Legislator Case Law & Legislation
I CSK 298/24 AI generated

Supreme Court dismisses cassation appeal on inheritance validity, rejecting clear justification due to lack of procedural error.

Case Number I CSK 298/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by D. Z. and T. Z. against the lower court's refusal to admit additional expert opinions regarding a will's validity. The appellants argued that the second-instance court failed its duty under inheritance law to establish the heir group, but the Supreme Court found no obvious procedural violation. The court reasoned that the lower court's detailed justification for relying on the existing expert opinion was logical and sufficient, meaning the error was not apparent without deep analysis.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.; Art. 286 k.p.c.; The Supreme Court holds that a cassation appeal is not obviously justified merely by claiming a need for further expert evidence unless the existing opinion contains significant gaps or is unconvincing to the point of rendering the proceedings void.

Keywords

AI generated
cassation appeal dismissal inheritance law validity expert opinion admissibility clear justification standard procedural error review

Cited Legislation

AI generated
Art. 3989 § 1 k.p.c.
wnieśli o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Zdaniem skarżących powyższe orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy postępowania, tj.
Art. 286 k.p.c.
Jak wielokrotnie wyjaśniał Sąd Najwyższy okoliczność, że zgodnie z art. 286 k.p.c. sąd może zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych nie oznacza, że w każdym przypadku jest to konieczne; potrzeba taka powinna bowiem wynikać z okoliczności sprawy i podlega ocenie sądu orzekającego.
Art. 3987 § 1 k.p.c.
Art. 167 k.p.c.
Pismo to nie mogło być zatem za taką odpowiedź uznane (art. 167 k.p.c.), co wykluczało przyznanie zwrotu kosztów wiążących się z jego sporządzeniem i wniesieniem (zob.
Art. 39813 § 1 k.p.c.
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c
wnieśli o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Zdaniem skarżących powyższe orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy postępowania, tj.
art. 670 § 1 k.p.c
W tych okolicznościach Sąd drugiej instancji nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku ustalenia grona spadkobierców, który nakłada na niego dyspozycja art. 670 § 1 k.p.c.
art. 3989 § 1 k.p.c
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 286 k.p.c
Jak wielokrotnie wyjaśniał Sąd Najwyższy okoliczność, że zgodnie z art. 286 k.p.c.
art. 39813 § 1 k.p.c

Cited Case Law

AI generated
I CZ 15/06
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of obvious merit under Civil Procedure Code Article 3989.
V CSK 459/09
postanowienia SN: z 27 kwietnia 2006 r., I CZ 15/06; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09; z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18; z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19, z 28 stycznia 2022 r., I CSK 584/22; z 7 czerwca 2023 r., I CSK 742/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1673/23).
III CSK 38/18
Supreme Court dismissed cassation appeal for obvious reasonlessness due to improper interpretation of party declarations.
IV CSK 307/19
Supreme Court dismisses appeal for obvious merit, rejecting abstract legal issues as casuistic and requiring concrete procedural violations.
I CSK 584/22
Supreme Court dismisses cassation appeal on abuse of contract clauses due to lack of clear legal error.
V CSK 262/15
Supreme Court dismisses appeal on medical malpractice where expert opinions excluded causation between birth injury and staff actions.
IV CSK 599/17
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of significant legal issue regarding expert opinion sufficiency.
IV CSK 43/20
Cassation appeal dismissed; expert opinion deemed sufficient; no need for further expert evidence.
III UK 41/16
Supreme Court dismisses appeal; total disability in farming requires inability to perform any work, not just noisy or mechanical tasks.
III CSK 35/16
Supreme Court quashes psychiatric hospitalization order due to insufficient expert opinion details on health deterioration risks.
IV CKN 1071/00
Supreme Court dismisses appeal and costs claim regarding ex lege property acquisition of public road land.
I CSK 4287/22
Supreme Court dismisses appeal for lack of special legal importance, citing procedural rules on appeal review.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I CSK 298/24 POSTANOWIENIE 18 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Maciej Kowalski na posiedzeniu niejawnym 18 marca 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku A. K.‎z udziałem D. Z. i T. Z.‎o stwierdzenie nabycia spadku,‎na skutek skargi kasacyjnej D. Z. i T. Z.‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Łomży‎z 23 czerwca 2023 r., I Ca 385/21, 1. zezwala uczestnikom postępowania na złożenie pisma procesowego z 17 października 2024 r.;

2. oddala wniosek A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną;

3. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

4. oddala wniosek A. K. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. (a.z.)

UZASADNIENIE

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od postanowienia Sądu Okręgowego w Łomży z 23 czerwca 2023 r. uczestnicy postępowania D. Z. i T. Z. wnieśli o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Zdaniem skarżących powyższe orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy postępowania, tj. 286 k.p.c. w zw. z art. 290 § 1, 391 § 1, 670 § 1 k.p.c., ponieważ Sąd drugiej instancji nie dopuścił dowodu z uzupełniającej opinii biegłego ewentualnie dowodu z opinii zespołu biegłych co w definitywny sposób wyjaśniłoby kwestię ważności testamentu złożonego do akt sprawy.

W tych okolicznościach Sąd drugiej instancji nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku ustalenia grona spadkobierców, który nakłada na niego dyspozycja art. 670 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) stawia skarżącemu szczególnie wysokie wymagania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, podzielanym przez doktrynę, oczywista zasadność skargi oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka będzie miała miejsce tylko wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły zarzucane uchybienia, jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumenty oczywiście uzasadniają zasadność wniesionego środka prawnego.

Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec od razu - bez potrzeby głębszej analizy czy przeprowadzenia wnikliwych badań lub dociekań. Innymi słowy, podnoszone uchybienia muszą mieć kwalifikowany charakter i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka - już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (zob. m.in. postanowienia SN: z 27 kwietnia 2006 r., I CZ 15/06; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09; z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18; z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19, z 28 stycznia 2022 r., I CSK 584/22; z 7 czerwca 2023 r., I CSK 742/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1673/23).

Podkreślenia wymaga, że przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. obejmuje jedynie uchybienia przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym, które polegają w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym.

Należy też wskazać, że zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce prawa stanowiskiem, o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z wystąpieniem przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie decyduje per se nawet oczywiste naruszenie konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na wydaniu oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, które nie może się ostać (zob. np. postanowienie SN z 1 grudnia 2023 r., I CSK 5300/22 i przywołane tam orzecznictwo).Nie budzi również wątpliwości, że okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący winien wykazać we wniosku bez odwoływania się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, które nie podlegają badaniu na etapie tak zwanego „przedsądu” (zob. m.in. postanowienia SN: z 28 stycznia 2022 r., I CSK 947/22; z 13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22, i z 10 sierpnia 2023 r., I CSK 5584/22).Skarżący nie przedstawili przekonujących od razu, widocznych prima facie, twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu.

W lakonicznym uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnicy ograniczyli się w zasadzie do stwierdzenia, że dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii biegłego doprowadziłoby do definitywnego rozstrzygnięcia kwestii ważności spornego testamentu. Uzasadnienie to nie wskazuje natomiast jakich uchybień dopuścił się Sąd odwoławczy prowadząc postępowanie dowodowe, a przede wszystkim nie odnosi się w żaden sposób do dotychczasowych opinii sporządzonych w sprawie co wyłącza z kolei stwierdzenie, czy skarżący zarzucają ich wadliwość.

Jak wielokrotnie wyjaśniał Sąd Najwyższy okoliczność, że zgodnie z art. 286 k.p.c. sąd może zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych nie oznacza, że w każdym przypadku jest to konieczne; potrzeba taka powinna bowiem wynikać z okoliczności sprawy i podlega ocenie sądu orzekającego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje stanowisko, że sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z dalszej opinii biegłego, gdy opinia, którą dysponuje, zawiera istotne luki, nie odpowiada na postawione tezy dowodowe, jest niejasna, nienależycie uzasadniona lub nieweryfikowalna, tj. gdy nie pozwala sądowi skontrolować rozumowania biegłego ani ocenić trafności wniosków końcowych (zob. m.in. wyrok SN z 13 stycznia 2016 r., V CSK 262/15, i postanowienia SN z 17 maja 2018 r., IV CSK 599/17, i z 17 lipca 2020 r., IV CSK 43/20).Sąd Najwyższy stoi także na stanowisku, że okoliczność, iż opinia biegłego nie ma treści odpowiadających stronie nie stanowi dostatecznego uzasadnienia dla przeprowadzenia dowodu z opinii dalszych biegłych, jeżeli w przekonaniu sądu opinia wyznaczonego biegłego jest na tyle kategoryczna i przekonująca, że wystarczająco wyjaśnia zagadnienia wymagające wiadomości specjalnych (zob. np. wyrok SN z 10 stycznia 2017 r., III UK 41/16, i postanowienie SN z 24 listopada 2016 r., III CSK 35/16).

Sąd Okręgowy szczegółowo uzasadnił dlaczego uznał za wiarygodną i rzetelną opinię biegłej psychiatry sporządzoną w postępowaniu odwoławczym oraz wyjaśnił przyczyny niedopuszczenia dowodu z kolejnej opinii biegłego względnie opinii odpowiedniego instytutu naukowego. Wyjaśnienia te są przy tym spójne i logiczne. Tym samym w okolicznościach sprawy brak przeprowadzenia przez Sąd drugiej instancji dalszych dowodów z opinii biegłych nie może dowodzić oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.).Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.Oddalając wniosek wnioskodawczyni o zasądzenie kosztów postępowania ze skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy miał na względzie, że jej pismo procesowe, mające stanowić odpowiedź na skargę uczestników zostało wniesione po upływie dwutygodniowego terminu przewidzianego dla podjęcia tego rodzaju czynności (art. 3987 § 1 k.p.c.).

Pismo to nie mogło być zatem za taką odpowiedź uznane (art. 167 k.p.c.), co wykluczało przyznanie zwrotu kosztów wiążących się z jego sporządzeniem i wniesieniem (zob. np. wyrok SN z 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00, OSNC 2003, nr 9, poz. 120, i postanowienie SN z 30 maja 2023 r., I CSK 4287/22). Maciej Kowalski (a.z.)[r.g.]‎