczenia tego faktu dla stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych.

W ocenie skarżących, za zagadnienie prawne należy uznać również wykładnię art. 5 k.c. We wniosku wskazano także na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).Wywody wniosku nie odpowiadały tym wymaganiom.

Akcentowana w nich okoliczność, że w okolicznościach konkretnej sprawy Sądy pierwszej i drugiej instancji dokonały odmiennej wykładni art. 23 i 24 k.c., w powiązaniu z wagą problematyki konfliktów sąsiedzkich, nie świadczy o występowaniu w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Z podstaw skargi kasacyjnej wynikało ponadto, że skarżący, podnosząc w szerokim zakresie niedopuszczalny zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (art. 3983 § 3 k.p.c.), zmierzali do narzucenia Sądowi Najwyższemu roli sądu faktu, sprzecznej z jego ustrojową rolą i funkcją postępowania kasacyjnego.W odniesieniu do art. 5 k.c. należało przypomnieć, że zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie może wyczerpywać się w pytaniu o prawidłowość rozstrzygnięcia konkretnej sprawy lub zasadność podniesionych w skardze zarzutów, musi natomiast wykraczać znaczeniem poza rozstrzyganą sprawę, dając sposobność sformułowania tezy o ogólniejszym znaczeniu, co pozwala uczynić zadość publicznoprawnemu celowi skargi kasacyjnej.

Charakter klauzuli generalnej wyrażonej w art. 5 k.c. wymaga natomiast, aby decyzja o zastosowaniu tego przepisu była każdorazowo uwarunkowana uwzględnieniem ogółu okoliczności sprawy i zestawieniem ich z regułami słuszności oraz dobrej wiary. Otwarty charakter tego przepisu sprawia, że materia ta nie poddaje się w zasadzie abstrakcyjnym uogólnieniom i nie może stanowić podłoża zagadnienia prawnego w znaczeniu przyjętym w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2020 r., II CSK 22/20 i z dnia 12 lutego 2021 r., V CSK 302/20).We wniosku nie przywołano żadnych argumentów, które pozwalałyby uznać, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe w stopniu ewidentnym i widocznym już na pierwszy rzut oka, co stanowi założenie przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2013 r., III CSK 311/13, OSNC 2014, nr 7-8, poz. 83, z dnia 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7-8, poz. 91 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 i art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.